సాహిత్యమే శాశ్వతం. సాహిత్యమే జీవితం.

కొత్త పొస్ట్



🌐 * L. I. P. తెలుగు ప్రారంభ పరీక్ష - BASELINE TEST 2026-27     🌐 * 10వ తరగతి 🌐 * 10వ తరగతి తెలుగులో 99% స్కోర్ సాధించాలంటే... 🌐 * తెలుగు వెలుగులీనేల 🌐 | ధ్వని గుర్తింపు / అక్షర గుర్తింపు     🌐 * సరళ పదాలు     🌐 * ఐ సి టి ఉపయోగించడం ఎలా?     🌐 * * DIKSHA WEB         🌐 SCERT         🌐 NCERT         🌐 NBT         🌐 UGC_NET         🌐 CIIL         🌐 * * NDL INDIA         🌐 SAHITHYA ACADEMY         🌐 | సిద్దెంకి కథలు     🌐 | సిద్దెంకి పుస్తకాలు     🌐 | సిద్దెంకి కవిత్వం 🌐 *"నీలి నేల ఎతలు - తెలంగాణ దళిత కథ పరిణామం కాలమ్ - కోలిమి"     🌐 | తెలుగులో అత్యుత్తమ పుస్తకాలు     🌐* | వ్యాసాలు / Articles     🌐* | దాశరథి పాటలు     🌐* | తెలంగాణ రాష్ట్రంలో దళిత కథ (2014:-07-2025)     🌐 * "సంస్కృతంతో తెలుగు కాలరాయొద్దు"     🌐 * పగిడి తెలంగాణ కథ 2024 "     🌐 * "ఆలోచనవాదుల పుష్పక విమానం దాశరథి ‘కవితా పుష్పకం’"     🌐 * Articles on Dr. Siddenky    

15, సెప్టెంబర్ 2023, శుక్రవారం

లేఖ ప్రక్రియ






  • అధికారిక లేఖ :  ఏ రకమైన వ్యాపార లేఖ లేదా అధికారులకు లేఖ అయినా ఈ అందించిన వర్గంలోకి వస్తాయి.
  • అనధికారిక లేఖ : ఇవి వ్యక్తిగత లేఖలు. వారు ఎటువంటి సెట్ నమూనాను అనుసరించాల్సిన అవసరం లేదు లేదా ఏదైనా ఫార్మాలిటీలకు కట్టుబడి ఉండవలసిన అవసరం లేదు. అవి వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని కలిగి ఉంటాయి లేదా వ్రాతపూర్వక సంభాషణ. అనధికారిక లేఖలు సాధారణంగా స్నేహితులు, పరిచయస్తులు, బంధువులు మొదలైన వారికి వ్రాయబడతాయి.
  • వ్యాపార లేఖ : ఈ లెటర్ బిజినెస్ కరెస్పాండెంట్‌ల మధ్య వ్రాయబడింది, సాధారణంగా కొటేషన్లు, ఆర్డర్‌లు, ఫిర్యాదులు, క్లెయిమ్‌లు, సేకరణల కోసం లేఖలు మొదలైన వాణిజ్య సమాచారాన్ని కలిగి ఉంటుంది. అలాంటి లేఖలు ఎల్లప్పుడూ ఖచ్చితంగా అధికారికంగా ఉంటాయి మరియు ఫార్మాలిటీల నిర్మాణం మరియు నమూనాను అనుసరిస్తాయి.


  • అధికారిక లేఖ : ఈ రకమైన లేఖ కార్యాలయాలు, శాఖలు, సబార్డినేట్‌లకు అధికారిక సమాచారాన్ని తెలియజేయడానికి వ్రాయబడింది. ఇది సాధారణంగా నియమాలు, నిబంధనలు, విధానాలు, ఈవెంట్‌లు లేదా అలాంటి ఏదైనా ఇతర సమాచారం వంటి అధికారిక సమాచారాన్ని ప్రసారం చేస్తుంది. అధికారిక లేఖలు కూడా ప్రకృతిలో అధికారికంగా ఉంటాయి మరియు నిర్దిష్ట నిర్మాణం మరియు ఆకృతిని అనుసరిస్తాయి.
  • సామాజిక లేఖ : ఒక ప్రత్యేక కార్యక్రమం సందర్భంగా వ్రాసిన వ్యక్తిగత లేఖను సామాజిక లేఖ అంటారు. అభినందన లేఖ, సంతాప లేఖ, ఆహ్వాన పత్రం మొదలైనవి అన్నీ సామాజిక లేఖలు.
  • ఉపాధి లేఖలు :  ఉద్యోగానికి బంధించి ఏదైనా లేఖలు, జాయినింగ్ లెటర్, ప్రమోషన్ లెటర్, అప్లికేషన్ లెటర్ మొదలైనవి.


  • లేఖా రచన విధానం (ఉత్తరాలు వ్రాయడం )

     

                అందరికి అర్ధమయ్యే తేలికభాషలో ఉత్తరాలు వ్రాయటం ఓక కళ. ఈ లేఖలను, సాంఘిక లేఖని, వ్యవహార లేఖలని రెండు  రకాలుగా విభజించవచ్చు. ఈ లేఖారచనలో రెంటికి ఒకే పద్దతి అనుసరించారాదు .కాబట్టి ఎవరెవరికి ఏయే  రీతిలో ఉత్తరాలు వ్రాయాలో తెలుసుకోవాలి లేఖను ప్రారంభించే సందర్బంలో లేఖకు కుడిప్రక్క పై భాగంలో తానున్న ఊరు తేది వ్రాయాలి.
                                                                 
    సాంఘిఖలేక
          
    మిత్రులకు , బందువులకు రాసే లేఖలు, పెండ్లీ, పుట్టినరోజు  మొదలైన శుభకార్యాలకు, బంధువులకు,స్నేహితులకు పంపే పిలుపు పత్రికలూ మొదలైన వాటిని సాంఘిఖ లేఖలంటారు.
    సాంఘిఖ లేఖలోతల్లితండ్రులకు రాసే సందర్భాలో ప్రారంభంలో :
                  
    పూజ్యులయిన నాన్న గార్కి,
                  
    ప్రియమైన నాన్న గార్కి,
                  
    ప్రియమైన అమ్మ (తల్లి) గార్కి,
    మిత్రులకు అయితే !
                  
    ప్రియ మిత్రుడికి
                  
    ప్రాణ స్నేహితునికి శ్రీ ..........కు
    పరిచయము లేనివారైతే:
                  
    అయ్యా!-
                  
    అమ్మా!---అని సంభోధించాలి
             
    పూర్వం మనదేశ ఆచారాన్ని బట్టి పెద్దవారికైతే "మహారాజశ్రే" "బ్రహ్మశ్రే" "శ్రీ వెదమూర్తులు" మొదలయిన మాటలు ఉపయోగిస్తారు. అలాగే స్త్రీలకు రాసే సందర్భాల్లో "మహాలక్ష్మి సమానురా" లనీ."శ్రీమతి" భర్త చనిపోయినవారికైతే "గంగాభగీరధీ సమానురాలైన" అని మొదలైన వాటిని ఉపయోగిస్తారు.చిన్నవారైతే "చిరంజీవి'అని  పేర్లకు ముందు చేరుస్తారు. తనకంటె పెద్దలైన వారికి నమస్కారాలు: వందనాలు అని చెప్పాలి.తనకంటే ఛిన్నవారికి రాసే సందర్భాల్లో 'గ్రహింపవలయును'. ఇట్లు" శ్రేయోభిలాషి' అని వ్రాయాలి.

     

                                    (1)  మాదిరి సాంఘిక లేఖలు
                                                                           
                  తేది:05-09-2023,

                                                                                          సిద్దిపేట.



    ప్రియమైన నాన్నగారికి,
            
    తమ కుమారుడు అనిల్ కుమార్ నమస్కరించి  వ్రాయు ఉత్తరము. ఉభయకుశలోపరి.
    మాకు సంవత్సరాంత పరీక్షలు ఏప్రిల్ నెలలో జరుగు తున్నాయి బాగా చదువు చున్నాను, పరీక్ష ఫీజు కట్టుటకు పం రూపాయలు పంపవసిందిగా ప్రార్దిస్తున్నాను.
                    
    చిత్తగించవలెను.

                                                                                              ఇట్లు
                                                                                 హర్షవర్ధన్.

                                                                                

     

     

    చిరునామా:

    ఇం. నెం.3-5,

    సుభాష్ నగర్,

    హైద్రాబాద్ - 500301

                                                           

                                     (2) మాదిరి సాంఘిక లేఖలు 

                                                                                 తేది: 23-09-23,

                                                                                 సిద్దిపేట.

     

    ప్రియమైన స్నేహితురాలు గీతశ్రీ కి,

              ప్రేమాభివందనాలు. ఉభయకుశలోపరి.

    నీను సంక్రాంతి సెలవులకు హైద్రాబాద్ కి  వస్తాను. ఇద్దరము కల్సి ఛార్మినార్ మొదలైన చూద్దాం. ఇందిరా పార్క్ ఇంకా ఎన్నో ఎన్నో చూస్తూ సంతోషంగా గడుపుదాం నీవు కూడా పరీక్షలు బాగా వ్రాయి అమ్మకు నాన్నకు నమస్కారములు తెలుపు.

    ఇట్లు

    .నందిని

               

    చిరునామా:

    ఇం. నెం.3-5,

    సుభాష్ నగర్,

    హైద్రాబాద్ - 500301

                  

        శతక మధురిమ పాఠం ఆధారంగా మనం అలవర్చుకోవాల్సిన మంచి గుణాలు, అలవర్చుకోకూడని గుణాలను వివరిస్తూ మిత్రునికి ఒక లేఖ రాయండి.

    జ:

    సిద్దిపేట ,

    --/--/2023.

    ప్రియమైన మిత్రునకు,

    ఉభయకుశలోపరి. నేను 10వ తరగతి చదువు చున్నాను. మన 10వ తరగతిలోని 7వ పాఠం “శతక మధురిమ” చాలా బాగుంది. ఈ పాఠంలో మంచి గుణాలు, ఉండకూడని గుణాలు మా పంతులుగారి ద్వారా తెలుసుకున్నాను. వాటిని ఇక్కడ రాస్తున్నాను.


    అలవర్చుకోవాల్సిన మంచి గుణాలు :


    పూజకు సత్యం, దయ, ఏకాగ్రత ఉండాలి. ఇవి లేని పూజ వ్యర్ధం.

    రాజులను ఆశ్రయించరాదు. అది నరకంతో సమానం.

    శ్రద్ధ, దానగుణం గల సత్యవ్రతుడు సంపదలు లేకపోయినా ప్రకాశిస్తాడు.

    మిత్రుడు మంచి పుస్తకంలాగా, ధనంలాగా, సహాయపడతాడు నిండు మనస్సుతో సుఖాన్ని ఇస్తాడు.

    అలవర్చుకోకూడని గుణాలు :


    విష్ణు భక్తులను నిందించరాదు.

    భిక్షం ఇచ్చేవారిని ఆపకూడదు.

    సజ్జనులను మోసం చేయరాదు.

    దేవతామాన్యములను ఆక్రమించరాదు.

    అసత్యాన్ని పలకరాదు.

    మాయమాటలు చెప్పరాదు. లంచాలకు విలువ ఇవ్వరాదు. చెడు ప్రవర్తనతో తిరగరాదు.

    మీ పాఠంలో నీవు తెలుసుకున్న విషయాలు తెలియపరచగలవు.

    ఇట్లు,
    నీ మిత్రుడు,

    X X X X X.


    చిరునామా :

     

    పి. అంజిరెడ్డి ,

    10వ తరగతి,

    జిల్లాపరిషత్ హైస్కూల్,

    ఇందిరానగర్,

     సిద్దిపేట  (జిల్లా.)

  •                                                 


  • విద్యార్థులుచే కథ రాయించడం ఎలా? - డా. సిద్దెంకి



    హైస్కూల్ విద్యార్థుల కోసం తెలుగులో చిన్న కథను ఎలా వ్రాయాలి?


    హైస్కూల్ విద్యార్థుల కోసం తెలుగులో ఒక చిన్న కథను రాయడం అనేది ఒక ఆకర్షణీయమైన కథాంశం, బాగా అభివృద్ధి చెందిన పాత్రలు మరియు స్పష్టమైన కథనాన్ని సృష్టించడం. తెలుగులో చిన్న కథను ఎలా వ్రాయాలో తెలుసుకుందాం.

    ఒక సంఘటనను తీసుకొని రాయడమే కథ.కథ రాయలేను అనకూడదు. అతికినట్లు చెప్పడమే కథ. అన్నట్లు అబద్ధం చెప్పి నమ్మిస్తున్నమంటే కథలు చెప్పొచ్చినట్లే. మనందరం వందల వేల అనంతమైన కథలు చెప్పినవాల్లమే.

    కథ రాసే ముందు అవగాహన పెంచుకోవాలి.
    ఊహించాలి. ఏమి జరిగింది? ఎలా జరిగింది?. ఏం చెప్పాలి? ఎలా రాయాలి?
    తగిన పాత్రలు ఎంచుకోవాలి.
    సంభాషణలు / మాటలు పాత్రను అనుసరించి రాయాలి.
    రెండు వేరు వేరు అంశాల మధ్య తేడాలను చూపాలి. ఉదా. చెడు మంచి. చివరికి మంచే      జయించాయిలి


    వస్తువు ?/ ఇతి వృత్తం ఎంపిక : 
    ఇంటికి వెళ్తున్నారు. బాధాకరమైన సంఘట చూశారు దాన్ని అక్షరీకరంచడమే కథ. నీ అనుభవాలను, నీకేదురైన సమస్యలను ఎలా పరిష్కరించుకున్నావో తెలుపుతూ వేరే పేర్లతో రాయడమే కథ. 
    సీరియల్, టీవి, సినిమా చూసినప్పుడు. ఒక సన్నివేశాన్ని చూసి ఇంకా మంచిగా నేనైతే ఎలా రాస్తాను? అని ప్రశ్నిoచుకోవడం. ఊహించడం మొదలైనవి.  
    హైస్కూల్ విద్యార్థులతో ప్రతిధ్వనించే థీమ్ లేదా అంశాన్ని ఎంచుకోవడం ద్వారా ప్రారంభింఛాలి.  స్నేహం, కుటుంబం, ప్రేమ, సాహసం, మోటివేషన్, బీదరికం, కష్టపడి చదవడం, సమస్యలు - పర్శ్కారాలు,  థీమ్‌లను పరిగణించండి. థీమ్ మీ కథనానికి మార్గనిర్దేశం చేస్తుంది.

    పాత్రలను సృష్టించండి: ఏయే పాత్రలుండాలో ఆలోచించండి. మీ కథ కోసం ఆసక్తికరమైన మరియు సాపేక్ష పాత్రలను అభివృద్ధి చేయండి. వారి నేపథ్యాలు, వ్యక్తిత్వాలు మరియు ప్రేరణల గురించి ఆలోచించండి. హైస్కూల్ విద్యార్థులు తమకు సంబంధం ఉన్న పాత్రలతో బాగా కనెక్ట్ అవ్వగలరు.


    మీ కథ యొక్క ప్లాట్‌ను గీయండి. ఒక సాధారణ చిన్న కథ నిర్మాణంలో ఇవి ఉంటాయి:

    పరిచయం: సన్నివేశాన్ని సెట్ చేయండి, 
    ప్రధాన పాత్ర(ల)ను పరిచయం చేయండి మరియు సెట్టింగ్‌ను ఏర్పాటు చేయండి.
    రైజింగ్ యాక్షన్: కథానాయకుడు ఎదుర్కొనే సంఘర్షణ లేదా సమస్యను అభివృద్ధి చేయండి.


    సంఘర్షణ:  బిల్డ్ టెన్షన్ మరియు కథ మలుపు తిరిగింది. సంఘర్షణను (రెండు అంశాల మధ్య వైరుధ్యాలను / తేడాలను చూపాలి. ఉదా. మంచి చెడులు. ముందు చెడు చూపి మార్పు వచ్చేవిధంగా తీర్చడం. 

    ఫాలింగ్ యాక్షన్: వివాదాన్ని పరిష్కరించండి మరియు వదులుగా ఉండే చివరలను కట్టుకోండి.

    ముగింపు: పాఠకుడిపై ప్రభావం చూపే సంతృప్తికరమైన ముగింపును అందించండి.
    సందేశం ఉండాలి. విలువలు చూపాలి. 
    ఉదా. బిక్షగాళ్ళంటే చెడు అభిప్రాయమున్న వ్యక్తికి మనం రాసిన కథ చదివిన తరువాత పాఠకునిలో అయ్యో వారూ మనుషులే అనే కాసింత మార్పురావాలి. ఇంతకు ముందు తిట్టినా ఇప్పుడు తిట్టకపోతే మనం కొంత లక్ష్యాన్ని చేరుకున్నట్లే.

    తెలుగులో వ్రాయండి:
    మీరు తెలుగులో వ్రాస్తున్నందున, తగిన వ్యాకరణం, పదజాలం మరియు వాక్య నిర్మాణాన్ని ఉపయోగించాలని నిర్ధారించుకోండి. తెలుగు లిపి ప్రత్యేక వర్ణమాల మరియు అక్షరాలను ఉపయోగిస్తుంది, కాబట్టి మీరు దానితో సౌకర్యవంతంగా ఉన్నారని నిర్ధారించుకోండి.

    పాఠకున్ని మెప్పించడం కోసం 
    హైస్కూల్ విద్యార్థులు విభిన్న ఆసక్తులను కలిగి ఉంటారు.
     కాబట్టి మీ కథనం మొదటి నుండి ఆకర్షణీయంగా ఉందని నిర్ధారించుకోండి. మొదటి వాక్యం ఆకర్షణీయంగా  ప్రారంభించాలి, సంధిగ్ధం సృష్టించండి మరియు పాఠకుల ఆసక్తిని పెంచి రాయాలి 

    చూపించు, చెప్పవద్దు:
    పాఠకుడికి ఏమి జరుగుతుందో చెప్పడానికి బదులుగా, స్పష్టమైన వివరణలు మరియు సంభాషణల ద్వారా దానిని చూపించాలీ. పాఠకులకు దృశ్యాలను దృశ్యమానం చేయడంలో సహాయపడటానికి ఇంద్రియ వివరాలను ఉపయోగించండి.

    పాత్రోచిత సంభాషణ : పాత్రను అనుసరించి డైలాగ్  పాత్రలకు జీవం పోస్తుంది. డైలాగ్‌లు సహజంగా ఉన్నాయని మరియు పాత్ర అభివృద్ధికి లేదా కథాంశం పురోగతికి దోహదపడేలా చూసుకోండి.
    ఎంచుకునే పాత్రల కనుగుణంగా సంభాషణ ఉండాలి. రైతు పాత్ర అయితే రైతు భాష వాడడం. ఉపాధ్యాయుడైతే మంచి భాష వాడడం ...కథ రాసిన తరవాత అనేక సార్లు చదవాలి. సవరించాలి. తక్కువ పదాలు. తక్కువ పాత్రలు ఉన్నా భావం, సందేశం చెప్పాలి. 

    మొదటి చిత్తుప్రతిని పూర్తి చేసిన తర్వాత, మీ కథనాన్ని సవరించడానికి మరియు సవరించడానికి సమయాన్ని వెచ్చించండి. వ్యాకరణం మరియు స్పెల్లింగ్ లోపాల కోసం తనిఖీ చేయండి మరియు కథ సజావుగా సాగుతుందని నిర్ధారించుకోండి.

    ఉన్నది ఉన్నట్టు చెప్పమనడం. 

    రాసిన కథపై మిత్రుల అభిప్రాయాన్ని పొందడానికి ఉపాధ్యాయులు లేదా విద్యార్థులు, పెద్దలు  వంటి ఇతరులతో మీ కథనాన్ని  వివరించాలి.. వారికి నచ్చే వరకు మార్చాలి. ఇది మీ రచనను మెరుగుపరచడంలో మరియు ఉన్నత పాఠశాల విద్యార్థులకు మరింత ఆకర్షణీయంగా చేయడంలో మీకు సహాయపడుతుంది.


    కథను దృశ్యమానంగా ఆకట్టుకునేలా చేయడానికి పేరాగ్రాఫ్‌లు, డైలాగ్ విరామచిహ్నాలు మరియు అంతరంతో సహా ఫార్మాటింగ్‌పై శ్రద్ధ వహించాలి.

    శీర్షిక: శీర్షిక అనేది ప్రవేశ ద్వారం లాంటిది. మంచి పేరు చాలా ముఖ్యం. కథ యొక్క థీమ్ లేదా కేంద్ర ఆలోచనను సూచించే తగిన మరియు ఆకర్షణీయమైన శీర్షికను ఎంచుకోవాలి .

    దోష సవరణ చేయాలి. కథలో  ఏవైనా లోపాలు లేదా అసమానతల కోసం జాగ్రత్తగా సరిచూసుకోవాలి.

    భాగస్వామ్యం:

    మీరు మీ చిన్న కథతో సంతృప్తి చెందిన తర్వాత, అది హైస్కూల్ తరగతి అయినా లేదా విస్తృతమైన పాఠకులను అయినా మీ లక్ష్య ప్రేక్షకులతో పంచుకోండి.

    స్పష్టమైన మరియు అర్థవంతమైన సందేశాన్ని అందజేసేటప్పుడు పాఠకులను మానసికంగా మరియు మేధోపరంగా నిమగ్నం చేయడమే విజయవంతమైన చిన్న కథకు కీలకమని గుర్తుంచుకోవాలి..
















    మన ఊరు - మన చెట్టు - 1