సాహిత్యమే శాశ్వతం. సాహిత్యమే జీవితం.

కొత్త పొస్ట్



🌐 * L. I. P.     🌐 * 10వ తరగతి 🌐 * 10వ తరగతి తెలుగులో 99% స్కోర్ సాధించాలంటే... 🌐 * తెలుగు వెలుగులీనేల 🌐 | ధ్వని గుర్తింపు / అక్షర గుర్తింపు     🌐 * సరళ పదాలు     🌐 * ఐ సి టి ఉపయోగించడం ఎలా?     🌐 * * DIKSHA WEB         🌐 SCERT         🌐 NCERT         🌐 NBT         🌐 UGC_NET         🌐 CIIL         🌐 * * NDL INDIA         🌐 SAHITHYA ACADEMY         🌐 | సిద్దెంకి కథలు     🌐 | సిద్దెంకి పుస్తకాలు     🌐 | సిద్దెంకి కవిత్వం 🌐 *"నీలి నేల ఎతలు - తెలంగాణ దళిత కథ పరిణామం కాలమ్ - కోలిమి"     🌐 | తెలుగులో అత్యుత్తమ పుస్తకాలు     🌐* | వ్యాసాలు / Articles     🌐* | దాశరథి పాటలు     🌐* | తెలంగాణ రాష్ట్రంలో దళిత కథ (2014:-07-2025)     🌐 * "సంస్కృతంతో తెలుగు కాలరాయొద్దు"     🌐 * పగిడి తెలంగాణ కథ 2024 "     🌐 * "ఆలోచనవాదుల పుష్పక విమానం దాశరథి ‘కవితా పుష్పకం’"     🌐 * Articles on Dr. Siddenky    

Siddenky లేబుల్‌తో ఉన్న పోస్ట్‌లను చూపుతోంది. అన్ని పోస్ట్‌లు చూపించు
Siddenky లేబుల్‌తో ఉన్న పోస్ట్‌లను చూపుతోంది. అన్ని పోస్ట్‌లు చూపించు

14, నవంబర్ 2025, శుక్రవారం

“బాలల దినోత్సవం - నెహ్రూ " ఉపన్యాసం


 “బాలల దినోత్సవం - నెహ్రూ "


 గౌరవనీయులైన ప్రధానోపాధ్యాయులు గారికి, ఉపాధ్యాయులుగారికి, సహ విద్యార్థులందరికీ.
ఈరోజు మనం బాలల దినోత్సవాన్ని – మన దేశపు బాలల పండుగను – ఎంతో ఆనందంగా జరుపుకుంటున్నాము. ఈ సందర్భంగా భారత దేశపు తొలి ప్రధానమంత్రి పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ గారి జీవిత చరిత్ర, ఆయన విద్యా విలువలు, బాలలపై ప్రేమ గురించి కొన్ని ఆలోచనలు మీతో పంచుకోవడం నాకు ఎంతో సంతోషం.

 నెహ్రూ గారి జీవితం – దేశసేవకు అంకితమైన యాత్ర

1889 నవంబర్ 14న అలహాబాదులో జన్మించిన నెహ్రూ గారు, ప్రసిద్ధ న్యాయవాది మోతీలాల్ నెహ్రూ గారి కుమారుడు. హారో, క్యాంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయాలలో ఉన్నత విద్య పొందిన ఆయన, తన జీవితాన్ని దేశసేవకు అంకితం చేశారు.
మహాత్మా గాంధీ గారి ప్రభావంతో స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో పాల్గొని జైలుజీవితాన్ని కూడా అనుభవించారు.
దేశం స్వతంత్రం అయిన తర్వాత భారతదేశ తొలి ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టి దేశ నిర్మాణానికి దిశానిర్దేశం చేశారు.

 “జాతికి రూపురేఖలు దిద్దేది పార్లమెంట్ కాదు, పాఠశాలే”
ఈ నెహ్రూ గారి మాట మన విద్యా వ్యవస్థకు సారాంశం.
వారు నమ్మారు — ఒక దేశ భవిష్యత్తు పాఠశాల తరగతుల్లో రూపుదిద్దుకుంటుంది.
విద్య కేవలం పరీక్షలు ఉత్తీర్ణం కావడం కోసం కాకుండా,
మనసును, నడవడికను, విలువలను మలచడం కోసం కావాలని నెహ్రూ గారి అభిప్రాయం.
వారు చెప్పిన విద్య అంటే మనిషిని మంచి పౌరుడిగా తీర్చిదిద్దే ప్రక్రియ.

 ‘ది డిస్కవరీ ఆఫ్ ఇండియా’ – జాతి చరిత్రలో ఒక దీపస్తంభం

జైలులో ఉన్నప్పుడు నెహ్రూ గారు రాసిన ‘ది డిస్కవరీ ఆఫ్ ఇండియా’ పుస్తకం మన భారతీయ నాగరికత, సంస్కృతి, తాత్వికతపై ఒక విశ్వదృష్టి చూపుతుంది.
ఆ పుస్తకంలో నెహ్రూ గారు చెప్పారు —> “భారతం ఒక భూమి మాత్రమే కాదు, అది ఒక భావన. అది అనేక మతాలు, భాషలు, సంస్కృతుల సమాహారం.”

ఈ ఆలోచన ద్వారా ఆయన భారత వైవిధ్యానికి ఏకత్వాన్ని చూపించారు.
మనందరం ఒకే తల్లి భారతమాత సంతానమని ఆయన గుర్తు చేశారు.

ఇందిరాకు రాసిన లేఖల సారాంశం – నీతివంతమైన జీవితం పాఠం

తన కుమార్తె ఇందిరా ప్రియదర్శినికి నెహ్రూ గారు రాసిన లేఖలు ప్రతి విద్యార్థికి మార్గదర్శకం. 
ఆ లేఖల్లో ఆయన చెప్పిన పాఠాలు :

సత్యనిష్ఠతో జీవించాలి.
ప్రకృతిని ప్రేమించాలి.
చదువుతో పాటు మనసు మెరుగుపరచుకోవాలి.
దయ, కరుణ, క్రమశిక్షణ మనిషిని ఉన్నత స్థాయికి చేర్చుతాయని గుర్తుచేశారు.


ఇందిరాకు రాసిన ఒక లేఖలో ఆయన రాశారు.
 “నా బిడ్డా, నిజమైన బలం శరీరంలో కాదు, మనసులో ఉంటుంది.”
ఈ లేఖలు తండ్రి ప్రేమతో కూడిన తాత్విక దృష్టికోణాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి.


🌹 నెహ్రూ గారి ఎర్ర గులాబీ – ప్రేమకు ప్రతీక

నెహ్రూ గారి ఎదపై ఎర్ర గులాబీ ఉండేది.
ఆ గులాబీ ప్రేమ, సౌందర్యం, తాజాతనంకి ప్రతీక.
వారు చెప్పినట్టు,
 “గులాబీ లాగే పిల్లలు కూడా సున్నితమైనవారు, అందమైనవారు. వారిని జాగ్రత్తగా పెంచాలి.”

అందుకే ఆయన ఎదపై ఎర్ర గులాబీ ఉంచుకోవడం ద్వారా పిల్లలపై ఉన్న ప్రేమను సూచించారు.

 ఎందుకు బాలలనే ఎక్కువగా ప్రేమించారు?
బాలలే రేపటి భారత భవిష్యత్తు.
వారు ఎక్కడికి వెళ్లినా పిల్లలతో మమేకమయ్యేవారు.
వారి ముచ్చట్లు వినేవారు, నవ్వేవారు.
పిల్లల్లోని నిజాయితీ, చలాకీతనం, ఆశయస్ఫూర్తి ఆయనను ఆకట్టుకునేవి.
అందుకే దేశం ఆయనను “చాచా నెహ్రూ” అని ప్రేమగా పిలిచింది.

🕊️ నెహ్రూ కోరుకున్న సమాజం
నెహ్రూ గారు కలలు కన్న సమాజం శాంతి, సామరస్యం, సమానత్వం నిండిన సమాజం.
స్త్రీ పురుష సమాన హక్కులు కలిగిన ప్రజాస్వామ్యం.
పేదరికం, అజ్ఞానం లేని సుసంపన్న భారతం.
ఈ సమాజాన్ని నిర్మించేది పాఠశాలల్లో చదువుకుంటున్న మనమంతా  విద్యార్థులమే.

నేటి విద్యార్థుల బాధ్యత 
మనమూ ఆయన కలలు నిజం చేయాలంటే
సమయాన్ని విలువైనదిగా భావించాలి.
సత్యం, అహింస, క్రమశిక్షణతో నడుచుకోవాలి.
ప్రకృతిని కాపాడాలి, దేశాన్ని ప్రేమించాలి.
సాంకేతికతను మంచికి వినియోగించాలి.

భిన్నత్వంలో ఏకత్వం అనే భారత స్ఫూర్తిని మన హృదయంలో నిలుపుకోవాలి.
నెహ్రూ గారు చెప్పినట్లు  “A university stands for humanism, for tolerance, for reason, for the adventure of ideas and the search for truth.”
(ఒక విద్యాసంస్థ మానవత్వానికి, సహనానికి, తాత్విక ఆలోచనలకు, సత్యాన్వేషణకు నిలయం కావాలి.)

మనకు వారసత్వంగా వచ్చిన ఆ నెహ్రూ గారి ఆలోచనలు, విలువలు, బాలలపై ప్రేమ —
ఇవి మనకు మార్గదర్శకం.
ఈ భారత దినోత్సవం సందర్భంగా మనమందరం మనలోని బాలస్వభావాన్ని సజీవంగా ఉంచుకుని,
నెహ్రూ గారు కోరుకున్న సుజన, సుసంపన్న, విద్యావంతమైన భారతాన్ని నిర్మిద్దాం.

🪷  జై బాల భారత్!

15, జులై 2025, మంగళవారం

"కొమ్ము" దళిత కథ 23 సంపాదకులతో 'సంచిక' ఇంటర్వ్యూ






కొమ్ము దళిత కథ 23 సంపాదకులతో సంచిక ఇంటర్వ్యూ

నమస్కారం. సార్.
సంపాదకులు: నమస్కారం సార్.
~
1. జంబూ సాహితీ తరఫున మీ సంపాదకత్వంలో 'కొమ్ము' దళిత కథా సంకలనం వెలువరించినందుకు అభినందనలు. దళిత కథా వార్షిక సీరిస్‌ 2020లో మొదలైంది. అప్పటి నుంచి మీ ముగ్గురే సంపాదకులుగా ఉంటున్నారా? లేక ప్రతీ సంవత్సరం కొత్త సంపాదకులు బాధ్యత తీసుకుంటున్నారా?
సం: మేం ముగ్గురమే కొనసాగుతున్నాము. 2020 లో వెలువడిన తొలి దళిత కథ 'తొండంబొక్కెన', దేశంలో వెలువడిన తొలి దళిత కథ వార్షికగా ప్రసిద్ధికెక్కింది.
2.  చిందూ నేల-2021,
3. సాక - 2022,
4. కొమ్ము - 2023 ఆయా సంవత్సరంలో వెలువడిన కథల నుండి ఎంపిక చేసిన ఉత్తమ కథలను సంకలనంగా తెస్తున్నాం. ప్రారంభం నుంచి ఇప్పటివరకు నేను( డా. సిద్దెంకి యాదగిరి), గుడిపల్లి నిరంజన్ తప్పెట ఓదయ్య లము కలిసి సంపాదకులుగా వ్యవహరిస్తున్నాము. భవిష్యత్తులోనూ కొనసాగిస్తాం.
 
కొమ్ము దళిత కథ 23 సంపాదకులతో సంచిక ఇంటర్వ్యూ


2. జంబూ సాహితీ దళిత కథా వార్షికల ప్రచురణకే పరిమితమా లేక దళిత రచయితల కొత్త పుస్తకాలు ప్రచురిస్తుందా? జంబూ సాహితీ నేపథ్యం గురించి వివరించండి.
సం. ప్రారంభం నుంచి ఇప్పటివరకు దళిత కథ వార్షికలకి తొలి ప్రాధాన్యమిస్తున్నాము. మీరన్న కోరిక ఆలోచనలో ఉంది. అది ఇంకా కార్యరూపం దాల్చలేదు. మున్ముందు విస్మృతికి గురైన దళిత సాహిత్యంను జంబూ సాహితీ ప్రచురించడానికి ముందుంటుంది.
2019 మార్చిలో కరోనా పాండమిక్ సిచువేషన్ ప్రపంచాన్ని బంధించింది. ఆ సమయంలో కవులు, కళాకారులు, రచయితలు తమదైన శైలిలో సామాజిక మాధ్యమాలను ఆశ్రయించి ఫేస్బుక్ యూట్యూబ్, జూం మొదలైన అంతర్జాల వేదికల ద్వారా పుస్తకావిష్కరణలు, సమీక్షలు, పరిచయాలు, విశ్లేషణలు ఇంటర్వ్యూలు మొదలైనవి. అలా సాహితి కార్యక్రమాలు  జరుగుతున్న నేపథ్యంలో దళితులకు వేదికంటూ లేని సమయంలో దళిత కథా సాహిత్యం, సంస్కృతి, జీవితాల మీద చర్చించడం జంబూ సాహితీ వేదికగా కార్యక్రమాలు ప్రారంభించాం. ఆనాటి జూమ్ వేదికలకు మా ముగ్గురితో పాటు జూపాక సుభద్ర, గోగు శ్యామల, డా. తైదల అంజయ్య, పొన్నాల బాలయ్య, సంపంగి శంకర్, గంధం విజయలక్ష్మి మొదలగు వారము కలిసి నిర్వహించాము. ఆ కార్యక్రమాలకు ఆయా రంగాలలో విషయ నిపుణుల ద్వారా జూమ్, గూగుల్ మీట్ వేదికగా ప్రసంగ కార్యక్రమాలు నిర్వహించాం, అలా నిర్వహించడానికి మేము ఎంచుకున్న పేరు జంబు సాహితీ. ఈ పేరును ఎంచుకోవడానికి గల కారణం భారతదేశాన్ని జంబుద్వీపమని  పిలుస్తారు‌. చారిత్రకారుల అభిప్రాయం ప్రకారం దళితులే ఈ దేశ మూలవాసులు. ఈ దేశ చారిత్రక పునాదులు దళితులే. పురాణ సాహిత్య క్రమాన్ని అనుసరించి ఈ దేశాన్ని మహాబలశాలి, అరి వీర భయంకరుడు, ధైర్యవంతుడు, కరుణ రసా హృదయుడు, జాంబవంతుడు అనే మహా చక్రవర్తి పరిపాలించాడు. అతని మూలంగానే ఈ దేశానికి జంబుద్వీపమని పురాణాల్లో పిలువబడుతుంది. వారి సంతతి మాదిగలు మరియు దళితులు. మనం ఎక్కడికి వెళ్లినా మన మూలాలను మర్చిపోవద్దని పెట్టుకున్న పేరే జంబు సాహితి. జంబూ  సాహితీ అంతర్జాల వేదికగా 36 ప్రసంగాలు నిర్వహించింది. జంబూ సాహితీ ప్రధాన భూమిక పోషిస్తూ ప్రముఖుల 32 ప్రసంగాలు యూట్యూబ్ లో నిక్షిప్తం చేసాం.
 

జంబూ సాహితి


3. 'కొమ్ము దళిత కథ 2023' సంకలనం ప్రచురణ ప్రక్రియ ఎప్పుడు మొదలు పెట్టారు? పూర్తయి పుస్తక రూపంలోకి రావడానికి ఎంత కాలం పట్టింది?
సంపాదకులు: 2023 జనవరి మొదటి తేదీ నుంచి కొమ్ము (తర్వాత పేరు పెట్టాము) డిసెంబర్ 31 వరకు నిరంతరం కొలుసాగుతుంటది. దళిత కథ అంటే దళితులు మాత్రం రాసిన కథలు ఆన్లైన్ లేదా ఆఫ్లైన్ లలో ఎక్కడ ప్రచురితమయ్యాయి మొదటిగా వెతుకుతాము. మేము (సంపాదకులుగా) చదువుతాము. ప్రాథమిక దశలోనూ కొన్ని కథలు ఎంపిక చేసి అందులోంచి మరికొన్నిటిని వడపోసి ఫిబ్రవరి నెలాఖరువరకు డ్రాఫ్ట్ కాఫీని సిద్ధం చేసుకుంటాము. మార్చి / ఏప్రిల్ లో ప్రముఖులకు ఈ కథలను పంపించి వారి సూచనలు సలహాలు పాటిస్తాం. తుది నిర్ణయం మాత్రం సంపాదకులుగా మేమే తీసుకుంటాం. పుస్తమ్కమ్ పూర్తయ్యే సరికి అక్టోబర్ మాసం  వచ్చింది.
 
కొమ్ము దళిత కథ 23 సంపాదకులతో సంచిక ఇంటర్వ్యూ


4. 'కొమ్ము దళిత కథ 2023' సంకలనం ప్రచురణలోని సాదకబాధకాలను వివరిస్తారా? ఏవైనా ఆటంకాలు ఎదురైతే వాటిని ఎలా అధిగమించారు?
రచయిత తన పుస్తకాన్ని తేవడానికి అనేక వ్యయప్రయాసలకోర్చేది మీకు తెలియంది కాదు. వ్యక్తిగతంగా ఉన్న స్వేచ్ఛ స్వాతంత్రం వ్యవస్తీకృత పనులలో ఉండదనే విషయాన్ని గమనించాలి. ఏ విషయమైనా మేము ముగ్గురం ప్రతిపాదించుకొని చర్చించుకొని, విశ్లేషించుకొని స్పష్టంగా ఒక అంచనాకు వచ్చి ముందుకు వెళుతూ ఉంటాం. కథల్ని వెతకడం, చదవడం, ఎంపిక చేయడం, డీటీపీ చేయడం, పేజీ సెట్టింగ్, కవర్  డిజైనింగ్, బుక్ సెట్టింగ్, బుక్ ప్రింటింగ్, ఆవిష్కరణ సభ నిర్వహణ మొదలైన అన్ని ఖర్చులు కలుపుకుంటే ప్రతి సంవత్సరం దాదాపు నలభై వేల రూపాయల ఖర్చు దాటుతుంది. మేము చిరు ఉద్యోగులం. ఉపాధ్యాయులం. మాకు ఉన్న వెసులుబాటును అనుసరించి మూడు సంకలనాలు సొంతంగా మేమే తెచ్చాము. నాలుగవ కథా వార్షికకు తెలంగాణ ఉద్యమకారులు, దళిత మేథావి, ఉద్యోగ నాయకులు డాక్టర్ తిప్పర్తి యాదయ్య కమిషనర్ గారు తాను సహకారం అందిస్తానని, నా వంతు సహకారం ఉండనీ అని వారు అన్నారు. పదిహేను వేల రూపాయల సహకారం అందించారు. వారి తల్లిగారు ఎంతో మంది ఉద్యమ కారులకు ఆశ్రయమిచ్చింది. అందువల్ల తిప్పర్తి గాలమ్మకు అంకితం ఇవ్వడం సహేతుకమని భావించి ఆమెకి అంకితం ఇచ్చాము. కొలకలూరి ఇనాక్, ఆచార్య దార్ల వేంకటేశ్వర రావు, సతీష్ చందర్, ఆచార్య గుండె డప్పు కనకయ్య, ఆచార్య సూర్యా ధనంజయ్, ఆచార్య కాశీమ్, ఆచార్య కోయి కోటేశ్వర రావు, జీలుకరా శ్రీనివాసు, గడ్డం మోహన్ రావు,  ప్రోత్సాహమూ ఉంది. ఫెస్బుక్ వాల్ పైన అభినందనలు చెప్పనివారూ వున్నారు. ఎవరో మెచ్చుకోవాలనీ ఈ పని చేయడంలేదు. మావంతు బాధ్యతగా తలపెట్టిన కార్యంగా భావిస్తున్నాము.  ఫలించిన వృక్షమునకే రాతి దెబ్బలని పానుగంటి లక్ష్మీ నరసింహా రావు సాక్షి వ్యాసాల్లో చెప్పినట్లు పని చేసేవారినే విమర్శిస్తారు. ఆ విమర్శలను నిర్ధేశంగా మార్చుకుంటాము. 


జంబూ సాహితి

 
5. సంపాదకులు ముగ్గురు, ఎవరెవరు ఏయే బాధ్యతలు చూసుకున్నారు? సలహాలు, సూచనలు కాకుండా ఒకరి పనుల్లో ఒకరి జోక్యం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఏదైనా వచ్చిందా? వస్తే ఎందుకని వచ్చింది?
సంపాదకులు: ప్రధానంగా కథలు చదవడం అందరి బాధ్యత. ఎవరి అభిప్రాయాలు వాళ్లు రాసుకుంటాం. చర్చించుకుంటాము. ప్రజాస్వామ్య పద్ధతిలో భావాలను విశ్లేషించుకుంటాం. ఒకరి పనులలో ఒకరం జోక్యం చేసుకోం. సేకరణ నుంచి మొదలుకొని పుస్తకం ముద్రించబడి ఆవిష్కరణ కార్యక్రమం వరకు బాధ్యతలను పంచుకుతాము. ఎవరమైన ఏ పనినైనా చేయడానికి సంసిద్ధమవుతాము. ఫోన్ ల నుంచి మొదలుకొని  అధ్యక్షతను, వందన సమర్పణను, ఫోను చేయడంలోనూ బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరిస్తాం. కార్యక్రమం పూర్తయ్యాక మళ్లీ పున: సమీక్షించుకుంటాం. పుస్తక బాధ్యతల విషయానికి వస్తే డిటిపి వర్క్ నేను (సిద్దెంకి) చేస్తాను. నేను, గుడిపల్లి, తప్పెట చదివి, దోషాలు, వాక్య క్రమాలు గుర్తించి సవరిస్తాము.  కొత్త రచయితలైతే చర్చిస్తాము. పుస్తకం అందంగా రావడం కోసం, కవర్ డిజైనింగ్ మొదలైన పనులను సాంకేతిక నిపుణులకు అప్పగిస్తాం. దళిత కథ - 2023 కథ వార్షిక 'కొమ్ము' డ్రాఫ్ట్ కాఫీ చదివి తమ అభిప్రాయాలు తెలియజేసిన వారిలో మన్నె ఏలియా, డా.  తైదల అంజయ్య ముందు వరుసలో ఉంటారు.
 
6. ఈ సంకలనం కోసం కథల ఎంపికలో ఏ ప్రమాణాలు పాటించాలని నిర్ణయించుకున్నారు? ఇతర సంస్థలు ప్రచురించే వార్షిక కథా సంకలనాలకన్నా ఏ రకంగా ఇది భిన్నమైనది?
సంపాదకులు: దళిత కథకు అధిక ప్రాధాన్యత ఇస్తాము. అట్లాగని దళితులు రాసిన ప్రతీ కథ దళిత కథ కాదు. ఒకవేళ దళితేతర కథ  మంచి కథ అయితే కూడా స్వీకరిస్తున్నాము. దళిత బహుజనవాదానికి చోటు కల్పిస్తాము.

జంబూ సాహితి

7. జంబూ సాహితీ గత సంకలనాలతో పోలిస్తే, 'కొమ్ము దళిత కథ - 2023' లో వైవిధ్యం ఏమిటి? ఈ సంకలనం ప్రత్యేకత/విశిష్టత ఏదైనా ఉందా?
సంపాదకులు: ఉంది. సామాజిక, రాజకీయ, ఆధునిక వివక్షను చిత్రించాయి. పదిహేను కథలు పదిహేను కోణాలలో ఆవిష్కరించాయి. ఏ కథా వార్షికకు ఆ వార్షిక దేనికదే ప్రత్యేకత కలిగి ఉంటుంది. దళిత కథలకు దళిత జీవితమే ఇంధనం. దళిత బతుకులే శైలీ, వస్తు, శిల్పాలు. దళిత బతుకును ఏ  త్రాసు(తక్కెడ) కొలుస్తుంది?  దళిత కథలలో ఏడుపులు పెడబొబ్బలే కాదు ధిక్కారాలు, ఎత్తిన పోరుభావుటాలు, రాజ్యాంగం ఇచ్చిన రాజకీయ స్పూర్తి, అంబేడ్కర్, జగ్జీవాన్ రామ్ ల  మార్గదర్శకత్వం, జాషువా పద్యాలు, మొత్తంగా చెప్పాలంటే మొండి బాధలే అక్షర రూపంలో నడిపిస్తూనే ఉంటున్నాయి. వేముల ఎల్లయ్య కక్క నవలలా, నాగప్పగారి సుందర్రాజు మాదిగోడు కాథలులా రూల్స్ని బ్రేక్ చేస్తున్నాయి. దళిత కథ సమస్య తీవ్రతని అవగాహన కల్పిస్తుంది.  ఆలోచింపచేస్తుంది. పరిష్కార మార్గాలు చూపుతుంది. ఒక సంవత్సరంలో వచ్చిన కథలు మరో సంవత్సరంలో వచ్చిన కథలకు భిన్నంగా ఉంటాయి.

జంబూ సాహితి

 
8. స్థూలంగా దళిత కథలు అన్నప్పుడు అవమానాలు, హేళనలు, ఆర్థిక లేమి, అవకాశాలు లేకపోవడం వంటి అస్తిత్వ నేపథ్యపు ఇతివృత్తాలే ప్రధానంగా స్ఫురిస్తాయి. మరి ఈ సంకలనంలోని కథలలో వస్తు వైవిధ్యం ఉండేలా ఏ జాగ్రత్తలు తీసుకున్నారు?
సంపాదకులు: కాలే కడుపుకు మండే గంజి ఆకలి తీరుస్తది అనుకుంటే ఆలోచనలు కూడా అలానే ఉంటాయి.  స్వాతంత్రం వచ్చి ఎనభై ఏళ్ళు సమీపిస్తున్న దళితులకు ఆత్మగౌరమ్ దక్కడం లేదంటే నమ్మరు కానీ సంఘటనలు పరిశీలించండి సమస్యలు అర్థమౌతాయి. నొప్పి కలిగినోడు విలపిస్తాడు కానీ వినోదాన్ని ఆలపించడు.  దళిత కథలు రాస్తున్న వాళ్లు చాలా తక్కువగా ఉన్నారు. రెండు రాష్ట్రాలలో కలిపి సీరియస్ గా రాసేవాళ్లు కేవలం  30 మంది లోపు కథకులే ఉన్నారు. వస్తు వైవిధ్యం గురించి హిజ్రాలలో మానవత్వం తెలిపే సోలోమన్ వవిజయ్ కుమార్ కథ శీలమంతురి రైల్వే గేటు దగ్గర కొజ్జ , ఆడపిల్లలు ముల్లులా బతకాలనే సతీష్ చందర్ కథ ముల్లు’, అంతరానితనం ఆకాశమంత దుక్కమంటూనే ప్రత్యామ్నాయం చూపే జూపాక సుభద్ర అంటూ ముట్టు’, అసలు పిసినారులను ముసుకుల్ని పటాపంచలు చేసే పసునూరి రవీందర్ బుచ్చయ్య బతుకు మర్మం’, వలస బతుకుల దీనత్వం చిత్రించిన ఇండ్ల చంద్ర శేఖర్ బేల్దారి’, మౌనంగా ఉంటూ మాట్లాడే మర్రి చెట్టు మన్నే ఏలియా సాక్షి ఆత్మీయతలు పంచే ఆవిడ చావు మానవ చిరునామా కాండ్రేగుల రావలచ్చుం కొట్టు’, దళితుల ప్రేమ గురించి మాదిగ రాజయ్య’, రచ్చకట్టలు తెలుపుతాయి.  చేదు నిజం’, నిలువెత్తు దుఖం’,  మొదలైన కథలు వినూత్నంగా ఉన్నాయి.
 
9. 'కొమ్ము దళిత కథ 2023' సంకలనంలో లబ్ధప్రతిష్ఠులైన కథకుల కథలతో పాటు కొత్త/వర్ధమాన కథకుల కథలకు స్థానం దక్కిందా?
సం: ఐదు దశాబ్దాలుగా కథలు రాస్తున్న ఆచార్య కొలకలూరి కథ దళిత కథ 2020 లో ప్రచురించబడ్డది. అదే సంవత్సరం చరణ్ పరిమి బొంబాయి పొట్టేలు కథ ప్రచురించాము. ఆ కథ సంపుటి 2024 సంవత్సరానికిగాను కేంద్ర సాహితీ పురస్కార పోటీలో చివరి దాకా నిలిచింది. రామ్ పేరుమాండ్ల, కేపీ లక్ష్మీనరసింహ 'దోసిలి పట్టు', మేడి చైతన్య, కిరణ్ చర్ల, సిస్టర్ అనసూయ 'కుంగిన పొద్దు' డిజి హైమావతి 'బొందల గడ్డకు దూరంగా' కౌలూరి ప్రసాదరావు 'రెండు గ్లాసులు' కెంగార మోహన్, అనిల్ డ్యాని, గంధం విజలక్ష్మి, గడ్డం మోహన్ రావు, తవ్వ వెంకటయ్య, మండల స్వామి, దుర్గాని రాజు,మెర్సి మార్గరేట్, మేడి చైతన్య, పెద్దన్న, మొదలైన వారి కథలు సేకరించి జంబు సాహితీ వార్షికలలో స్థానం కల్పించింది.

జంబూ సాహితి

10. 'కొమ్ము దళిత కథ 2023' సంకలనం కోసం ఎంపికైన కథలు కాకుండా, ఏదైనా కథ బాగుండి కూడా, మీ ప్రమాణాలలో ఒదగకపోవడం వల్ల సంకలనంలో చేర్చకపోవడం జరిగిందా?
సం. జరిగింది. అనుకున్న ప్రమాణాల ప్రకారం కథ లేకుంటే నిస్సంకోచంగా పక్కన పెట్టాము. ఇక ముందు దళిత జీవిత చిత్రన చేసిన కథకే ప్రాధాన్యత ఇవ్వనున్నాము.


 
కొమ్ము దళిత కథ 23 సంపాదకులతో సంచిక ఇంటర్వ్యూ


11. భవిష్యత్తులో సంకలనం వెలువరించేందుకు, పత్రికలలో ప్రచురితమైనవి కాకుండా, ప్రత్యేకంగా ఒక థీమ్ ఇచ్చి కథలు వ్రాయించి ప్రచురించే అవకాశం ఉందా? ఆ విషయంలో మీ బృందం ఆలోచనలేమిటి?
సం. ఆలోచనలు ఉన్నాయి. దళిత కథను గొప్ప కథగా తీర్చి దిద్దాలనే సంకల్పం జంబూ సాహితీకి ఉంది. దళిత కథా శిక్షణ కార్యశాల నిర్వహిస్తాము. త్వరలోనే ఐదవ వార్షిక అనంతరం తప్పకుండా వీటిపై దృష్టి సారిస్తాము. కథా  విమర్శ వ్యాసాలను తెస్తాము.


 
జంబూ సాహితి

12. కొన్ని వార్షిక కథాసంకలనాలలో కొందరు కథకుల కథలు ప్రతి ఏడాదీ చోటు దక్కించుకుంటాయనీ, వేరే వారికి అవకాశం దక్కదన్న అభిప్రాయం పాఠకులలో ఉంది. మీరు ప్రచురించే సంకలనాలలో ఇలా జరగకుండా ఉండేందుకు ఏయే జాగ్రత్తలు తీసుకుంటున్నారు?
సం. మీరన్నది నూటికి నూరు పాళ్ళు  నిజం. మంచి కథకు తప్పనిసరి చోటు మాత్రం తప్పకుండా ఉంటుంది. రాసిన ప్రతీ కథకు ఎక్కడా చోటు దొరకక పోవచ్చు. అయినంత మాత్రాన కథ కాకుండా పోదు. వేరే సంకలనాలలో దళితేతరులు దళితకథ ఒక్కటో రెండో కథలను రిజర్వేషన్ కింద అచ్చు వేస్తారు. మేము అందరికీ చోటు ఇస్తామని హామీ ఇవ్వటం లేదు.. అలా దళిత కథకు చోటు దక్కకపోడం లేదనీ, వాళ్లెవరో చోటు కల్పించేదేముంది. మా దళిత కథ - మా ఆత్మ గౌరవ పతాక”గా తీర్చి దిద్దుతున్నాము. దళిత కథ వార్షిక తెస్తున్నాం.
మరొక ముఖ్య విషయం ఏమిటంటే యువ కథకులు తప్పనిసరిగా చోటు దక్కే విధంగా ఎవరికి వారు నైపుణ్యవంతంగా కథలు తీర్చిదిద్దుకోవాలి. మాస్టర్ పీసుల్లాంటి కథలను అధ్యయనం చేయాలి. మంచి కథ ఎందుకైనదో ఆలోచించాలి. మన కథను ఇంతకంటే ఏమి చేయలేను అనే వరకు చదవాలి. వస్తు విసృతితో పాటు వస్తున్నవ్యత ఉండాలి. రాస్తున్న వస్తువు మీద సంపూర్ణమైన అవగాహన తెచ్చుకొని రాయాలి.  శైలి, శిల్పం, కథనం, సమర్థవంతంగా నిర్వహించాలి. స్పార్క్ లాంటి ముగింపుతో ఆలోచనత్మక సందేశం కలిగిన కథలై ఉండాలి.  జీన్ పాల్ సాంగ్త్రే అన్నట్టు ఈ కాలానికి చెల్లని కథ (సాహిత్యం) ఏ కాలానికి చెల్లదు. ఆ విధంగా నడుస్తున్న కాలాన్ని పొడుస్తున్న పొద్దును సాంఘిక సమకాలీన పరిస్థితులకు దర్పణం పట్టాలి. రాయడానికి ముందు అవగాహనతో రాయాలి. నూతనంగా ఉండాలి. కథకి సార్వజనీనత కల్పించినప్పుడు taప్పకుండా ఎంపిక అవుతుంది.

జంబూ సాహితి

 
13. 'కొమ్ము దళిత కథ 2023' సంకలనంలో మీకు వ్యక్తిగతంగా ఏ కథ బాగా నచ్చింది? ఎందువలన? సంపాదకుడిగా కాకుండా, ఓ పాఠకుడిగా మీ అభిప్రాయం చెప్పండి.
అన్నీ మంచి కథలే. సతీష్ చందర్ కథ ముల్లు కథ లో స్త్రీలు ఎలా ఉండాలో ఎలా ఉండకూడదో తెలియజేసే కథ. జూపాక సుభద్ర కథ అంటూ ముట్టు ఒక పాఠకుడిగా నాకు బాగా నచ్చాయి.

జంబూ సాహితి

 
14. 'కొమ్ము దళిత కథ 2023' సంకలనాన్ని పాఠకులకు ఎలా చేరువ చేస్తున్నారు? ఈ పుస్తకానికి వచ్చిన స్పందన ఏమిటి?
కొమ్ము దళిత కథను పుస్తకాన్ని నవోదయ బుక్ హౌస్ లో, తెలుగుబూక్స్. కామ్ అంతర్జాలంలోనూ  అందుబాటులో ఉంచాం. మంచి స్పందన వస్తుంది. దళిత కథను చాలామంది అభిమానిస్తున్నారు. ఆహ్వానిస్తున్నారు. అధ్యయనం చేస్తున్నారు. ఈ దళిత కథను ఉద్యమం గా తీర్చిదిద్దాలనుకుంటున్నాం. కోరిన వారికి వ్యక్తిగతంగా కావాలని ఫోన్ చేసినవారికి పంపిస్తున్నాం.
 
కొమ్ము దళిత కథ 23 సంపాదకులతో సంచిక ఇంటర్వ్యూ

15. తదుపరి సంకలనం కోసం పనులు మొదలయ్యాయా? కొత్త అవకాశాలు లభించి బతుకులు బాగుపడ్డాయనో, గతంలో పోలిస్తే ప్రస్తుతం పరిస్థితులు మారి చీకట్లు తొలగుతున్నాయనో చెప్పే కథల్ని పాఠకులు ఆశించవచ్చా?
మారుతున్న పరిస్థితులకు అనుగుణంగా కథలు మారుతాయి. దళిత కథలు మారాలంటే దళిత జీవితాలు మారాలి. సమాజంలో మార్పు రావాలి. మనిషిని మనిషిగా గౌరవించే రోజు రావాలి. కుల వివక్ష పోవాలి. కుల నిర్మూలన జరగాలి. అంబేద్కర్ కలలు నిజమవ్వాలి.  కథలు మారిన, మారని పరిస్థితులు తప్పకుండా ప్రతిబింబిస్తాయి. మాకు మేం నిత్య నూతనమవుతాము.... నవనవలాడే దళిత కథ సాహిత్య ఆకాశంలో రెపరెపలాదడిస్తాము.
~
సంచిక టీమ్: విలువైన మీ సమయం వెచ్చించి మా ఈ ఇంటర్వ్యూకి జవాబులిచ్చినందుకు సంపాదకులు ముగ్గురికీ ధన్యవాదాలు.
సంపాదకులు: ధన్యవాదాలు.

కొమ్ము దళిత కథ 23 సంపాదకులతో సంచిక ఇంటర్వ్యూ


11, జూన్ 2025, బుధవారం

మండల స్వామి కథ "ఒట్టి చాపలు"

#telugu_siri_dr #shortstoriesintelugu #shortstories #telugu 
#మండల_స్వామి_కథ #ఒట్టి_చాపలు Dr. #Mandal_SwamyStory | Ottichapalu | #Telugu_siri _Dr.Siddenky



కవి, కథకుడు, విమర్శకుడు, కీర్తిశేషులు డా. మండల స్వామి గారు. తెలుగు సాహిత్య వేదిక నుంచి అర్ధాంతరంగా 
తేది : 19-10-2024న నిష్క్రమించడం సాహితీ లోకానికి బాధాకరం. 

 మండల స్వామి గారు మండల లక్ష్మమ్మ రాములు దంపతులకు తేది : 15 ఏప్రిల్ 1972లో పిట్టంపల్లి గ్రామం చిట్యాల మండలం నల్లగొండ జిల్లా లో జన్మించారు. 

పేదరికంలోంచి కడుపు మార్చుకుని కన్నీళ్లను మూటగట్టుకొని కలలు చేత్తో పట్టుకొని అక్షరలోకసంచారిగా అంబేద్కర్ అడుగుజాడల్లో నడిచాడు. అక్షరమే ఆత్మవిశ్వాసం అని నమ్మి కష్టపడుతూ పీహెచ్డీ డిగ్రీ వరకు చదివాడు. ఉపాధ్యాయ వృత్తిని స్వీకరించాడు. ఎందుకంటే బోధించడమే పరమావధిగా చైతన్యమే ప్రబోధంగా భావించాడు. 

మితభాషి. మృదుస్వభావి. నొప్పించని మనస్తత్వం, కలివిడి స్వభావం వారి సొంతం. 

మండల స్వామి "నల్లగొండ జిల్లా గ్రామ నామాలు" అనే అంశంపై పరిశోధన గావించి ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయానికి సమర్పించి పీహెచ్డీ డిగ్రీ పట్టా పొందాడు. విమర్శ వ్యాసాలు సమీక్షలు కవితలు కథలు రచించాడు. తెలంగాణ గ్రామ నామాలు వ్యాస సంపుటి మొదలైనవి అచ్చులోకి తేవలసి ఉన్నది. 

క్యాన్సర్ తో బాధపడుతూ ఆఖరి కోరికలను ఫోన్లో తెలియజేసి నా పుస్తకాలు ప్రచురించండి కోరాడు. 

ఈ పనిని భుజాల మీద వేసుకొని పెరుమళ్ళ ఆనంద్, సాగర డా. సాగర్ల సత్తయ్య , రామకృష్ణ మొదలగు మిత్ర బృందం కలగలిసి అంకుటిత దీక్షతో, అంకిత భావంతో సృజన సాహితి నల్లగొండ అందించిన సహకారం వల్ల మండల స్వామి కథలను "ఒట్టి చాపలు" పేరుతో ప్రచురించారు. ఆ కృషి అభినందనీయం.

ఒట్టి చాపలు పుస్తకం ఫిబ్రవరి 2025 లో ప్రథమ ముద్రణ తో 11 కథలతో ముందుకొచ్చింది. 

ముందుమాట రాస్తూ ప్రముఖ కవి రచయిత ఏనుగు నరసింహారెడ్డి "స్వామి లేడు. ఆయన కథలు ఉన్నాయి". స్వామి మరణించడం లేదు ఆయన కుటుంబానికి ఎంత పెద్దదో ఆయనకి సాహిత్యకారులకు అంతే ముఖ్యమైనదని పేర్కొన్నారు. 

నేను గుడిపల్లి నిరంజన్ తప్పక ఓదయ్య నిర్వహించే
 జంబు సాహితీ వెలువరించే దళిత కథలలో డాక్టర్ మండల స్వామి గారి 'కాలం మారింది', 
'బతుకు గీత' రెండు కథలను ప్రచురించాం.
అట్లా వారితో సంభాషించడం. చర్చించడం. కథల గురించి కథ సాహిత్యం గురించి ఎప్పుడూ ఫోన్లో మాట్లాడేవాడు.

SCERT ఉన్నతి శిక్షణా కార్యక్రమములో రాష్ట్రస్థాయి శిక్షణలో మాంటిసోరి లో ఐదు రోజులు వారితో ఉండే అవకాశం కలిగింది.

కుల్లం కుల్లం మాట్లాడతాడు. కపటం లేదు. కదిలిస్తే కన్నీళ్ళ చల్మా ఏరులై పారే మనస్తత్వం. నిప్పులు మింగిన నిజాల బాధలు పెల్లుబుకుతాయి.

సాగర సత్తన్న ఒట్టిచాపల పుస్తకం ఇవ్వడంతో ఇవన్నీ గుర్తుకొచ్చాయి. 
ఒక స్నేహితునిగా నేను వారి ఒట్టి చాపలు కథ చదివి యూట్యూబ్ లో అప్లోడ్ చేశాను. వినండి. 

పుస్తకం కావలసినవారు డాక్టర్ సాగర్ల సత్తయ్య గారిని 7989117415 అనే నెంబర్ ఫోన్ చేసి సంప్రదించండి.

(వీలు చూసుకుని మరో సమీక్షలో మరిన్ని వివరాలు రాస్తాను.)