సరళ పదాలు - ధ్వని గుర్తింపు / అక్షర గుర్తింపు

______________________________________

రెండు అక్షరాల సరళ పదాలు 

రూమ్ టూ రీడ్ (ఎస్‌సి‌ఈ‌ఆర్‌టి) వర్ణమాల 

గుణింతాలు

సరళ పదాలు డౌన్ లోడ్

అక్షరమాల బొల్లినేని సోమ సుందర రావు

రూమ్ టు రీడ్ కార్యక్రమం

______________________________________

అల,   అర 

ఆవ,     ఆన

ఇక,  ఇల, ఇగ

ఈగ, ఈక, ఈత, 

ఉమ,  ఉష, 

ఊక.  ఊట, 

ఎద, ఎత, ఎల,

ఐస 

ఒర, ఒక, ఒగ

ఓడ, ఓర,

ఔర, 

కల, కడ, కద,

గద, 

జత, జడ,  జల,

తల, తడ,  తమ 

దడ, దయ,  

నగ,  నట, నస, 

పగ, పర, పద

బస, బల, 

మగ,  మత,  మన 

యమ,

రమ, రస 

లయ, లత 

వడ, వల 

-----------------------------------------------------------

మూడు అక్షరాల సరళ పదాలు  సరళ పదాలు డౌన్ లోడ్

గుణింతాలు

రూమ్ టూ రీడ్ (ఎస్‌సి‌ఈ‌ఆర్‌టి) వర్ణమాల 

సరళ పదాలు డౌన్ లోడ్

ధ్వని గుర్తింపు / అక్షర గుర్తింపు

అక్షరమాల బొల్లినేని సోమ సుందర రావు

-----------------------------------------------------------

అరక,            అమల

ఆమడ.         ఆయన,  

ఇతర,            ఇచట,          ఇరగ

ఈదర,           ఈయన,      ఈవల 

ఉదక,        ఉపమ,        ఉలవ, 

ఊయల,    ఊదర,        ఊరక, 

ఎడమ       ఎచట         ఎకర

ఏడవ        ఏలన.      ఏమర 

ఐదవ 

ఔనట 

కమల        కడప        కలప 

గడప         గదవ       గనక 

చదర        చవట       చలమ 

జనప        జలజ       జలగ 

టమక 

డజన 

తడవ        తబల      తపన 

దవడ        దహన 

నరక         నవల          నయన 

పలక        పనస           పడవ 

బయట     బడవ          బరమ 

మడవ      మసక.         మరక 

యసర      యతల 

రచన         రమణ         రగడ 

లలన         లవణ 

వరద          వనజ         వరస 

శనగ

సరళ           సహన       సమత 

________________________________

నాలుగు అక్షరాల సరళ పదములు  సరళ పదాలు డౌన్ లోడ్

----------------------------------------------------

అవతల        అవగతం

ఆచరణ        ఆమరణ        ఆదరణ

ఇవతల         ఇరగటం        ఇగరటం 

ఉడకటం        ఉరవటం       ఉతకడం 

ఊడవటం      ఊరవతల

 ఎదగడం         ఎగరటం 

ఏడవటం       ఏడు ఏరు

కదలక              కలపక       కలకలం 

గబగబ.           గడపటం.   గడవటం 

చదవడం        చకచక

జలజల          జరజర 

టపటప.         టకటక

డబడబ.         డగడగ 

తరతమ.        తడవక   తరలక 

దడదడ.          దబదబ   

నడవడం.        నవరసం        నరహర నడవక

పకపక              పరపర

బరబర             బలవడం 

మరవక            మరలక మరల మలమల 

యనమల         యకశక 

లకలక              లబలబ

వలవల            వదలక

సలపక ‌            సడలక 

హరహర

______________________________________

సున్నాతో వచ్చు సరళ పదాలు 

రూమ్ టూ రీడ్ (ఎస్‌సి‌ఈ‌ఆర్‌టి) వర్ణమాల 

ధ్వని గుర్తింపు / అక్షర గుర్తింపు

సరళ పదాలు డౌన్ లోడ్

అక్షరమాల బొల్లినేని సోమ సుందర రావు

___________________________________________________________________________

అంబ అంకం అండ 

ఇంగువ ఇంకా ఇంధనం 

ఉంగరం ఉండ 

ఎండ ఎంత 

ఓం 

కంచం కందకం కలవరం కంటకం 

గంప గండం గంగ 

చందనం 

జలకం జంట 

ఢంకా 

టెంకాయ 

తంగలాన్ తిందాం 

దండ, దంట

పంతం, పంజరం 

బలగం, బలం, బంతి 

మంట, మంగ, మండుట 

రంగం, రంగ

లంద లంగ  

వందనం, వండటం, వంశం 

శంఖం, శంకరుడు 

సంపుటాలు, సంధి, సంఘర్షణ 

హంస

సరళం 

______________________________________

మహా ప్రాణ అక్షర సరళ పదాలు

_____________________________________ సరళ పదాలు డౌన్ లోడ్_

ఖర, ఖండం అఖండ 

ఘనం ఘటన 

ఛట్రం 

ఝండా, ఝషం 

ధర, ధనం, 

ఫలం, ఫలహారం, 

భారతం, భరిణ, భలే, భేటీ 

______________________________

గుణింత పదాలు 

రూమ్ టూ రీడ్ (ఎస్‌సి‌ఈ‌ఆర్‌టి) వర్ణమాల 

గుణింతాలు

సరళ పదాలు డౌన్ లోడ్

అక్షరమాల బొల్లినేని సోమ సుందర రావు

ధ్వని గుర్తింపు / అక్షర గుర్తింపు

ఆ   - కారు, కాఫీ, గానుగు, చాలు, జారు, తారు, డాగు,  పారు, బారు, మారు

ఇ - కిటికి, గిలక, చిలక, జిగి, తినడం, దినం, నిరుడు, మిలమిల, విలవిల, 

ఈ - కీలకం, కీలు, గీరు, చీర, తీరిక, దీనం, మీరు, వీరు, కీటకం, గీర, 

ఉ - కురులు, గురువు, చులకన, తులం, దుల, నులక, పురుగు, మునక, గునుగు, 

ఊ- కూర, గూడ, చూరు, తూలిక, దూరం, నూరు, పూనుట, మూకుడు, 

ఋ - కృప, తృణం, నృపాలుడు, మృగం,

ౠ - కౄరత్వం 

ఎ - కెరటం, గెల, చెదలు, టెంకాయ, నెనరు, బెదురు, మెడ, 

ఏ- కేరడం, గేయం, చేను, నేల, పేరు, మేక, రేల, 

ఐ, కైకేయి, చైతన్య, జైలు, టైం, డైరీ,‌ నైజం, పైకి, బైక్, మైండ్,

ఒ - కొలిమి, చొరవ, పొద, నొగ, మొదలు, రొద,

ఓ - కోరిక, గోడ, చోటు, జోరు, తోట,‌ దోషం, నోరు, పోరు, బోధ, మోది, యోగ, రోలు 

ఔ- కౌరవులు, గౌను, చౌదరి, జౌళి, నౌక, మౌనం,

ం ‌- కంప గంప, చంపుట, దంచు, 

__________________________________________

            ద్విత్త్వ పదాలు : ఒక హల్లుతో అదే హల్లు చేరే పదాలును ద్విత్వ అక్షరాలు అని అంటారు.

సరళ పదాలు డౌన్ లోడ్

__________________________________________

క్క-  అక్క చెక్క, తొక్క, నక్క, తొక్క 

గ్గ - అగ్గి, గుగ్గిలం, మొగ్గ, లగ్గ, దగ్గు, దగ్గర, పగ్గం 

చ్చ - రచ్చ, కచ్చ, రొచ్చు, పుచ్చు, ముచ్చు, 

జ్జ - సజ్జ, బజ్జీలు, కజ్జికాయ, గజ్జి,

ట్ట- అట్ట, తట్ట, బట్ట, నట్టలు, కట్టెలు 

డ్డ - గడ్డ,  అడ్డం, రెడ్డి

త్త - అత్త, చిత్తు, బొత్తు, ఉత్తరం, మత్తు, కత్తెర, కత్తులు 

ద్ద- చద్దన్నం, ముద్ద, పొద్దున, హద్దు, నిద్దుర, 

న్న- నన్ను , అన్నా సున్నం కన్నం వన్నె నన్ను నిన్ను 

మ్మ - అమ్మ కమ్మ జుమ్మా రెమ్మ

య్య- అయ్య కయ్య పొయ్యి 

ర్ర- అర్ర కర్ర బర్రె గొర్రె

ల్ల - గల్లా చెల్లాచెదురు అల్లం ఉల్లిగడ్డ తల్లి చెల్లెలు

వ్వ - అవ్వ  బువ్వ కవ్వం నవ్వులాట తవ్వుట 

శ్శ - నిశ్శేషం

________________________________________

             సంయుక్త అక్షర పదాలు 

సరళ పదాలు డౌన్ లోడ్

రూమ్ టూ రీడ్ (ఎస్‌సి‌ఈ‌ఆర్‌టి) వర్ణమాల 

గుణింతాలు

సరళ పదాలు డౌన్ లోడ్

అక్షరమాల బొల్లినేని సోమ సుందర రావు

__________________________________________

సంయుక్తాక్షర పదాలు అంటే ఒకదానికంటే ఎక్కువ వ్యంజనాక్షరాలు కలసి ఒకే అక్షరంగా ఏర్పడిన పదాలు. వీటిని సంయుక్తాక్షరములు (Conjunct consonants) అంటారు.

ఉదాహరణకు, "క్ష" (క్+ ష్+అ), "త్ర" (త + ర్+అ), "జ్ఞ" (జ + ణ్+అ) మొదలైనవి సంయుక్త అక్షరాలు

తర్కము (ర్ + క్+అ = ర్క)

ఆసక్తి (క్ + త్ + ఇ = క్తి)

పద్యము (ద్ + య్ + అ = ద్య)

అశ్వము (శ్ + వ్ + అ = శ్వ)

పెండ్లి (డ్ + ల్ + ఇ = డ్లి )

కాశ్మీరు (శ్ + మ్ + ఈ = శ్మీ)

భగవద్గీత (ద్ + గ్ + ఈ = ద్గీ )

అద్భుతము (ద్ + భ్ + ఉ = ద్భు)

అర్జున (ర్ + జ్ + ఉ = ర్జు)

_______________________________

సంశ్లిష్ట పదాలు సరళ పదాలు డౌన్ లోడ్

 _______________________________

ఒక హల్లుకు - రెండు ఒత్తులు చేరే అక్షరాలను సంశ్లేష అక్షరాలు అని అంటారు.

ఉదాహరణ -

స్వాతంత్ర్యము ( త్ + ర్ + య్ + అ = త్ర్య )

ధృతరాష్ట్రుడు (ష్ + ట్ +ర్ + ఉ = ష్ట్రు)

సామర్ధ్యము (ర్ + ధ్ + య్ + అ = ర్ధ్య)

వస్త్రము (స్ + త్ + ర్ + అ = స్త్ర)

గుణింతాలు

ధ్వని గుర్తింపు / అక్షర గుర్తింపు

కళ కలకడ ______________________________________ గళం  గద గంగ _____________________________________ చక్రం  _____________________________________ జలజ  జల  జత  _____________________________________ టముకు టపటప  టమాట _____________________________________ ఢంకా  _____________________________________ తల తప్పెట   తడ  తబల  తడక  ధర నగ నలం నగం పనస పదం పలపల  బలపం బండి  బడి  మడుగు మంచి మనిషి మధురం మంచు  యముడు  రవి రంగు రచన  లత  వల వడ వరం  శంఖం

కాయ కారం కాగడ కాడ కాలం  _____________________________________ గాలం గాబర గానం గాతం గంగాళం _____________________________________ చాప చాట చామ ఛాయ చాలా _____________________________________ జాతర జానజాణ జావ జామ  _____________________________________ టాటా టాకా టమాటా _____________________________________ డాబా _____________________________________ తార తాళం తాపం తామర తారకం  దారం దాహం దానం ఆధారం నాప నార నావ నాశనం నాగ పాప పాపం పాట పానకం పావలా బాసర బావ బాన బాధ బాట భాష  మాట మాయ మామ మాత మానం   యాతన యాగం యాస యానాం  రాగం రాక రాత రాచ లాభం లాల పలాస లాంఛనం  వాన వాసన వారం శాఖ

కి- కిరాయి కిటికి కిచిడి కిరణం కింద నకిలి గిలక గింజ అంగిలి చిలిపి చిదిమి చివర చిలక జింక అంజి గంజి జింక అంజి గంజి జిరాఫి టింటిం తిండి అంతిమ తంతి దినం దినుసు  గది మది పది నది వదిన నిజం నికరం నిదానం నిశాని నివారణ నివాసం నింద పిత పిండం పిరికి పింఛం పిన పిదప ఫిరంగి బిరడా బింకం   మిరప మిగతా మితం మిగిలిన మిఠాయి రింగు, రింకు లింగం కలిపి అలిగి పగిలి నలిగిన కలిగి విరి విదియ విరాగి వినతి విశాలం వివరం వినడం వివాదం శిఖరం శిశిరం శిల శిధిలం శిఖ ఋషి సినిమా పసిడి సింహం హిమం హింస క్షితి	కీ- కీటకం కీచక కీర కీలకం వకీలు రాఖీ గీత గీత  గీర అంగీరస చీమ చీర చీల జీడి జీతం అంజీర మంజీర జామీను టీకా టీపాయి తీట తీరం తీగ అతీతం సతీమణి  దీపం దీన ధీర దీపిక దీపావళి ఆధీనం మదీన నీరసం నీడ నీతి నీచం పీక పీట పీడ పీత బీద భీతి భీజం బీట బీరకాయ భీకరం మీసం మీనా మీగడ మీద మీట మీనం జామీను రీట రీలు ఖరీదు లీల వలీవ గలీవ వీణ వీర వీపు వీచుట వీడు వీధి శీత శీతలం షీల సీత సీమ మసీదు హీనం మహీధర క్షీరం క్షీరదం
కునుకు కుడుము కుబుసం కులుకు కురుచ కుజ  _____________________________________ గుబురు గుణం గుంట గుంపు గురువు_ గుండు   _____________________________________ చురుకు చుంచు చులకన అంచు కంచు  _____________________________________  జులాయి రాజు గాజు జులపాలు జుంకా _____________________________________ అటు ఇటు ఎటు నటుడు భటుడు ఇటుక _____________________________________ అడుగు గడువు పడుచు నడుము గడుసు _____________________________________ తుఫాను తుపాకి తురుము తులసి దురుసు దుమారం దులుపు దుంగ దుంప నులక నుదురు నునుపు కనుమ ఇనుము పులుసు పులుపు పుడమి పురం పురాణం పులి బులుగు బుంగ భుజం జాబు గాబు కబురు గుబురు ముసలి మునక మునగ ముదురు ములుగు ముంత యువక యుగం అయువు వాయువు రుంగ   లుకలుక వీరు నారు కబీరు కారు	కూర కూడు కూత కూతురు కూపం ఖూనీ _____________________________________ గూడు గూబ గూడూరు గూని _____________________________________ చూపు చూలు చూర చూలాలు _____________________________________ జూదం జూలు  _____________________________________ గుంటూరు ఇంటూ రు    ____________________________________ డూపు మండూకం _____________________________________ తూకం తూనీగ తూము తూటా దూరం దూడ దూకుడు దూలం దూత నూక నూరు నూనె నూతన నూగు నూజివీడు పూజ పూట పూత పూనకం పూజారి పూడిక పూరి బూజు బూర బూజర బూతు బూతం బూటకం మూగ మూత మూలుగు మూడు మామూలు యూరియా యూదు రూపం రూటు రూక లూనా లూఠీ లూజు లూసీ వూపు వూరు
కెరటం కెనడ అంకె ఒంకె జంకె లంకె గెసి గెల గెలుపు గెంతు గెంటు చెంగు చెదలు చెకుముకి  చెదురు చెరుకు చెమట జెమిని జెముడు జెండా జెఠారి టెంక టెంటు టెంపరు గరిటె టెంకాయ గుండె దండెం పండెను బండెడు వండెను కండె తెగ తెలుపు తెలిసి తెలుసు తెలుగు తెగులు తెరచి అందె బిందె పందెం నెమలి నెల నెపం నెరుపు పెంకు పెరుగు పెనుగు పెళుసు పెండళం పెంపకం బెంగ బెండ బెండు బెరడు బెదురు బెణుకు బెంచి మెరుగు మెరుపు మెలిక ఆమె ఈమె మెడ అమెరిక యెకరం రెండు లెక్క వెల వెరసి వెగటు శెట్టి	కేక కేజీ కేటు కేవలం కేతనం కేసరి గేదె గేటు గేరు చేటు గేయం గేళి గేజి చేమ చేమంతి చేవ చేకూరు చేపు జేబు జేసు జేజేలు టేకు టేగ డేగ డేరా డేగిశ డేటా తేలు తేట తేమ తేడా తేనె తేరు తేది తేవటం తేపు దేశం దేవత దేహం దేహి దూదేకు దేవాలయం నేల నేల నేరం నేత నేను నేటి పేరు పేట పేద పేను పేజి పేతురు పేడు పేగు పేరంటం పేచీ బేదం బేటా బేరం బేగం బేకరీ మేఘం మేషం మేలు మేడ మేతర మేనక మేదర యేపు యేసు రేప రేటు రేణుక రేగడి రేవతి రేఖ లేత లేత లేటు వేప వేమన వేదం వేతనం  వేరు వేటూరి వేళ శేఖరు శేషం సేతువు సేద సేవ హేమంత హేతువు హేళన క్షేమం క్షేదం
కొలను కొలత కొండ కొంత కొరకు కొసరు కొలిమి గొడవ గొంగళి గొడుగు గొలుసు గొణుగుట చొరవ జొరబడి టొమాట డొంక తొలకరి తొడ తొలి తొడిమ తొందర దొర దొండ దొంతర దొంగ నొక నొసలు పొడి పొదుపు పొరుగు పొలిమేర పొరుగు పొదిలి పొగ బొంగరం బొంత బొంద బొరియ బొటనవేలు మొదలు మొటిమ మొనగాడు మొసలి యొనరు రొంపి రొంది	కోమలి కోపం కోరిక కోణం కోలాటం కోడలు గోడ గోతం గోధుమ గోరు గోల గోంగూర గోవు చోదన చోటు చోడవరం చోదకుడు జోలె జోడి జోకరు జోబు జోము జోరు అటో ఇటో ఎటో టోకర టోపి ఆటో డోలు తోలు తోట తోవ తోక తోముట తోరణం తోడు. దోమ దోస దోర దోనె దోవతి దోచుట దోషం దోశ నోము నోరు పోతన పోరాటం పోటీ పోరంబోకు కపోతం బోడి బోరు భోజనం బోండాం భోగి భోగం మోజు మోటు మోత మోపు మోసం మోదకం యోబు యోధుడు రోలు రోకలి రోగం రోమ రోటి రోత రోజు

 

కింది వర్ణమాల పట్టికను చూడండి. అక్షరాలను చదువండి.
అఆఇఈఉఊఋౠఎఏఐఒఓఔఐంఅః
కఖగఘ
చఛజఝ
టఠడఢణ
తథదధన
పఫబభమ
యరలవశషసహళక్షఱ
ఈ వర్ణమాలలోని అక్షరాల ఆధారంగా  10 పదాలు రాయండి

1. అల

2. అరక

3. ఇల

4. ఉమ

5. రమ

6. క్షమ

7. తల

8. తలగడ

9. లతతల

10. తళతళ

11. కల

12. మర

ఈ కింది అక్షరాలతో మొదలయ్యే సరళ పదాలు రాయండి
అల
ఇ – ఇల్లు
ఈ – ఈగ
ఉ – ఉడుత
ఊ – ఊరు
ఎ – ఎలుక
ఏ – ఏనుగు
ఐ – ఐదు
ఒ – ఒంటె
ఓ – ఓడ
ఔ – ఔషధం
అం – అంకం
అః – అః (ఆశ్చర్య ధ్వని)
క – కలం
గ – గది
చ – చరక
జ – జలము
ట – టమాటా
డ – డబ్బు
త – తల
ద – దారి
న – నది
ప – పనస
బ – బడి
మ – మట్టి
య – యానం
ర – రథం
ల – లత
వ – వనం
శ – శరత్
ష – ఝషం
స – సూర్యుడు

క గ చ జ ట డ త ద న

కారు, కాఫీ, గానుగు, చాలు, జారు, తారు, డాగు, దాగు, తాగు, దానం , నారు
ఇ - కిటికి, గిలక, చిలక, జిగి, తినడం, దినం, నిరుడు, మిలమిల, విలవిల,

ఈ - కీలకం, కీలు, గీరు, చీర, తీరిక, దీనం, మీరు, వీరు

ఉ - కురులు, గురువు, చులకన, తులం, దుల, నులక
పురుగు, మునక,

ఊ- కూర, గూడ, చూరు, తూలిక, దూరం, నూరు, పూనుట, మూకుడు,

ఋ - కృప, తృణం, నృపాలుడు, మృగం,

ౠ - కౄరత్వం

ఎ - కెరటం, గెల, చెదలు, టెంకాయ, నెనరు, బెదురు, మెడ,

ఏ- కేరడం, గేయం, చేను, నేల, పేరు, మేక, రేల,

ఐ, కైకేయి, చైతన్య, జైలు, టైం, డైరీ,‌ నైజం, పైకి, బైక్, మైండ్,

ఒ - కొలిమి, చొరవ, పొద, నొగ, మొదలు, రొద,

ఓ - కోరిక, గోడ, చోటు, జోరు, తోట,‌ దోషం, నోరు, పోరు, బోధ, మోది, యోగ, రోలు

ఔ- కౌరవులు, గౌను, చౌదరి, జౌళి, నౌక, మౌనం,

ం ‌- కంప గంప, చంపుట, 

క గుణితం నుంచి న గుణింతం వరకు (క, గ, చ, జ, ట, డ, త, ద, న)
దీర్ఘం నుంచి విసర్గ వరకు కలిపిన పట్టిక

ఆ (ా) గుణింతం

కా కాలం | గా గానం | చా చాటు | జా జాబిలి | టా టాటా | డా డాబా | తా తాత | దా దానం | నా నాన్న

ఇ (ి) గుణింతం

కి కిలి | గి గిరి | చి చిలక | జి జిలేబి | టి టిక్కెట్టు | డి డిమ్ము | తి తిమింగలం | ది దినం | ని నిలువు

ఈ (ీ) గుణింతం

కీ కీటకం | గీ గీతం | చీ చీమ | జీ జీవం | టీ టీచర్ | డీ డీలా | తీ తీరం | దీ దీపం | నీ నీరు

ఉ (ు) గుణింతం

కు కుర్చీ | గు గురు | చు చుక్క | జు జున్ను | టు టుబ్బు | డు డుగ్గు | తు తుమ్మెద | దు దుప్పటి | ను నుయ్యి

ఊ (ూ) గుణింతం

కూ కూతురు | గూ గూడు | చూ చూపు | జూ జూదం | టూ టూల్ | డూ డూడ్ (ఉదా) | తూ తూటా | దూ దూది | నూ నూనె

ఎ (ె) గుణింతం

కె కెరటం | గె గెంతు | చె చెట్టు | జె జెండా | టె టెంకాయ | డె డెబ్బ | తె తెర | దె దెబ్బ | నె నెల

ఏ (ే) గుణింతం

కే కేసు | గే గేటు | చేచేను | జే జేబు | టే టేబుల్ | డే డేరు | తే తేలు | దే దేశం | నే నేడు

ఐ (ై) గుణింతం

కై కైకం | గై గైడ్డు | చై చైత్రం | జై జైహో | టై టైము | డై డైరీ | తై తైలం | దై దైర్యం | నై నైపుణ్యం

ఒ (ొ) గుణింతం

కొ కొబ్బరి | గొ గొడుగు | చొ చొప్పున | జొ జొన్న | టొ టొంక | డొ డొక్క | తొ తొడ | దొ దొడ్డి | నొ నొప్పి

ఓ (ో) గుణింతం

కో కోతి | గో గోపి | చో చోరుడు | జో జోడి | టో టోపీ | డో డోలు | తో తోక | దో దోసె | నో నోరు

ఔ (ౌ) గుణింతం

కౌ కౌగిలి | గౌ గౌరవం | చౌ చౌక | జౌ జౌళి | టౌ టౌన్ | డౌ డౌట్ | తౌ తౌడు | దౌ దౌర్భాగ్యం | నౌ నౌక

అం (ం) అనుస్వారం

కం కంకణం | గం గంగ | చం చందం | జం జంతువు | టం టంకం | డం డండు | తం తంతి | దం దండం | నం నందం

అః (ః) విసర్గ

కః | గః | చః | జః | టః | డః | త

ప బ మ య ర ల వ శ స హ
కింద ప, బ, మ, య, ర, ల, వ, శ, స, హ అక్షరాలకు
దీర్ఘం నుంచి విసర్గ వరకు కలిపిన గుణింతాల పట్టిక

ఆ (ా) గుణింతం

పా పాప | బా బాబు | మా మామ | యా యాత్ర | రా రాజు | లా లాభం | వా వాన | శా శాంతి | సా సారం | హా హారం

ఇ (ి) గుణింతం

పి పిట్ట | బి బిలం | మి మిఠాయి | యి యిక | రి రిక్షా | లి లిపి | వి విగ్రహం | శి శిల | సి సింహం | హి హిమం

ఈ (ీ) గుణింతం

పీ పీట | బీ బీడు | మీ మీటరు | యీ యీశు | రీ రీతి | లీ లీలా | వీ వీణ | శీ శీలా | సీ సీత | హీ హీనం

ఉ (ు) గుణింతం

పు పులి | బు బుడగ | ము ముక్కు | యు యువకుడు | రు రూపం | లు లుంగి | వు వుట | శు శుభం | సు సుమం | హు హుందా

ఊ (ూ) గుణింతం

పూ పూలు | బూ బూడిద | మూ మూట | యూ యూనిట్ | రూ రూమ్ | లూ లూటీ | వూ వూల్ | శూ శూన్యం | సూ సూర్యుడు | హూ హూంకారం

ఎ (ె) గుణింతం

పె పెనం | బె బెట్టు | మె మెట్టు | యె యెదురు | రె రెక్క | లె లెక్క | వె వెండి | శె శెట్టి | సె సెలవు | హె హెచ్చరిక

ఏ (ే) గుణింతం

పే పేరు | బే బేలు | మే మేలు | యే యేడు | రే రేఖ | లే లేఖ | వే వేణు | శే శేఖర్ | సే సేవ | హే హేళన

ఐ (ై) గుణింతం

పై పైకం | బై బైట | మై మైదానం | యై యైక్యం | రై రైతు | లై లైటు | వై వైద్యం | శై శైలి | సై సైకిల్ | హై హైందవం

ఒ (ొ) గుణింతం

పొ పొలం | బొ బొమ్మ | మొ మొక్క | యొ యొగ | రొ రొట్టె | లొ లోకం | వొ వొల్లు | శొ శొభ | సొ సొంపు | హొ హొయలు

ఓ (ో) గుణింతం

పో పోతు | బో బోను | మో మోము | యో యోగం | రో రోగం | లో లోటు | వో వోటు | శో శోభ | సో సోమ | హో హోమం

ఔ (ౌ) గుణింతం

పౌ పౌర్ణమి | బౌ బౌద్ధం | మౌ మౌనం | యౌ యౌవనం | రౌ రౌద్రం | లౌ లౌక్యం | వౌ వౌవ్వ | శౌ శౌర్యం | సౌ సౌఖ్యం | హౌ హౌదా

అం (ం) అనుస్వారం

పం పంకం | బం బండి | మం మంట | యం యంత్రం | రం రంగు | లం లంక | వం వంశం | శం శంఖం |సం సంచీ | హం హంస

అః (ః) విసర్గ

పః | బః | మః | యః | రః | లః | వః | శః | సః | హః

KOMMU DALITHA KATHA 2023 LUNCHING ON 05-12-2024

కొమ్ము దళిత కథ - 2023 ఆవిష్కరణ

కొమ్ము దళిత కథ - 2023 ఆవిష్కరణ by Pro. Suryaa Dhanjay gari speech

కొమ్ము దళిత కథ - 2023 ఆవిష్కరణ review by Dr. Gaddam Mohan Rao gari speech

కొమ్ము దళిత కథ - 2023 ఆవిష్కరణ by Dr. Thipparthi Yadaiah gari speech

కొమ్ము దళిత కథ - 2023 ఆవిష్కరణ Pro. C. Kasheem gari speech

KOMMU - DALITHA KATHA 2023 Journalist Viplava Sri

కొమ్ము దళిత కథ - 2023 

ఆవిష్కరణ

కొమ్ము దళిత కథ - 2023 

ఆవిష్కరణ 

కొమ్ము దళిత కథ - 2023 

ఆవిష్కరణ

బతుకుల్ని కాగడా చేసిన కొమ్ము కథలు

బతుకుల్ని కాగడ చేసిన ‘కొమ్ము’ కథలు. నీవు తెలంగాణ ఈ పేపర్ లింకు

బతుకుల్ని కాగడా చేసిన కొమ్ము కథలు 

చూపులకు అందని కడగండ్ల బతుకుల్ని కండ్లను కాగడా చేసి మనసుకు చూపిస్తూ, మానవీయ పరిమళలాలు వెదజల్లుతూ మహోన్నతంగా ఆవిష్కరించేది దళిత కథ. అక్కడక్కడ ప్రచురించబడిన కథల్ని సాహిత్య నుదుటిపై భాసికముగా అలంకరించి భవిష్యత్తుకి అందించాలనీ జంబూ సాహితీచే దళిత కథా వార్షిక 2020లో ప్రారంభించబడిరది. ఆ పరంపరలో ఈ సంకలనం ‘కొమ్ము’ నాలుగవది.

 కొమ్ము శబ్ధం ద్వారా వేడుక (పెళ్ల్లి, పండుగ,...) ప్రారంభం అయ్యిందనీ తెలిపే ఒక వాయిద్యం. ఇది డప్పు చప్పుల్ల మధ్య అనివార్యంగా ఉంటుంది. యుద్ధ సన్నద్ధతను తెలిపే బూర ధ్వని కొమ్ము ద్వారానే హెచ్చరిస్తారు. కొమ్మును పలికించేవారు కొమ్ములవారు. కొమ్ములవారు లేనిచోట మాదిగలే దీనిని పలికిస్తారు. కొమ్ము ఇంటి పేరు గలవారు ఉన్నారు. 

ఊపిరితిత్తులు కొలిమి తిత్తులుగా మారితేనే కొమ్ము బలంగా పలుకుతుంది. కొమ్ము సమూహిక జీవనంలో భాగమైంది. ‘సింగినాదం జీలకర్ర’ అనే జాతీయం దీనివలన్నే పుట్టింది. సింగినాదమంటే శృంగనాదం. శృంగం అంటే కొమ్ము. కొమ్ము నాదం వినపడగానే జీలకర్ర ఓడరేవుకు వచ్చిందనీ ఆనాటి ప్రజలకు తెలిసేదన్నమాట. మిగ్గు కొమ్ము వృత్తి సంబంధమైంది. పసుపు కొమ్ము, అల్లం కొమ్ము మొదలైనవి ఆచార వ్యవహారాలలో భాగమైనవి. లుప్తమవుతున్న విలువల్ని పెంపొందించాలనీ దళిత అస్తిత్వం కలిగిన ఈ పేరు ఈ సంకలనానికి నిర్ణయించనైనది. 

ఈ సంకలనంలో కాలం వడపోసిన కన్నీళ్ల బతుకులు, విధ్వంసాలు, ఆత్మగౌరవమూ, ఆత్మ విమర్శ, ఆధునిక కుల వివక్ష పార్శ్వాలు, ముసుగులు చించేయడమూ, దళితేతరులకు మద్దతుగా నిలవడం వల్ల ఇవి దళిత కథా విస్తృతిని చూపుతున్నాయి. 

ఇందులో లబ్ధప్రతిష్టులైన సతీష్‌ చందర్‌, జూపాక సుభద్ర మొదలగు కథకుల నుంచి ఇప్పుడిప్పుడే రాస్తున్న కథకుల కథలున్నాయి. పుట్ట పెంచల్దాస్‌, దుర్గాని రాజు కథలు ఆశావాదాన్ని కలుగజేస్తున్నాయి. వాటిలోని కొండంత కథలను తడిమి చూద్దాం. 

అందమైన రోజిలిన్‌లు నిత్యజీవితంలో జీవితాన్ని కోల్పోయి తారసపడి మా ఈ దుస్థితికి మీరు కారణం కాదా అని ప్రశ్నిస్తున్నపుడు మనలోనే మనం మదన పడుతుంటాం. తల్లి మనసెరిగిన డెలీలా ఆమె ఆకాంక్షను నెరవేర్చినందుకు పూల తీగలా ఉంటే ఎవరైనా నలిపేస్తారు ముల్లులా ఎలా జీవించాలో బోధించే సతీష్‌ చందర్‌ కథ ‘ముల్లు’ ప్రతి ఒక్కరికీ నిజంగా ప్రబోధమే... 

వద్దని వారించిన వచ్చే చుట్టంలాంటి నెల స్త్రీలను ఆచారాలు వ్యవహారాల మాటున కట్టుబాట్లు ఎలా హింసిస్తాయో తెలుపుతూ ప్రత్యామ్నాయ పరిష్కారం దిశగా ఆలోచింపజేసే జూపాక సుభద్ర కథ ‘అంటు- ముట్టు’ మహిళాలోకానికి ప్రత్యామ్యాయ దిశా నిర్ధేశనమే... 

ఆదర్శాలను వల్లిస్తూ ఆచరణలో చూపించని ప్రతి ఒక్కరూ పిసినార్లే. మహా పిసినారిగా ముద్రపడ్డ బుచ్చయ్యలు మనకు చాలా మంది కనిపించవచ్చు. అయినవాళ్ల శవాల మీదపడి నగలు దోచుకునే వాళ్ళ వ్యక్తిత్వం బట్టబయలు, మరోవైపు తన భార్యమీదున్న నగలు తీయొద్దని చెప్పడం అత్యుత్తమ వ్యక్తిత్వానికి మహోన్నత రూపుకట్టిన డా. పసునూరి రవీందర్‌ కథ ‘బుచ్చయ్య బతుకు మర్మం’ మనుషుల డొల్లతనాన్ని ఎండగడుతుంది.

వలస పోవడం అంటే కనబడని శత్రువైన పేదరికాన్ని జయించడంలో భాగమే. వలస కార్మికుల చావులు కుక్కల కంటే హీనం. ఎంత వద్దనుకున్నా వలస పోతున్న కొడుకును చూసిన తండ్రి కలిగిన అనుభూతినీ ఆర్ద్రంగా చిత్రించిన ఇండ్ల చంద్రశేఖర్‌ కథ ‘బేల్దారి’ మనసును పిండే ఆర్థ్రతతో సాగుగుతుంటది. 

బలహీనులపై బలవంతుల ఆరాచాకలు, దౌర్జన్యాలు, బాధితుల కన్నీళ్ళు చూడలేక ఆక్రందనలు వినలేక మౌనంగా ఉన్న చెట్టు కాలంబు రాగానే కాటేసి తీరాలన్న ఉపదేశమిస్తూ బలహీనుల బలమై నిలిచిన చెట్టు ప్రతీకారం ఎలా తీర్చుకుందో తెలిపే మన్నె ఏలియా కథ ‘‘సాక్షి’’ ధిక్కార తత్వాన్ని నేర్పుతుంటది 

కొన్ని అలవాట్లు మనసు మీద ఎంతటి తీవ్రతరం చూపుతాయో అవే ప్రాణానికి ఆధార భూతమై ఉంటాయో, సలహాల మీద బోధించే సైన్‌ బోర్డుల మీద తిరుగుబాటు ప్రకటించిన ఎండపల్లి భారతి కథ ‘పానాదరువు’ తినే జర్దా మా ప్రాణానికి ఆధారమంటుందో కథ చదివితే అర్థమవుతుంది.

కథ చదివాక వాక్యం వెంటాడకపోతే అడగండి. హిజ్రాలు అనగానే ఒక రకమైన అసహ్యం, జుగుప్సాకరమైన అవహేళన కలిగి, పైకి పరిమళంగా కనిపించే దుర్గంధ సమాజంలో మనం ఉన్నామా అని మనల్ని ప్రశ్నిస్తూ బుద్ధి చెప్పి, గుణానికి తెచ్చే మానవత్వాన్ని మహోన్నత పతాకగా నిలిపిన సోలోమోన్‌ విజయ్‌ కుమార్‌ కథ ‘సిలుమంతూరి గేటు దగ్గర కొజ్జా’ హ్యూమనిజానికి ఒక నమ్మకమైన చిరునామా గా ఎలా మారిందో చదవాల్సిందే.

నిస్వార్ధంగా జీవితాలను అర్పించిన తల్లిదండ్రులని పట్టించుకోలేని పిల్లల్ని మనం చూస్తూనే ఉన్నాం. ఒంటరిగా వదిలిపెట్టడం సర్వసాధారణమైన ఈ రోజుల్లో జీవితమంతా ఒంటరిగా జీవించిన రామలచ్చుం పై విశ్వాసం గల బ్రౌని కుక్క మరణంలోను ఒంటరిగా విడిచిపెట్టలేదనీ, చదువుతుంటే ఎద బరువెక్కించే రత్నాకర్‌ పెనుమాక కథ ‘కాండ్రేగుల రావలచ్చుం కొట్టు’ ఆత్మీయత పంచే మనిషి ఎప్పుడూ ఒంటరికాదనీ జీవితానంతరం కూడా సమూహమనీ రుజువు చేస్తుంది.. 

కుట్రలు పసిగడితే కదా ప్రమాదం తప్పి ప్రమోదం మిగిలేది. కాలాలు మారినా మనుషులు మారకపోవడమే పెను ప్రమాదమని వివక్ష విపరీతమై విజృంభిస్తుంది. ఎన్నికల్లో ఆత్మగౌరవాన్ని తాకట్టు పెట్టి కోల్పోయిన జీవితాలను చక్కదిద్దిన సవాలే కె.పి లక్ష్మీనరసింహ కథ ‘యువనాయకత్వం’ నేటి తరానికి కర్తవ్య దీక్ష.

జీవితాలు అంకితం చేసిన ఉపాధ్యాయులు అనేక జీవితాలను నిలబెట్టారు. సరిగ్గా అలాంటి కథ కల్లోలమైన పాఠశాలలోనూ జీవితంలోనూ డ్రాప్‌ అవుట్‌ అయిన విద్యార్థిని లలిత గురించి తెలుసుకున్న సీత టీచర్‌ నిండు గర్భిణీగా నిర్గాంత పోయినా జీవితాన్ని నిలుపాలనీ దీక్షబూనుతది. తన బిడ్డకు జన్మనివ్వాలనే సమయం మరోవైపు కనబడని బిడ్డలాంటి లలిత కోసం లేబర్‌ రూములో ఆయాసపడుతున్న వేదనే డిజి హైమావతి రాసిన కథ ‘మూసిన తలుపులు’ పాఠకుడే ప్రసవ వేదన పడేంతగా మలచిన తీరు మానవ హోమమే.

తనవాళ్ల కోసం జీవితం ధారపోసింది గీత. చెల్లెలు పిల్లల్ని అనాధలు చేసి వెళ్లిపోయినప్పుడు ముప్పైఐదేళ్లు నిండిన గీత తన తల్లి మాట విని, తాను పెళ్లి చేసుకోవద్దని గీసుకున్న గీతదాటి ఆలోచిస్తూ, వాసుతో పిల్లల కోసం కొత్త జీవితాన్ని ప్రారంబించాలనుకోవడమే డా. మండల స్వామి కథ ‘బతుకు గీత’ భవిష్యత్తుకు పునాది.

వేద కాలం నుంచి నేటి వరకు కులం మారితే శిక్ష మారుతుంది. అగ్రవర్ణాలకు అన్నిచోట్ల మినహాయింపులు. చేయని తప్పులకు శిక్షలు, నిమ్న వర్గాలకు జరుగాల్సిన న్యాయంలో కూడా అన్యాయమే అని సరిగ్గా నిరూపణ చేసిన కెంగార మోహన్‌ కథ ‘నీ కృప నాకు చాలు’ కుల వివక్షల తారతమ్యాలను ప్రతిబింబించింది. 

ఆత్మవిశ్వాసం నింపితే ఏద్కెనా సాధించగలరనీ, కష్టాన్ని నమ్ముకుని కాలంతో కనబడితే జీవితం మెరుగు అవుతుంది అని తెలియజేసే సమ్మోహిత నినాదం సిస్టర్‌ అనసూయ కథ ‘విక్టరీ ఇస్‌ యువర్స్‌.’ గెలుపు సత్తా నీవనీ తెలుపుతుంది.

ఆత్మవిశ్వాసం నింపాలి కానీ ఎవరైనా ఏద్కెనా అసాధ్యమైన దానిని కూడా సుసాధ్యం చేయగలరనీ దేశ గురువు చెప్పిన బోధను ఆచరించి అనేక అసాధ్యాలను సుసాధ్యం చేసిన సామాన్యుడే అసమాన్యుడ్కె గీసిన జీవితాన్ని డా. గాదె వెంకటేష్‌ కథ ‘దేశ గురువు’ బోధించిన తీరు సమయోచితంగా ఉంది.

 కుల పంకిలము ఎక్కడికెళ్లినా వెంటాడుతది. వేటాడుతది. ఆ పంకిలము ఇతర మతాల మధ్య దూరి స్వచ్ఛమైన ప్రేమను కాలరాస్తది. మాదిగ రాజయ్యను పెళ్లి చేసుకుంటా అన్నందుకు పరువు హత్యగావింపబడిన జరీనా లాంటి బలహీనులను సజీవంగా కాల్చివేస్తదని మన కళ్ళకు చితిమంటను, ముక్కుపుటాలకు కమురువాసనను చూపే రాజు దుర్గాని కథ ‘మాదిగ రాజయ్య’ మనుషుల మధ్య స్వచ్ఛమైన ప్రేమభావుటా రెపరెపలాడాలనీ కోరుకుంటదో కథ వివరిస్తది.

ఒక ప్రత్యేకమైన జీవితం ఉపకులాలది. చారిత్రక, సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని వివిధ రూపాల్లో వివరిస్తారు.అలాంటి జీవితాన్ని ఈ మధ్య కాలంలో గంధం విజయలక్ష్మి, గడ్డం మోహాన్‌ రావు లాంటి వారు రాసింది అతికొంచెమే. ఇంకా రాయల్సిన కలలు, జీవితమూ మిగిలే ఉంది. ఆ లోటును పూడ్చుతూ సినీగేయ రచయిత పుట్ట పెంచల్దాస్‌ రాసిన ‘యేటంబిడా ఎర్రబిల్ల ఏడుచ్చా పోయా’ కథ మాలదాసరి జీవితాన్ని ఆవిష్కరించింది. రాయలసీమ కుల మాండలికంలో అద్భుతంగా సాగింది.

విద్యార్థులకు ఏదైనా అపాయం జరిగితే ఓర్చుకోలేని సామాజిక బాధ్యత కలిగిన ఉపాధ్యాయ లోకం ఉన్న ఈ సమాజంలో అనుకోకుండా చనిపోయిన విద్యార్థి గురించి విలపిస్తున్న ఉపాధ్యాయుడి అంతరంగ ఆవిష్కరణ తప్పెట ఓదయ్య కథ ‘పుట్టెడు ఎత’. చదువుతున్నంత సేపు ఒక దుఃఖపు తెరను మనల్ని ఆవహిస్తుంది. ఆవరిస్తుంది. అతలాకుతలం చేస్తుంది. మారని పరిస్థితి గురించి మనసు మారాం చేసేలా రాయడం కథకుడి ప్రత్యేకత.

ఎగువ గేరి ఆడ కుక్క దిగువ గేరి మగ కుక్కతో సాంగత్యం అత్యంత సహజమైంది. జంతువులలో ఆమోదయోగ్యమైనది కూడా. ఆ రెండు కుక్కలు మాట్లాడుకుంటూ ఛి.. ఛి.... వాళ్లు మనుషులు. వాళ్లకంటే హీనులు మరొకరు లేరని మాట్లాడుకుంటున్న తీరు మానవులకి బుద్ధి చెబుతున్నట్లుంది. కుక్కల జీవన విధానానికి పరాకాష్టగా చిత్రించిన వైనం, గేరిలో చారిత్రక రాజకీయ పరిణామ క్రమాలను కుక్కలు చర్చిండం నేటి సమాజాన్ని ప్రతిబింబిస్తున్న విధంగా అక్షరీకరించిన గుడిపల్లి నిరంజన్‌ ‘రచ్చకట్ట’అంబేడ్కర్‌ కలలు కన్న రేపటి రాజ్యాధికారానికి ఆలంబన నిలిచింది.

అనుబంధాలు అల్లుకున్న ఊరు ముంపు గ్రామమై మునిగిపోతున్నందుకు, ప్యాకేజీలు రాకపోవడం వల్ల చితి పేర్చుకొని చనిపోయిన స్థలాన్ని దర్శించి, అక్కడి ప్రజల దు:ఖంతో మమేకమవ్వడం మానవత్వం కలిగిన ఉపాధ్యాయ బృందం అక్కడి మట్టితో విలపించిన విషాదగీతం డా. సిద్దెంకి యాదగిరి కథ ‘నిలువెత్తు దుఃఖం’ బాధితుల ఓదార్పుకు స్వాంత్వన, సహచింతన, తదాత్మయం మానవత్వానికి నిదర్శనం. 

ప్రతీకలు, ఉపమానాలు, సౌందర్యాత్మక వాక్యాలు మచ్చుకు కొన్ని. 

‘తెగులొచ్చిన చేలో మొలకల్లా వున్నాయి మూతి మీద వెంట్రుకలు! ఇలాగే ముల్లులా బతకవే.. నా బంగారమా?’, ‘అంటరాని తనం ఆకాశాన్ని మించిన దుక్కం’, ‘ఏడుపు రాకున్నా ఏడుస్తున్నట్టు నటిస్తున్నోళ్లే ఎక్కువున్నరు’, ‘బంగారు భవిష్యత్తుని పెట్టెలో పెట్టి సమాధులతోటకి మోసుకెళ్తున్న నలుగురు మనుషుల్లా కనిపించాయి ఆ బస్సు చక్రాలు డెవిడ్కి’, ‘శవాన్ని చూడడానికి వెళ్లుతున్న వాళ్లకి జాతరకువెళ్తున్నట్టే వుంది.’, ‘అయ్యో నాయనా అదే మా పానాదరవ’, ‘గెడిసేపు వక్కాకు లేదంటే తలకాయి ఎర్రియాకోలం పడుతుంది’, ‘చివరికి చావులో మాత్రం ఒంటిరిది కాలేదు’, ‘శూన్యంలో శబ్దం ప్రవహించనట్లు ఏదో నిశ్శబ్దం ఆ ప్రదేశాన్ని ఆవహించింది’, ‘భవిష్యత్తును చూస్తూ మంచు పర్వతంలా కరిగిపోయింది గీత’, ‘ఏడ్పుతో చెరువు కట్ట దద్దరిల్లుతుంది’, ‘ఛీ, ఛీ మనుషులు. వాళ్ల గురించి చెప్పుకోవడం సిగ్గుచేటు’, ‘చూపు ఆనని గాజు కళ్ళ ముసలామె బాధ’. ‘ఆమెను ఓదార్చుతుంటే మనసు మహా సముద్రం అయ్యింది’ లాంటి మొదల్కెన వాక్యాలు ఆయా కథలకు బలం చేకూర్చాయి. 

 ప్రాణమున్న మనిషిని కాదనీ ప్రాణములేని రాయిరప్పని కొలిచే భక్తి తత్వం నేడు దేశంలో పొర్లి పారి మనుషుల పై దాడికి తెగబడుతున్న పరిస్థితులు మారి మనుషులుగా గుర్తించాలనీ, విలువనివ్వాలనీ, మనుషుల ఆచార, ఆహార, వ్యవహార సంప్రదాయపు అలవాట్లకు భరోసా ఇవ్వాలనీ, మనుషులందరూ ఏకవర్ణమే అనీ సాటి మనిషిని మనిషిగా గౌరవించాలనీ ఊదుతున్న శబ్దమే ఈ కొమ్ము. ఇంతకు ముందులా ఈ దళిత కథా వార్షికను సాదరంగా ఆహ్వానిస్తారనీ ఆశిస్తున్నాం.

         మీ 

                సంపాదకులు, 

జంబూ సాహితీ,

     డా॥ సిద్దెంకి యాదగిరి, గుడిపల్లి నిరంజన్‌, తప్పెట ఓదయ్య.