స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు - PO, APO, OPO ల శిక్షణా మాన్యువల్

2025 తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని 31 జిల్లాల్లోని 565 మండలాల్లో ఎన్నికలకు సంబంధించి సెప్టెంబర్ 29న రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం షెడ్యూల్ విడుదల చేసింది.[1] రాష్ట్రంలో మొత్తం 5,749 ఎంపీటీసీ, 565 జడ్పీటీసీ స్థానాలకు, 12,733 గ్రామపంచాయతీలు, 1,12,288 వార్డుల్లో ఎన్నికలు నిర్వహించనున్నట్లు రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ (ఎస్ఈసీ) రాణి కుముదిని తెలిపారు. మెుత్తం ఐదు దశల్లో సర్పంచ్, ఎంపీటీసీ, జెడ్పీటీసీ ఎన్నికలు నిర్వహించనున్నారు. మెుదట ఎంపీటీసీ, జెడ్పీటీసీ ఎన్నికలు ఆ తర్వాత సర్పంచ్, వార్డు సభ్యుల ఎన్నికలు జరగనున్నాయి.[

@@@@@@@@@@@@@@@@@

*🔰గ్రామ పంచాయతీ ఎన్నికలు - 2025*

*🔔ఏ కలర్ కవర్ లో ఏ ఏ ఫారమ్స్ పెట్టాలి*⤵️⤵️

A 🟤 *బ్రౌన్ కలర్‌ కవర్ లో పెట్టాల్సినవి*⤵️⤵️ 
1. బ్యాలెట్ పేపర్ అకౌంట్
2. Presiding అధికారి చేసిన ప్రకటన (Declaration by Presiding Officer)
3. డిక్లరేషన్ పేపర్లు
4. పేపర్ సీల్ అకౌంట్ పేపర్లు
5. Presiding అధికారి డైరీ
6. విసిటింగ్ షీట్స్

(ఈ కవర్లను వేటిని క్లోజ్ చేయకూడదు. ఓపెన్ గానే ఉంచాలి.)

B 🟢 *గ్రీన్ కలర్ కవర్లో పెట్టాల్సినవి⤵️⤵️* 

1. ఉపయోగించిన ఓటర్ల జాబితా
2. PO సంతకం చేసి ఉపయోగించని కౌంటర్ ఫైల్స్
3. వినియోగించని కౌంటర్ ఫైల్స్
4. టెండర్ బ్యాలెట్ పేపర్లు
5. రద్దు అయిన బ్యాలెట్ పేపర్లు (Cancelled Ballot Papers)
6. వినియోగించిన బ్యాలెట్ పేపర్ల కౌంటర్ ఫైల్స్ కలిగిన సీల్డ్ కవర్

C 🟡 *ఎల్లో కవర్లో పెట్టాల్సినవి*⤵️⤵️ 
1. మిగిలిన ఓటర్ల జాబితాలు
2. పోలింగ్ ఏజెంట్ల నియామక పత్రాలు
3. చాలెంజ్డ్ ఓట్ల సీల్డ్ కవర్
4. అంధులు, అస్వస్థులైన ఓటర్ల జాబితా
5. సహాయకుల ప్రకటనలు
6. అవసరమైన డిక్లరేషన్లు
7. ప్లేన్ కవర్స్

D 🔵 *బ్లూ కవర్లో పెట్టాల్సినవి*⤵️⤵️ 
1. ప్రెసైడింగ్/రీజనింగ్ అధికారుల కరదీపిక
2. మిగిలిన సిరా బుడ్డి / ఇంక్
3. మిగిలిన స్లిప్స్ (ఉంటే)
4. ప్రెసైడింగ్ అధికారి లోహపు సీల్
5. రబ్బర్ స్టాంపులు

E ⚪ *వైట్ కవర్లో పెట్టాల్సినవి* ⤵️⤵️

1. మిగిలిన ఇతర పత్రాలు
2. ఇతర చిన్న సామగ్రి
3. పై కవర్లలోకి చేరని అన్ని వస్తువులు
PO, APO, OPO ల శిక్షణా మాన్యువల్ –

భాగం – I : పోలింగ్‌కు ముందు రోజు (Pre-poll Arrangements)
1. పోలింగ్ కేంద్రానికి చేరుకోవడం
కేటాయించిన పోలింగ్ స్టేషన్ వివరాలు తెలుసుకొని సమయానికి చేరుకోవాలి.
RO (Returning Officer) వద్ద నుండి పోలింగ్ సామగ్రి స్వీకరించాలి.
2. పోలింగ్ సామగ్రి తనిఖీ
బ్యాలెట్ బాక్స్ → సరిగ్గా పనిచేస్తుందో లేదో చూడాలి.
బ్యాలెట్ పేపర్లు 

------------------------------------------------------------------------------------

సర్పంచ్ ఎన్నికలు / వార్డు మెంబర్ 

------------------------------------------------------------------------------------

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

CHECK LIST FOR PO'S
I. STATUTORY FORMS:-
1. Appointment of Poling Agent FORM XII     -15 Per PS
2. List of challenged votes Form - XXI      -2 Per PS
3. Declaration by the Companion of Blind votes Form - XXII       -2 Per PS
4. List of Blind or Infiron voters Form - XXIII       - 2 Per PS
5. List of Tendered votes - Form-XXIV    -2 per PS
6. Ballot Paper Account Form - XXV    -10 per PS
7. Declaration to be made by Presiding officer Before commencement of poll, at the end of poll      - 2 per PS
8. Presiding officer's Diary (where Ballot Boxes used)       -2 per PS.
9. Paper seal Account      - 2 per PS.
10. Receipt book for deposit of challenged votes fee        -1 book per PS
11. Letter to SHO      -2 per PS
12. Form of Declaration by Elector about Age   -5 Per PS.
13. Declaration by Presiding Officer about Elector's Age         - 2 Per PS.
14. Passes/ID cards Polling Agents     -10 per PS
15. Format for Specimen Signature of Contesting Candidates and election agent   -2 per Ps

MPTC ఎన్నికలకు గులాబీ రంగు
ZPTC ఎన్నికలకు తెలుపు రంగు
Missing Numbers ఉంటే గమనించి రికార్డ్ చేయాలి.
1. మార్కింగ్ కాపీ
2. Presiding Officer వద్ద కాపి
3. PS లో ప్రదర్శన కోసం కాపీ
4. రిజర్వ్ కాపీ

అభ్యర్థుల సంతక నమూనాలు → తప్పక తనిఖీ చేసి కలిగి ఉండాలి.
ఇతర వస్తువులు → ఇంక్, ఇంక్ ప్యాడ్, స్టాంపులు, సీల్స్, కవర్లు, ఫారాలు, గుర్తింపు బోర్డులు, స్టేషనరీ వస్తువులు మొదలైనవి.
3. పోలింగ్ స్టేషన్ ఏర్పాటు
ఓటింగ్ కంపార్ట్మెంట్లు రహస్యంగా ఉండేలా ఏర్పాటు చేయాలి.
మహిళలు, పురుషులకు వేరే క్యూలైన్లు ఉండాలి.
ప్రవేశం, నిష్క్రమణకు వేరే మార్గాలు ఉండాలి.
పోలింగ్ ఏజెంట్లకు కూర్చునే ఏర్పాట్లు ఉండాలి.
అవసరమైన ఫారాలు, కవర్లపై PS అడ్రెస్ వ్రాయాలి.

భాగం – II : పోలింగ్ రోజు (Polling Day Arrangements)
1. ఉదయం విధులు (Before Poll)
ఉదయం 5 గంటలకు సిబ్బంది సిద్ధంగా ఉండాలి.
ఉదయం 6 గంటలకు ఏజెంట్ల సమక్షంలో బ్యాలెట్ బాక్స్ ఖాళీగా ఉందని చూపించాలి.
గ్రీన్ పేపర్ సీల్స్ వేసి, నంబర్లను PO డైరీలో నమోదు చేయాలి.

2. పోలింగ్ ప్రారంభం
ఉదయం 7 గంటలకు పోలింగ్ ప్రారంభమై, సాయంత్రం 5 గంటలకు ముగుస్తుంది.
PO మొత్తం ప్రక్రియకు బాధ్యత వహిస్తారు.
3. పని విభజన (ఒక PO + 4 లేదా 5 పోలింగ్ సిబ్బంది ఉన్నపుడు)
మొదటి పోలింగ్ అధికారి → ఓటర్ల గుర్తింపు, ఓటర్ల జాబితాలో మార్క్ చేయడం.
రెండవ పోలింగ్ అధికారి → చెరగని సిరా వినియోగం.
మూడవ పోలింగ్ అధికారి → MPTC బ్యాలెట్ పేపర్లు జారీ.
నాల్గవ పోలింగ్ అధికారి → ZPTC బ్యాలెట్ పేపర్లు జారీ.
ఐదవ పోలింగ్ అధికారి → ఓటరుకు arrow cross mark ఇవ్వడం, పేపర్ మడత పెట్టి ఇవ్వడం, ఓటు వేసే వరకు పర్యవేక్షణ.


భాగం – III : ప్రత్యేక ఓటింగ్ విధానాలు
1. అంధులు, వికలాంగులు
సహచరుల సహాయంతో ఓటు వేయవచ్చు.
ఒక వ్యక్తి ఒకరికి మాత్రమే సహాయకుడిగా ఉండవచ్చు.
2. టెండర్ ఓటు
ఓటరు హక్కు మరొకరు వాడినప్పుడు అసలు ఓటరికి టెండర్ ఓటు ఇవ్వాలి.
టెండర్ ఓటు ప్రత్యేక కవరులో భద్రపరచాలి.
0.1% పైగా టెండర్ ఓట్లు నమోదైతే రీ-పోలింగ్ అవకాశం ఉంటుంది.

3. ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత
చంటి పిల్లల తల్లులు
వృద్ధులు
వికలాంగులు
వీరికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.

భాగం – IV : పోలింగ్ ముగింపు (Close of Poll)
1. బ్యాలెట్ బాక్స్ సీలింగ్
సాయంత్రం 1గం.కు లేదా 5 గంటలకు పోలింగ్ ముగించాలి.
బ్యాలెట్ బాక్స్ మూసివేసి సీల్స్ వేసి భద్రపరచాలి.
2. ఫారాలు & రికార్డులు
PO డైరీ
PO డిక్లరేషన్
బ్యాలెట్ పేపర్ అకౌంట్
పేపర్ సీల్ అకౌంట్
సందర్శన షీట్లు
అవసరమైన అన్ని ఫారాలను పూరించి RO కు అందజేయాలి.

3. ప్యాకెట్ల జాబితా (సమర్పణ కోసం)
బ్రౌన్ ప్యాకెట్ (Unsealed) → అకౌంట్లు, డిక్లరేషన్, సందర్శన షీట్లు.
ఆకుపచ్చ ప్యాకెట్ (Sealed) → ఉపయోగించిన/రద్దైన బ్యాలెట్ పేపర్లు.
పసుపు ప్యాకెట్ (Sealed) → టెండర్ ఓట్లు, అంధుల/వికలాంగుల జాబితా.

నీలం ప్యాకెట్ (Sealed) → PO హ్యాండీబుక్, ఇంక్, సీలు.

తెలుపు ప్యాకెట్ (Sealed) → స్టేషనరీ, ఇతర వస్తువులు.

భాగం – V : పోలింగ్ అధికారులకు సూచనలు
పోలింగ్‌ను ప్రశాంతంగా, నిష్పక్షపాతంగా నిర్వహించాలి.
పోలింగ్ మెటీరియల్ సురక్షితంగా కాపాడాలి.
బయటి వ్యక్తులను పోలింగ్ కేంద్రంలోకి అనుమతించకూడదు.
మొబైల్, కెమెరాలు, ఇతర ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులు అనుమతించవద్దు.
పార్టీ గుర్తులు, బ్యానర్లు, నాయకుల చిత్రపటాలు తొలగించాలి.
ప్రతి రెండు గంటలకు పోలింగ్ ప్రగతిని పై అధికారులకు తెలియజేయాలి.
అవసరమైనప్పుడు పోలీసుల సహాయం పొందాలి.
భాగం – VI : అదనపు సూచనలు
1. Emergency Situations
ఓటర్ల మధ్య గొడవలు వస్తే వెంటనే పోలీసులకు సమాచారం ఇవ్వాలి.
అక్రమ ప్రచారం, ఓట్లపై ప్రభావం చూపే చర్యలు గమనిస్తే RO కి రిపోర్ట్ చేయాలి.
2. Transparency
ఏజెంట్ల సమక్షంలోనే అన్ని చర్యలు చేపట్టాలి.
ప్రతి బ్యాలెట్ పేపర్ వెనుక PO సంతకం తప్పనిసరి.
3. Ethics
మర్యాద, సహనం, నిష్పక్షపాతం పాటించాలి.
ఏ అభ్యర్థి పక్షానా మొగ్గు చూపరాదు.
--------------------------
టెండర్ ఓట్లు, ఛాలేంజ్ ఓటుకు తేడా
✅ పోలికలు (Similarities)
1. రెండూ ఎన్నికలలో ఓటు చెల్లుబాటు గురించి అనుమానం వచ్చినప్పుడు వాడే ప్రత్యేక ఓట్లు.
2. రెండింటి ఉద్దేశం కూడా నిజమైన ఓటరుని రక్షించడం మరియు నకిలీ ఓటును అడ్డుకోవడం.
3. ఈ రెండు సందర్భాల్లోనూ పోలింగ్ అధికారి (Presiding Officer) తుది నిర్ణయం తీసుకుంటారు.

------------------------------
❌ తేడాలు (Differences)
అంశం ఛాలెంజ్ ఓటు టెండర్‌డ్ ఓటు
అనుమానం ఎవరిది? మరొక ఓటరు, "ఇతను నిజమైన ఓటరు కాదు" అని అనుమానం వ్యక్తం చేస్తాడు. ఓటరే చెబుతాడు: "నా పేరుతో ఇంకొకరు ఇప్పటికే ఓటు వేశారు."
డిపాజిట్ ఛాలెంజ్ చేసే వ్యక్తి రూ. 2 డిపాజిట్ పెట్టాలి. డిపాజిట్ అవసరం లేదు.
తీర్మానం అనుమానం నిజమని తేలితే ఆ వ్యక్తికి ఓటు హక్కు ఇవ్వరు; తప్పుడు అయితే ఓటు వేయనిస్తారు. నిజమైన ఓటరికి ప్రత్యేక బ్యాలెట్ పేపర్ ఇస్తారు, అతను వేసిన ఓటు “టెండర్‌డ్ ఓటు”గా వేరుగా భద్రపరుస్తారు.
ఓటు లెక్కింపు అర్హత నిరూపిస్తే సాధారణ ఓటుగా లెక్కలోకి వెళుతుంది. టెండర్‌డ్ ఓటు లెక్కలోకి వెళ్లదు, కానీ రికార్డు కోసం భద్రపరుస్తారు.
లక్ష్యం నకిలీ ఓటరును గుర్తించడం. నిజమైన ఓటరికి అవకాశాన్ని ఇవ్వడం.
🎯 ఉదాహరణలు
ఛాలెంజ్ ఓటు: రమేష్‌ ఓటు వేయడానికి వచ్చినప్పుడు, వెంకట్‌ అనుమానం వ్యక్తం చేశాడు: "ఇతను రమేష్‌ కాదు." → రమేష్ తన ఆధార్/ఐడీ చూపించి నిరూపించాలి.
టెండర్‌డ్ ఓటు: సుశీల గారు పోలింగ్ బూత్‌కి వచ్చారు. కానీ లిస్ట్‌లో ఆమె పేరుకు ఎదురుగా ఇప్పటికే ఎవరో ఓటు వేశారు. → ఆమెకు ప్రత్యేక “టెండర్‌డ్ బ్యాలెట్” ఇస్తారు.

👉 సారాంశం:
ఛాలెంజ్ ఓటు → ఇతను నకిలీ ఓటరని మరొక ఓటరు చెబుతాడు.
టెండర్‌డ్ ఓటు → నా పేరుతో మరొకరు నకిలీగా ఓటు వేశారని నిజమైన ఓటు
______________________________________
-: STAGE | RO కు సంబంధించిన ఫారాలు :--
IT ఫారం నెం XI ఎన్నికల ఎజెంటు నియామకం. పెజీ 131
2 ఫారం నెం X11 పోలింగ్ ఎజెంటు నియామకం . Page 133
(13) ఫారం నెం XII లెక్కింపు ఎజెంటు నియామకం. 135pg
4 ఫారం నెం XIV పోస్టల్ బ్యాలెట్ దరఖాస్తు చేయుటకు 137
(15 ఫారం నెం XV డ్యూటె సర్టిఫికేట్ కీరకు 156.
6 ఫారం నెం XVI ఎన్నికల డ్యూటె సర్టిఫికేట్, 157
(17) ఫారం నెం X ఓటరు ప్రకటన 138
(18 ఫారం నెం XIII పోస్టల్ బ్యాలెట్ పేపరు కవర్ 140
(19) ఫారం నెం XIX పోస్టల్ బ్యాలేట్ కవర్ (B) 14)
(20 ఫారం నెం Xx ఓటర్ల మార్గదర్శకానికి ఆదేశాల ఫారం 142
(1) ఫారం నెం XX చాలెంజ్ ఓట్ల జాబితా. 148
(22) ఫారం నెం XX॥ కంటిచూపులేని వారికి ఫారం. Page 154
కంటెచూపు లేని వారి జాబితా Page 155 (23) ఫారం నెం XXII
టెండర్ ఓట్ల జాబితా. Page 158 (24) ఫారం నెం XXIV
(25) ఫారం నెం XXV బ్యాలెట్ పేపరు ఖాతా Page 185
(26 ఫారం నెం XXVI ఎన్నిక తుది ఫలితాల షీటు 183,184
(2) ఫారం నెం XXVII ఎన్నికల ఫలితాల ప్రకటన 187
(28) ఫారం నెం XXVIII ఎన్నికల రిటర్నీ 188
(29) ఫారం నెం XXIX ఎన్నికల ధృవపత్రం 190.