అభ్యసన లోపాల నివారణకు సమర్థవంతమైన బోధనా వ్యూహం
ప్రతి తరగతి గదిలోని విద్యార్థులందరూ ఒకే స్థాయిలో నేర్చుకోరు. కొందరు విద్యార్థులు బోధించిన అంశాలను వెంటనే అర్థం చేసుకొని నేర్చుకుంటే, మరికొందరు వివిధ కారణాల వల్ల అభ్యసనంలో వెనుకబడతారు. పూర్వజ్ఞానం లోపించడం, పఠన-లేఖన నైపుణ్యాల కొరత, భాషా సమస్యలు, కుటుంబ పరిస్థితులు, ఆరోగ్య సమస్యలు, పాఠశాలకు సక్రమంగా హాజరు కాకపోవడం వంటి అనేక కారణాల వల్ల అభ్యసన లోపాలు ఏర్పడతాయి. ఇటువంటి విద్యార్థులను తిరిగి అభ్యసన ప్రధాన స్రవంతిలోకి తీసుకురావడానికి ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన బోధనా విధానమే రెమిడీయల్ టీచింగ్ (Remedial Teaching).
రెమిడీయల్ టీచింగ్ అనేది విద్యార్థుల అభ్యసనలో ఉన్న లోపాలను గుర్తించి, వాటిని సరిదిద్దేందుకు రూపొందించిన ప్రత్యేక బోధనా కార్యక్రమం. ఇది విద్యార్థుల్లో కనీస అభ్యసన సామర్థ్యాలను పెంపొందించడమే కాకుండా, ఆయా తరగతికి నిర్దేశించిన అభ్యసన ఫలితాలు (Learning Outcomes) సాధించేలా చేస్తుంది.
రెమిడీయల్ టీచింగ్ – నిర్వచనం
విద్యార్థులలోని అభ్యసన లోపాలు, బలహీనతలను గుర్తించి, వాటిని సరిదిద్దేందుకు వ్యక్తిగత లేదా చిన్న సమూహాల స్థాయిలో ప్రణాళికాబద్ధంగా నిర్వహించే ప్రత్యేక బోధనా ప్రక్రియను రెమిడీయల్ టీచింగ్ అంటారు.
ఇది సాధారణ బోధనకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు; సాధారణ బోధనకు అనుబంధంగా నిర్వహించే సహాయక బోధనా కార్యక్రమం.
ఆలోచించి – చర్చించండి
రెమిడీయల్ టీచింగ్ అంటే ఏమిటి?
రెమిడీయల్ టీచింగ్ ఎందుకు అవసరం?
విద్యార్థుల అభ్యసన లోపాలను ఎలా గుర్తించాలి?
రెమిడీయల్ టీచింగ్లో అనుసరించవలసిన వ్యూహాలు ఏమిటి?
రెమిడీయల్ టీచింగ్లో ఉపాధ్యాయుని పాత్ర ఏమిటి?
రెమిడీయల్ టీచింగ్ అవసరం
ప్రతి విద్యార్థి అభ్యసన సామర్థ్యం ఒకే విధంగా ఉండదు. ఒకే బోధనా పద్ధతి అందరికీ సమానంగా ఉపయోగపడదు. అందువల్ల విద్యార్థుల వ్యక్తిగత అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని ప్రత్యేక బోధన అవసరమవుతుంది.
రెమిడీయల్ టీచింగ్ అవసరమయ్యే ప్రధాన కారణాలు:
అభ్యసన లోపాలను గుర్తించడం.
కనీస అభ్యసన స్థాయిలు సాధించేలా చేయడం.
చదవడం, రాయడం, మాట్లాడడం, గణించడం వంటి ప్రాథమిక నైపుణ్యాలను అభివృద్ధి చేయడం.
విద్యార్థుల్లో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంపొందించడం.
పాఠశాల మానివేతను నివారించడం.
విద్యార్థులను తరగతి స్థాయి అభ్యసన ఫలితాలకు చేర్చడం.
సమగ్ర, సమాన విద్యను అందించడం.
రెమిడీయల్ టీచింగ్ లక్ష్యాలు
విద్యార్థుల అభ్యసన లోపాలను గుర్తించడం.
కనీస అభ్యసన స్థాయిలను సాధించేలా చేయడం.
అభ్యసన ఫలితాల సాధనకు దోహదపడడం.
విద్యార్థుల వ్యక్తిగత అవసరాలకు అనుగుణంగా బోధన అందించడం.
విద్యార్థుల్లో అభ్యసన ఆసక్తిని పెంపొందించడం.
ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంపొందించడం.
తరగతి స్థాయి సామర్థ్యాలను సాధించేలా చేయడం.
ప్రతి విద్యార్థి పురోగతిని నిరంతరం పరిశీలించడం.
రెమిడీయల్ టీచింగ్ వ్యూహాలు
1. అభ్యసన స్థాయి నిర్ధారణ (Diagnostic Assessment)
రెమిడీయల్ టీచింగ్ ప్రారంభించే ముందు విద్యార్థులు ఏ అంశాల్లో వెనుకబడుతున్నారో గుర్తించాలి.
దీనికోసం—
మౌఖిక పరీక్షలు
లిఖిత పరీక్షలు
పరిశీలన
తరగతి గది కార్యకలాపాలు
వర్క్షీట్లు
పఠన పరీక్షలు
ద్వారా విద్యార్థుల అభ్యసన స్థాయిని అంచనా వేయాలి.
2. ప్రణాళిక రూపొందించడం
గుర్తించిన లోపాల ఆధారంగా ప్రత్యేక కార్యాచరణ ప్రణాళిక రూపొందించాలి.
విద్యార్థులను మూడు స్థాయిలుగా విభజించవచ్చు.
అధిక సామర్థ్యం గల విద్యార్థులు
మధ్యస్థాయి విద్యార్థులు
అభ్యసనంలో వెనుకబడిన విద్యార్థులు
ప్రతి వర్గానికి వేర్వేరు బోధనా వ్యూహాలను రూపొందించాలి.
3. బోధనాభ్యసన సామగ్రి (TLM) తయారీ
విద్యార్థుల అవసరాలకు అనుగుణంగా సరళమైన, ఆకర్షణీయమైన బోధనోపకరణాలను తయారు చేయాలి.
ఉదాహరణలు:
వర్ణమాల చార్టులు
గుణింతాల పట్టికలు
ఒత్తుల కార్డులు
పదాల కార్డులు
చిత్రాలు
ఫ్లాష్ కార్డులు
కథా చిత్రాలు
పదబంధాల చార్టులు
భాషా ఆటలు
డిజిటల్ వీడియోలు
ఆడియో వనరులు
4. ప్రత్యేక బోధన నిర్వహించడం
విద్యార్థులను చిన్న చిన్న బృందాలుగా విభజించి ప్రత్యేక బోధన అందించాలి.
బోధనలో—
సరళమైన భాషను ఉపయోగించాలి.
చిన్న చిన్న దశలలో బోధించాలి.
ఎక్కువ ఉదాహరణలు ఇవ్వాలి.
ఆటల ద్వారా నేర్పించాలి.
కథల ద్వారా భావనలను వివరించాలి.
తోటి విద్యార్థుల సహకారాన్ని ఉపయోగించాలి.
పునరావృత సాధన చేయించాలి.
భాషా బోధనలో:
ధ్వని గుర్తింపు
అక్షర గుర్తింపు
గుణింతాలు
ఒత్తులు
పద నిర్మాణం
వాక్య నిర్మాణం
పఠనం
భావగ్రహణం
రచన
వంటి అంశాలపై ప్రత్యేక సాధన కల్పించాలి.
5. నిరంతర సాధన
ఒకసారి బోధించడం మాత్రమే సరిపోదు.
ప్రతిరోజూ సాధన
వర్క్షీట్లు
ఇంటి పనులు
పఠనాభ్యాసం
పదసంపద అభివృద్ధి
జంటగా అభ్యసనం
సమూహ కృత్యాలు
ద్వారా అభ్యసనాన్ని బలోపేతం చేయాలి.
6. నిరంతర మూల్యాంకనం
రెమిడీయల్ టీచింగ్ అనంతరం విద్యార్థుల పురోగతిని నిరంతరం అంచనా వేయాలి.
దీనికోసం—
చిన్న పరీక్షలు
మౌఖిక ప్రశ్నలు
పరిశీలన
పనితీరు ఆధారిత మూల్యాంకనం
ప్రాజెక్టులు
కృత్యాలు
వంటి పద్ధతులను ఉపయోగించాలి.
పురోగతి కనిపించనట్లయితే మరింత ప్రత్యేక బోధన అందించాలి.
రెమిడీయల్ టీచింగ్లో ఉపాధ్యాయుని పాత్ర
రెమిడీయల్ టీచింగ్ విజయవంతం కావడంలో ఉపాధ్యాయుని పాత్ర అత్యంత కీలకమైనది.
ఉపాధ్యాయుడు—
విద్యార్థుల అభ్యసన లోపాలను గుర్తించాలి.
నిర్ధారణ పరీక్షలు నిర్వహించాలి.
వ్యక్తిగత అవసరాలకు అనుగుణంగా బోధన ప్రణాళిక రూపొందించాలి.
తగిన బోధనోపకరణాలు సిద్ధం చేయాలి.
విద్యార్థులను ప్రోత్సహించాలి.
భయరహిత అభ్యసన వాతావరణాన్ని కల్పించాలి.
తల్లిదండ్రులతో నిరంతరం సంప్రదింపులు జరపాలి.
విద్యార్థుల పురోగతిని నమోదు చేయాలి.
అవసరమైతే వ్యూహాలను మార్చాలి.
విద్యార్థుల పాత్ర
రెమిడీయల్ టీచింగ్లో విద్యార్థుల భాగస్వామ్యం కూడా ఎంతో ముఖ్యమైనది.
విద్యార్థులు—
క్రమం తప్పకుండా హాజరు కావాలి.
ఉపాధ్యాయుని సూచనలు పాటించాలి.
సందేహాలను వెంటనే నివృత్తి చేసుకోవాలి.
సాధన కార్యక్రమాల్లో చురుకుగా పాల్గొనాలి.
ఇంటి వద్ద కూడా అభ్యాసం కొనసాగించాలి.
తోటి విద్యార్థులతో కలిసి నేర్చుకోవాలి.
రెమిడీయల్ టీచింగ్ వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు
అభ్యసన లోపాలు తగ్గుతాయి.
పఠన, లేఖన నైపుణ్యాలు మెరుగుపడతాయి.
విద్యార్థుల్లో ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతుంది.
తరగతి స్థాయి అభ్యసన ఫలితాలు సాధించగలుగుతారు.
పాఠశాల మానివేత తగ్గుతుంది.
ప్రతి విద్యార్థి తన సామర్థ్యానికి అనుగుణంగా అభివృద్ధి చెందుతాడు.
నాణ్యమైన, సమగ్ర విద్య సాధ్యమవుతుంది.
ముగింపు
రెమిడీయల్ టీచింగ్ అనేది వెనుకబడిన విద్యార్థులకు మాత్రమే కాకుండా, ప్రతి విద్యార్థి తన పూర్తి సామర్థ్యాన్ని సాధించేలా మార్గనిర్దేశం చేసే సమర్థవంతమైన బోధనా ప్రక్రియ. ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థుల అభ్యసన లోపాలను శాస్త్రీయంగా గుర్తించి, వారి అవసరాలకు అనుగుణంగా ప్రత్యేక బోధన అందించినప్పుడు మాత్రమే ఆశించిన అభ్యసన ఫలితాలు సాధ్యమవుతాయి. జాతీయ విద్యా విధానం–2020 (NEP–2020), NCF–2023 ప్రతిపాదించిన సమగ్ర, సమాన, నాణ్యమైన విద్య లక్ష్యాల సాధనలో రెమిడీయల్ టీచింగ్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. అందువల్ల ప్రతి ఉపాధ్యాయుడు తన తరగతిలో రెమిడీయల్ టీచింగ్ను ప్రణాళికాబద్ధంగా అమలు చేయడం అత్యవసరం.
అదనపు సమాచారం
పరిహార విద్య అంటే ఏమిటి? | పరిహార బోధన మరియు విద్యార్థులు