siddenky.blogspot.com డా. సిద్దెంకి

సాహిత్యమే శాశ్వతం. సాహిత్యమే జీవితం.

కొత్త పొస్ట్



🌐 * L. I. P. తెలుగు ప్రారంభ పరీక్ష - BASELINE TEST 2026-27     🌐 * 10వ తరగతి 🌐 * 10వ తరగతి తెలుగులో 99% స్కోర్ సాధించాలంటే... 🌐 * తెలుగు వెలుగులీనేల 🌐 | ధ్వని గుర్తింపు / అక్షర గుర్తింపు     🌐 * సరళ పదాలు     🌐 * ఐ సి టి ఉపయోగించడం ఎలా?     🌐 SCERT         🌐 School Edu Dept.         🌐 * * PGI(Performance Grading Index         🌐 * * DIKSHA WEB         🌐 NCERT         🌐 NBT         🌐 UGC_NET         🌐 CIIL         🌐 * * NDL INDIA         🌐 SAHITHYA ACADEMY         🌐 | సిద్దెంకి కథలు     🌐 | సిద్దెంకి పుస్తకాలు     🌐 | సిద్దెంకి కవిత్వం 🌐 *"నీలి నేల ఎతలు - తెలంగాణ దళిత కథ పరిణామం కాలమ్ - కోలిమి"     🌐 | తెలుగులో అత్యుత్తమ పుస్తకాలు     🌐* | వ్యాసాలు / Articles     🌐* | దాశరథి పాటలు     🌐* | తెలంగాణ రాష్ట్రంలో దళిత కథ (2014:-07-2025)     🌐 * "సంస్కృతంతో తెలుగు కాలరాయొద్దు"     🌐 * పగిడి తెలంగాణ కథ 2024 "     🌐 * "ఆలోచనవాదుల పుష్పక విమానం దాశరథి ‘కవితా పుష్పకం’"     🌐 * Articles on Dr. Siddenky    

19, ఆగస్టు 2026, బుధవారం

పాఠ్య ప్రణాళిక

www.siddenky.blogspot.com `
siddenky.blogspot.com siddenky.blogspot.com siddenky.blogspot.com siddenky.blogspot.com siddenky.blogspot.com siddenky.blogspot.com
తరగతి: 8వ తరగతి     విషయం: తెలుగు (ప్రథమ భాష)     పాఠం పేరు: 1. త్యాగనిరతి
కాలాంశం సంఖ్య: 1     బోధనాంశం : పూర్వ పాఠ్యభాగమ్ / కవి పరిచయాదులు
1. బొమ్మను చూడండి, పాఠం నేపథ్యం, పాఠ్యభాగ వివరాలు, కవి పరిచయం

కాలాంశము పూర్తి అయ్యేసరికి సాధించాల్సిన సామర్థ్యాలు

  • చదవండి – ఆలోచించి చెప్పండి ఆధారంగా మాట్లాడగలుగుతారు.
  • పాఠం నేపథ్యం, పాఠ్యభాగ వివరాలను అర్థం చేసుకుని మాట్లాడగలుగుతారు.
  • ఇతిహాస ప్రక్రియ గురించి తెలుసుకుంటారు.
  • పాఠ్యభాగ కవి నన్నయ గురించి అర్థం చేసుకుంటారు.
  • త్యాగం, సహాయనిరతి, పరోపకారం వంటి విలువలను గుర్తించగలుగుతారు.

సామర్థ్యాలు – అభ్యసన ఫలితాలు  | బోధనాభ్యసన సామాగ్రి

  • చదవండి – ఆలోచించి చెప్పండి ఆధారంగా మాట్లాడగలుగుతారు.
  • పాఠం నేపథ్యం, పాఠ్యభాగ వివరాలను అర్థం చేసుకుని మాట్లాడగలుగుతారు.
  • ఇతిహాస ప్రక్రియ గురించి తెలుసుకుంటారు.
  • కవి నన్నయ గురించి తెలుసుకుంటారు.
  • త్యాగం, పరోపకారం యొక్క ప్రాముఖ్యతను గ్రహిస్తారు.
  • కవి పరిచయం చార్టు
  • నన్నయ చిత్రపటం
  • పాఠ్యపుస్తకం
  • బ్లాక్‌బోర్డు/డిజిటల్ బోర్డు

కృత్యాల నిర్వహణ – సోపానాలు

1. ఉన్ముఖీకరణ:

పిల్లలూ! ఎలా ఉన్నారు? 

ఈ రోజు మనం ఒక గొప్ప మానవీయ గుణం గురించి తెలుసుకోబోతున్నాం. 

అది ఏమిటో తెలుసుకోవడానికి కొన్ని ప్రశ్నలకు సమాధానాలు చెప్పండి.

2. మౌఖిక సామర్థ్యాల సాధన:

  • మనం ఇతరుల సహాయం లేకుండా జీవించగలమా?
  • తరగతి గదిలో మీరు ఎప్పుడైనా మీ స్నేహితునికి సహాయం చేశారా?
  • పాఠశాల నుండి ఇంటికి వెళ్లే సమయంలో వృద్ధులకు ఎప్పుడైనా సహాయం అందించారా?
  • ఎలాంటి సహాయం చేశారు?
  • తిరిగి ప్రతిఫలం ఆశించకుండా చేసేదానిని ఏమంటారు?
  • దధీచి మహర్షి ఎలాంటి త్యాగం చేశాడు?
  • ఇలాంటి స్వభావం కలిగి ఉండటాన్ని ఏమంటారు?

విద్యార్థుల సమాధానాలను స్వీకరించి, త్యాగం, పరోపకారం, సహాయనిరతి వంటి భావాలను పరిచయం చేస్తాను.

3. శీర్షికా ప్రకటన:

పిల్లలూ! ఇతరుల మేలు కోసం, ఎలాంటి ప్రతిఫలం ఆశించకుండా చేసే త్యాగం గొప్ప గుణం. ఈ త్యాగనిరతి గుణాన్ని తెలియజేసే “త్యాగనిరతి” అనే పాఠాన్ని ఈ రోజు మనం తెలుసుకుందాం.

4. కీలకపదాలు:

దధీచి, అస్త్రాలు, యోగాగ్ని, యజ్ఞం, అగ్నిదేవుడు, ఇంద్రుడు, శరణు, ఇతిహాసం, వాగ్రూపం, అరణ్యపర్వం, వాగను, శాసనుడు, శారద, రాత్రులు.

పఠన కృత్యాలు

అ. ఆదర్శ పఠనం:

“చదవండి – ఆలోచించి చెప్పండి” లోని ప్రశ్నలు, పాఠం ఉద్దేశం, పాఠ్యభాగ వివరాలు, కవి పరిచయాలను స్పష్టమైన ఉచ్చారణ, సరైన స్వరభంగిమ, విరామాలతో ఆదర్శంగా చదివి వినిపిస్తాను.

ఆ. వ్యక్తిగత పఠనం:

విద్యార్థులతో పాఠ్యభాగంలోని ప్రశ్నలు, పాఠం ఉద్దేశం, పాఠ్యభాగ వివరాలు, కవి పరిచయాలను వ్యక్తిగతంగా చదివిస్తాను. అవసరమైన చోట్ల ఉచ్చారణ, పదవిభజన, విరామాలను సరిచేస్తాను.

అవగాహన కృత్యాలు

అర్థం చేయించడం

  1. “చదవండి – ఆలోచించి చెప్పండి”లోని ప్రశ్నలను, పాఠం ఉద్దేశం, పాఠ్యభాగ వివరాలు, కవి పరిచయాలను విద్యార్థులతో మౌన పఠనం చేయిస్తాను.
  2. విద్యార్థులను చిన్నచిన్న బృందాలుగా విభజించి, ప్రశ్నలపై చర్చ ద్వారా అవగాహన కలిగిస్తాను.
  3. చర్చలో వచ్చిన సమాధానాలను విశ్లేషించి, పాఠ్యభాగంలోని ముఖ్యమైన విషయాలను వివరిస్తాను.
  4. విద్యార్థుల సమాధానాలను సమన్వయం చేసి, పాఠంలోని ముఖ్యాంశాలను క్రోడీకరిస్తాను.

 చర్చ ద్వారా అవగాహన

1. దధీచి మహర్షి తండ్రి ఎవరు?

    1. దేవతల అస్త్రాలను దొంగిలిస్తున్న వారు ఎవరు?

    2. దధీచి మహర్షి దేవతల అస్త్రాలను రూపంలో మార్చి తాగాడు?

    3. ఇంద్రుని వజ్రాయుధం తయారయ్యేందుకు దధీచి ఏమి చేశాడు?

    4. శిబి చక్రవర్తి యజ్ఞం చేసిన పర్వతం పేరు ఏమిటి?

    5. శిబి చక్రవర్తి గుణాలను పరీక్షించాలనుకున్న దేవతలు ఎవరు?

    6. పావురం, ఇంద్రుడు రూపాల్లో ప్రత్యక్షమయ్యారు?

    7. పావురం భయంతో ఎవరిని ఆశ్రయించింది?

    8. ఇతిహాసం అంటే ఏమని అర్థం?

    9. ఇతిహాస కథలు గ్రంథరూపం కాకముందు రూపంలో ఉండేవి?

    10. ఇతిహాసాలు అని గ్రంథాలను అంటారు?

    11. “త్యాగనిరతి” పాఠాన్ని గ్రంథం నుండి తీసుకున్నారు?

    12. “త్యాగనిరతి” రచించిన కవి ఎవరు?

    13. నన్నయకు ఉన్న బిరుదు ఏమిటి?

    14. నన్నయ కవిత్వంలోని ముఖ్య లక్షణాలను వివరించండి.


విశేషాంశాలు

యోగాగ్ని, వజ్రాయుధం, శరణు, ఇతిహాసాలు, “ప్రసన్న కథా కలితార్థయుక్తి”, “అక్షర రమ్యత”, “నానారుచిరార్థ సూక్తి నిధిత్వం” వంటి విశేషాంశాలపై విద్యార్థులకు అవగాహన కలిగిస్తాను.

క్రోడీకరణ

విద్యార్థులతో ప్రశ్నోత్తరాల రూపంలో చర్చిస్తూ, దధీచి మహర్షి త్యాగం, శిబి చక్రవర్తి పరోపకార గుణం, ఇతిహాసాల స్వరూపం, నన్నయ కవిత్వ విశిష్టతలను పునశ్చరణ చేయించి పాఠ్యాంశ సారాంశాన్ని క్రోడీకరిస్తాను.

ఆలోచింపజేయడం

ఇంద్రుడు, అగ్నిదేవుడు శిబి చక్రవర్తిని ఎందుకు పరీక్షించాలి అనుకున్నారు?
చర్చించండి – కారణాలను వివరించండి – మీ అభిప్రాయాన్ని చెప్పండి.

మూల్యాంకనం

  1. నన్నయ జీవితంలో ముఖ్యమైన విషయాలను వివరించండి.

  2. రామాయణం, మహాభారతం వంటి గ్రంథాలను ఎందుకు ఇతిహాసాలు అంటారు?

  3. దధీచి మహర్షి చేసిన త్యాగం గురించి మీ మాటల్లో చెప్పండి.

  

18, ఆగస్టు 2026, మంగళవారం

2026 ఆగస్ట్ మాసం పాఠశాలల సముదాయ సమావేశం (విషయం : తెలుగు)

www.siddenky.blogspot.com










PGI 2.0 యొక్క 73 సూచికలు (1,పనితీరు గ్రేడింగ్ సూచిక (Performance Grading Index - PGI) అనేది పాఠశాల విద్యారంగంలో రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు మరియు జిల్లాల పనితీరును అంచనా వేయడానికి కేంద్ర విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ ప్రవేశపెట్టిన ఒక సమగ్ర మదింపు పరికరం. [1, 2, 3]

ముఖ్య విశేషాలు
  • లక్ష్యం: పాఠశాల విద్యా వ్యవస్థలో లోపాలను గుర్తించి, నాణ్యమైన విద్యను అందించడంలో రాష్ట్రాల పనితీరును మెరుగుపరచడం. [1, 2]
  • గ్రేడింగ్ విధానం: ఇది ర్యాంకింగ్‌లకు బదులుగా వివిధ గ్రేడ్‌లు లేదా బ్యాండ్‌లను కేటాయిస్తుంది (ఉదాహరణకు: దక్ష్, ప్రాచెస్టా మొదలైనవి). [1, 2]
  • ప్రధాన పరిగణనలు: అభ్యాస ఫలితాలు (Learning Outcomes), మౌలిక సదుపాయాలు, ఈక్విటీ (సమానత్వం), ఉపాధ్యాయుల లభ్యత మరియు పాలనా ప్రక్రియలు (Governance Processes). [1, 2]
  • తాజా నివేదిక: 2025-26 నివేదిక ప్రకారం, తెలంగాణ రాష్ట్రం 1000 పాయింట్లకు గాను 599.7 స్కోర్‌ సాధించి 'ప్రాచెస్టా-3' (Prachesta-3) బ్యాండ్‌లో చోటు సంపాదించుకుంది. [1]

000 పాయింట్లు) ఉన్న నిర్మాణం 2021–22 నుంచి 2023–24 వరకు ఉపయోగించబడింది. 2024–25 PGI 2.0లో సూచికల సంఖ్య 73 నుంచి 70కి మార్చబడింది, అయితే 6 Domains మరియు మొత్తం 1,000 పాయింట్ల నిర్మాణం కొనసాగింది. కాబట్టి క్రింది పట్టిక 73-సూచికల PGI 2.0 నిర్మాణం ఆధారంగా ఉంది. (UDISE Plus)

PGI 2.0 – 6 Domains, 73 Indicators, Weightage

క్రమంDomain / విభాగంసూచికలుమొత్తం Weightage
1Learning Outcomes & Quality – అభ్యసన ఫలితాలు మరియు నాణ్యత12240
2Access – విద్యకు ప్రాప్యత780
3Infrastructure & Facilities – మౌలిక సదుపాయాలు, సౌకర్యాలు15190
4Equity – సమానత్వం, సమగ్రత16260
5Governance Processes – పాలనా ప్రక్రియలు15130
6Teacher Education & Training – ఉపాధ్యాయ విద్య, శిక్షణ8100
మొత్తం6 Domains731,000

ఈ 73 సూచికలకు ఒక్కో సూచికకు సాధారణంగా 5 నుంచి 20 పాయింట్ల వరకు Weightage ఉంటుంది. (DSEL Education)


1. అభ్యసన ఫలితాలు మరియు నాణ్యత

Learning Outcomes & Quality – 240 Points

సూచికIndicatorWeightage
1.13వ తరగతిలో భాషా అభ్యసన ఫలితాలు20
1.23వ తరగతిలో గణిత అభ్యసన ఫలితాలు20
1.35వ తరగతిలో భాషా అభ్యసన ఫలితాలు20
1.45వ తరగతిలో గణిత అభ్యసన ఫలితాలు20
1.58వ తరగతిలో భాషా అభ్యసన ఫలితాలు20
1.68వ తరగతిలో గణిత అభ్యసన ఫలితాలు20
1.78వ తరగతిలో సైన్స్ అభ్యసన ఫలితాలు20
1.88వ తరగతిలో సాంఘిక శాస్త్ర అభ్యసన ఫలితాలు20
1.910వ తరగతిలో భాషా అభ్యసన ఫలితాలు20
1.1010వ తరగతిలో గణిత అభ్యసన ఫలితాలు20
1.1110వ తరగతిలో సైన్స్ అభ్యసన ఫలితాలు20
1.1210వ తరగతిలో సాంఘిక శాస్త్ర అభ్యసన ఫలితాలు20
మొత్తం240

ఈ Domainలోని సూచికలకు ప్రధానంగా National Achievement Survey (NAS) ఆధారం. (DSEL Education)

గమనిక: 2024–25లో ఈ Domain పద్ధతిలో మార్పు వచ్చింది; కొత్త వ్యవస్థలో PARAKH ఆధారిత సూచికలు ఉపయోగించబడ్డాయి. (DSEL Education)


2. విద్యకు ప్రాప్యత

Access – 80 Points

సూచికIndicatorWeightage
2.1Secondary స్థాయిలో Adjusted NER10
2.2Higher Secondary (11–12) స్థాయిలో NER10
2.3Primary స్థాయిలో Retention Rate10
2.4Upper Primary స్థాయిలో Retention Rate10
2.5Secondary స్థాయిలో Retention Rate10
2.6aSecondary Completion Rate10
2.6bHigher Secondary Completion Rate—*
2.7అధికారిక Primary ప్రవేశ వయస్సుకు ఒక సంవత్సరం ముందు Organized Learningలో Participation Rate10

Domain మొత్తం: 80 పాయింట్లు.
ఇక్కడ NER = Net Enrolment Ratio. (DSEL Education)

* 2.6a/2.6bలను ఉపసూచికలుగా పరిగణించే విధానం కారణంగా పట్టికలో కనిపించే లెక్కింపును జాగ్రత్తగా చూడాలి; అధికారిక Domain total 80గానే ఉంటుంది. (DSEL Education)


3. మౌలిక సదుపాయాలు మరియు సౌకర్యాలు

Infrastructure & Facilities – 190 Points

ఈ Domainలో ప్రధానంగా ICT, Smart Class, Science Lab, Library, Electricity, Drinking Water, Toilets, Handwashing, Playground, CWSN facilities, Digital infrastructure వంటి అంశాలను పరిగణిస్తారు.

సూచికప్రధాన అంశంWeightage
3.1aICT Lab కలిగిన పాఠశాలలు10
3.1bSmart Class కలిగిన పాఠశాలలు10
3.2aSecondary వరకు Integrated Science Lab5
3.2bHigher Secondaryకు Separate Science Lab5
3.3పాఠశాలల్లో Functional Electricity10
3.4పాఠశాలల్లో Functional Drinking Water10
3.5బాలికలకు Functional Toilet10
3.6బాలురకు Functional Toilet10
3.7Handwashing Facility10
3.8Library/Reading Corner/Book Bank10
3.9Playground/Sports Facility10
3.10CWSN విద్యార్థులకు అనుకూల సౌకర్యాలు10
3.11Internet Facility10
3.12Computer Facility10
3.13ఇతర ICT/డిజిటల్ సౌకర్యాలు10
మొత్తం190

ఈ Domainకు UDISE+ వంటి పాఠశాల డేటా ప్రధాన ఆధారం. అధికారిక PGI నిర్మాణంలో ఈ Domainకు 15 indicators, 190 points కేటాయించబడ్డాయి. (UDISE Plus)


4. సమానత్వం మరియు సమగ్రత

Equity – 260 Points

ఈ Domain PGI 2.0లో అత్యధిక Weightage కలిగిన Domain.

అంశంప్రధానంగా పరిశీలించేది
4.1SC విద్యార్థుల నమోదు/విద్యా ప్రాప్యత
4.2ST విద్యార్థుల నమోదు/విద్యా ప్రాప్యత
4.3బాలికల విద్యలో భాగస్వామ్యం
4.4బాలికల కొనసాగింపు/Retention
4.5సామాజికంగా వెనుకబడిన వర్గాల విద్య
4.6ఆర్థికంగా వెనుకబడిన విద్యార్థుల ప్రాప్యత
4.7CWSN విద్యార్థుల సమగ్ర విద్య
4.8ప్రత్యేక అవసరాలున్న పిల్లలకు సౌకర్యాలు
4.9Gender Equity
4.10Social Equity
4.11విద్యా ఫలితాల్లో సామాజిక అంతరాలు
4.12వివిధ సామాజిక వర్గాల మధ్య విద్యా అంతరాలు
4.13బాలికలు–బాలుర మధ్య విద్యా అంతరం
4.14disadvantaged groupsకు విద్యా అవకాశాలు
4.15Inclusive Education
4.16Equity సంబంధిత సమగ్ర పనితీరు
మొత్తం260 Points

Equity = 260/1000 = 26%. అంటే PGI 2.0లో మొత్తం Weightageలో నాలుగో వంతుకంటే ఎక్కువ ఈ అంశానికి కేటాయించబడింది. అధికారిక నిర్మాణంలో Equityకి 16 indicators, 260 points ఉన్నాయి. (DSEL Education)


5. పాలనా ప్రక్రియలు

Governance Processes – 130 Points

ప్రధాన సూచిక/అంశంఅర్థం
5.1UDISE+ డేటా నాణ్యత
5.2విద్యార్థుల హాజరు పర్యవేక్షణ
5.3ఉపాధ్యాయుల హాజరు
5.4విద్యా పర్యవేక్షణ
5.5School Management Committee/సమాజ భాగస్వామ్యం
5.6పాఠశాల అభివృద్ధి ప్రణాళిక
5.7డిజిటల్/ఆన్‌లైన్ పాలనా విధానాలు
5.8విద్యార్థుల మూల్యాంకన వ్యవస్థ
5.9పాఠశాల డేటా నిర్వహణ
5.10విద్యా కార్యక్రమాల అమలు
5.11PM POSHAN వంటి పథకాల అమలు
5.12Vidyanjali వంటి community participation
5.13పాఠశాల పర్యవేక్షణ
5.14పరిపాలనా సామర్థ్యం
5.15Governanceలో సమగ్ర పనితీరు
మొత్తం130

ఈ Domainకు 15 indicators, 130 points కేటాయించబడ్డాయి. (UDISE Plus)


6. ఉపాధ్యాయ విద్య మరియు శిక్షణ

Teacher Education & Training – 100 Points

సూచిక/అంశంప్రధాన భావం
6.1ఉపాధ్యాయుల Professional Qualification
6.2ఉపాధ్యాయుల In-service Training
6.3ఉపాధ్యాయుల Continuous Professional Development
6.4DIKSHA/డిజిటల్ శిక్షణలో పాల్గొనడం
6.5ICT/Technology ఆధారిత శిక్షణ
6.6విద్యా విధానాలు/కొత్త Curriculumపై శిక్షణ
6.7ఉపాధ్యాయుల శిక్షణ పూర్తి స్థాయి
6.8Teacher Education & Training యొక్క సమగ్ర పనితీరు
మొత్తం100

ఈ Domainలో 8 indicators, 100 points ఉన్నాయి. (UDISE Plus)


🏆 PGI 2.0 – 10 Grades

PGI 2.0లో Ranking కంటే Grading విధానానికి ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. అంటే ఒకే Gradeలో అనేక రాష్ట్రాలు/UTలు ఉండవచ్చు. (UDISE Plus)

PGI ScoreGradeతెలుగు భావం
941–1000🥇 Dakshఅత్యుత్తమ స్థాయి
881–940Utkarshఅత్యున్నత అభివృద్ధి స్థాయి
821–880Atti-Uttamచాలా ఉత్తమం
761–820Uttamఉత్తమం
701–760Prachesta-1అభివృద్ధి దిశలో – స్థాయి 1
641–700Prachesta-2అభివృద్ధి దిశలో – స్థాయి 2
581–640Prachesta-3అభివృద్ధి దిశలో – స్థాయి 3
521–580Akanshi-1ఆకాంక్షిత స్థాయి 1
461–520Akanshi-2ఆకాంక్షిత స్థాయి 2
401–460Akanshi-3ఆకాంక్షిత స్థాయి 3

ఈ Grade bands 1,000-point PGI 2.0 నిర్మాణానికి సంబంధించినవి. (UDISE Plus)


📌 1,000 పాయింట్లలో Domain-wise Weightage

Image

Image

DomainPointsశాతం
Learning Outcomes & Quality24024%
Access808%
Infrastructure & Facilities19019%
Equity26026%
Governance Processes13013%
Teacher Education & Training10010%
మొత్తం1,000100%

⭐ ముఖ్యమైన విషయం

Learning Outcomes (240) + Equity (260) + Teacher Education & Training (100) = 600 పాయింట్లు.

అంటే PGI 2.0లో 1,000లో 600 పాయింట్లు (60%) విద్యా నాణ్యత, సమానత్వం, ఉపాధ్యాయ సామర్థ్యానికి సంబంధించిన qualitative dimensionsకు కేటాయించబడ్డాయి. ఇది PGI 2.0లో కేవలం భవనాలు, మరుగుదొడ్లు, విద్యుత్ వంటి మౌలిక సదుపాయాలను మాత్రమే కాకుండా విద్యార్థి నేర్చుకున్నది, సమాన అవకాశాలు, ఉపాధ్యాయుల నైపుణ్యం వంటి అంశాలను కూడా ప్రధానంగా పరిగణిస్తుందని సూచిస్తుంది. (DSEL Education)

⚠️ 2024–25 తాజా మార్పు

మీరు ప్రస్తుతం ఉపయోగించాల్సిన తాజా PGI 2.0 (2024–25) కోసం పట్టిక తయారు చేస్తే, పై 73-indicator పట్టికను యథాతథంగా ఉపయోగించకూడదు. అధికారిక 2024–25 నివేదికలో 73 → 70 indicatorsగా మారాయి; Learning Outcomesలో PARAKH Rashtriya Sarvekshan 2024 డేటా, ఇతర Domainsలో UDISE+ తదితర డేటా వనరులను ఉపయోగించారు. (DSEL Education)

కాబట్టి SCERT/ఉపాధ్యాయ శిక్షణ కోసం ఉపయోగించాలంటే 2024–25 యొక్క తాజా 70 సూచికల తెలుగు పట్టికే మరింత సరైనది. PGI 2.0 అధికారిక నివేదిక – Ministry of Education









6వ తరగతి ప్రాజెక్టు పని – 4. (లేఖ)

ప్రాజెక్టు పని – 4

చార్మినార్ చరిత్ర

1. ప్రాథమిక సమాచారం

ప్రాజెక్టులో పాల్గొన్న విద్యార్థి పేరు: ........................................
తరగతి: 6వ తరగతి
సెక్షన్: (  )
క్రమసంఖ్య: (  )

2. సమాచార సేకరణ విధానం

ఇంటర్నెట్ ద్వారా

3. సంక్షిప్త వివరణ – 400 పదాలు

చార్మినార్  హైదరాబాద్ నగర చారిత్రక కట్టడం. “చార్” అంటే నాలుగు, “మినార్” అంటే స్తంభం అనే అర్థాన్ని ఇస్తుంది. నాలుగు వైపులా ఉన్న ఎత్తైన మినార్ల కారణంగా దీనికి చార్మినార్ అనే పేరు వచ్చింది. 

చార్మినార్‌ను కుతుబ్‌షాహీ వంశానికి చెందిన మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా నిర్మించాడు. కొత్త నగరానికి కేంద్ర బిందువుగా చార్మినార్‌ను నిర్మించినట్లు చారిత్రక ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. సాధారణంగా చార్మినార్ నిర్మాణం 1591 సంవత్సరంలో జరిగినట్లు చరిత్రలో పేర్కొంటారు.

చార్మినార్ కొందరు చరిత్రకారుల ప్రకారం నగర స్థాపనకు గుర్తుగా దీనిని నిర్మించారు. మరికొందరు ఆ కాలంలో వ్యాపించిన అంటువ్యాధి నుంచి విముక్తి లభించిన సందర్భంగా నిర్మించారని చెబుతారు. అందువల్ల చార్మినార్ చరిత్రలో అనేక ఆసక్తికరమైన కథనాలు కనిపిస్తాయి.

చార్మినార్ వాస్తుశిల్పం ఎంతో అద్భుతంగా ఉంటుంది. ఇండో-ఇస్లామిక్, పర్షియన్ వాస్తుశైలుల ప్రభావం కనిపిస్తుంది. దీని చతురస్రాకార నిర్మాణానికి నాలుగు వైపులా నాలుగు భారీ మినార్లు ఉన్నాయి. ప్రతి మినార్ సుమారు 48 మీటర్ల ఎత్తు ఉంటుంది. మినార్లలో మెట్ల మార్గం ఉంది. పైభాగంలో ప్రార్థనల కోసం మసీదు కూడా ఉంది.

చార్మినార్ చుట్టూ మార్కెట్లకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ముఖ్యంగా లాడ్ బజార్లో గాజులు, ఆభరణాలు, సంప్రదాయ వస్తువులు లభిస్తాయి. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే పర్యాటకులు చార్మినార్‌ను సందర్శిస్తారు.

4. నేర్చుకున్న అంశాలు 

చార్మినార్ హైదరాబాద్ చరిత్రకు ప్రతీక అని తెలుసుకున్నాను. కుతుబ్‌షాహీ కాలం, దాని నిర్మాణం, వాస్తుశైలి, నాలుగు మినార్ల ప్రత్యేకత గురించి తెలుసుకున్నాను.

5. ప్రదర్శన

“చార్మినార్ హైదరాబాద్ నగరానికి చారిత్రక ప్రతీక. దీని నిర్మాణం, వాస్తుశైలి, నాలుగు మినార్ల ప్రత్యేకతలను మీకు వివరిస్తాను.”