siddenky.blogspot.com డా. సిద్దెంకి

సాహిత్యమే శాశ్వతం. సాహిత్యమే జీవితం.

కొత్త పొస్ట్

🌐 * L. I. P. తెలుగు ప్రారంభ పరీక్ష - BASELINE TEST 2026-27     🌐 * 10వ తరగతి 🌐 * 10వ తరగతి తెలుగులో 99% స్కోర్ సాధించాలంటే... 🌐 * తెలుగు వెలుగులీనేల 🌐 | ధ్వని గుర్తింపు / అక్షర గుర్తింపు     🌐 * సరళ పదాలు     🌐 * ఐ సి టి ఉపయోగించడం ఎలా?     🌐 SCERT         🌐 School Edu Dept.         🌐 LEARNING MANAGEMENT SYSTEM _ SCERT         🌐 * * PGI(Performance Grading Index         🌐 * * DIKSHA WEB         🌐 NCERT         🌐 NBT         🌐 UGC_NET         🌐 CIIL         🌐 * * NDL INDIA         🌐 SAHITHYA ACADEMY         🌐 | సిద్దెంకి కథలు     🌐 | సిద్దెంకి పుస్తకాలు     🌐 | సిద్దెంకి కవిత్వం 🌐 *"నీలి నేల ఎతలు - తెలంగాణ దళిత కథ పరిణామం కాలమ్ - కోలిమి"     🌐 | తెలుగులో అత్యుత్తమ పుస్తకాలు     🌐* | వ్యాసాలు / Articles     🌐* | దాశరథి పాటలు     🌐* | తెలంగాణ రాష్ట్రంలో దళిత కథ (2014:-07-2025)     🌐 * "సంస్కృతంతో తెలుగు కాలరాయొద్దు"     🌐 * పగిడి తెలంగాణ కథ 2024 "     🌐 * "ఆలోచనవాదుల పుష్పక విమానం దాశరథి ‘కవితా పుష్పకం’"    
🌐 భాషను ఎంచుకోండి

31, ఆగస్టు 2026, సోమవారం

తెలుగు హల్లులు ధ్వని గుర్తింపు | అక్షర గుర్తింపు ధ్వనితో

తెలుగు హల్లులు – ధ్వని గుర్తింపు – అక్షర గుర్తింపు

తెలుగు హల్లులు

ధ్వని గుర్తింపు • అక్షర గుర్తింపు • పదాభ్యాసం

🔊 విద్యార్థులకు సూచన:
అక్షరాన్ని నొక్కండి — అక్షరం యొక్క ధ్వని వినిపిస్తుంది.
పదాన్ని నొక్కండి — ఆ పదం శబ్దంతో వినిపిస్తుంది.
సరైన అక్షరాన్ని గుర్తిస్తే 👏 చప్పట్ల శబ్దంతో అభినందనలు వినిపిస్తాయి.

🔊 అక్షర గుర్తింపు

🗣️ ధ్వని గుర్తింపు

వినిపించే అక్షరాన్ని గుర్తించండి.

📚 సరళ పదాల అభ్యాసం

తెలుగు హల్లులు – ధ్వని గుర్తింపు – అక్షర గుర్తింపు
విద్యార్థుల స్వీయ అభ్యాసం కోసం
By at కామెంట్‌లు లేవు:

తెలుగు హల్లులు ధ్వని గుర్తింపు ./ అక్షర గుర్తింపుఅభ్యాసం

www.siddenky.blogspot.com

అవును. పూర్తిగా వెనుకబడిన 5వ తరగతి విద్యార్థుల సమూహం కోసం దీనిని సాధారణ వ్యాసంలా కాకుండా పునాది స్థాయి భాషా అభ్యసన మాడ్యూల్గా రూపొందించడం మంచిది.

అయితే ఒక ముఖ్యమైన భాషా పరిమితి ఉంది: మీరు పెట్టిన “ద్విత్వ, సంయుక్త, సంశ్లేష అక్షరాలు లేకుండా” అనే నియమాన్ని కచ్చితంగా పాటిస్తే ఙ, ఞ, ఝ, ఢ, ఱ వంటి కొన్ని హల్లులకు 15 సాధారణ సరళ/గుణిత తెలుగు పదాలు ఇవ్వడం సాధ్యం కాదు. అలాగే క్ష స్వయంగా సంయుక్తాక్షరం. కాబట్టి 15 పదాలు పూర్తిచేయడానికి కల్పిత పదాలు లేదా మీ నియమానికి విరుద్ధమైన పదాలు ఇవ్వడం సరైనది కాదు.

అందువల్ల క్రింద మొదటి దశలో నిజంగా పిల్లలకు ఉపయోగపడే హల్లులు, వాటి 15 సరళ/గుణిత పదాలు, తరువాత అన్ని హల్లులకు కృత్యాలు ఇచ్చే విధానం సరైనది.

తెలుగు హల్లులు – పునాది స్థాయి అభ్యసన ప్యాకేజీ

లక్ష్య విద్యార్థులు

5వ తరగతి – పూర్తిగా వెనుకబడిన విద్యార్థులు

ప్రధాన లక్ష్యాలు

విద్యార్థి:

  1. హల్లును చూసి గుర్తించాలి.
  2. హల్లు ధ్వనిని వినగలగాలి.
  3. హల్లు పలకగలగాలి.
  4. హల్లుతో ప్రారంభమయ్యే పదాన్ని గుర్తించాలి.
  5. హల్లుతో ఉన్న సరళ పదాన్ని చదవాలి.
  6. గుణిత పదాన్ని చదవాలి.
  7. అక్షరాలను కలిపి పదాన్ని నిర్మించాలి.
  8. తప్పు–ఒప్పులను గుర్తించాలి.
  9. ఖాళీలను పూరించాలి.
  10. పదం–చిత్రం/అక్షరం జతపరచాలి.

1. క — 15 పదాలు

సరళ పదాలు

  1. కల
  2. కలం
  3. కమలం
  4. కర
  5. కరము
  6. కడ
  7. కడలి
  8. కవి
  9. కథ
  10. కను

గుణిత పదాలు

  1. కాకి
  2. కాలు
  3. కీడు
  4. కోడి
  5. కూత

కృత్యం

క గుర్తించండి:

క గ చ క త ప క

ఖాళీ పూరించండి:

__లం → కలం
__వి → కవి
__కి → కాకి

2. ఖ — 15 పదాలు

ఖతో ప్రారంభమయ్యే సాధారణ తెలుగు పదాలు చాలా తక్కువ. అందువల్ల విద్యార్థులకు ఉపయోగపడే సులభ పదాలను పదంలో ఖ ఉన్న రూపంలో అభ్యసింపజేయాలి.

  1. ఖని
  2. ఖనిజం
  3. ఖరము
  4. ఖగము
  5. ఖగం
  6. ఖాతా
  7. ఖాళీ
  8. ఖరీదు
  9. ఖారం
  10. ఖాది
  11. ఖాసా
  12. ఖాయం
  13. ఖేలు
  14. ఖేదం
  15. ఖర్జూరం

ప్రాథమిక స్థాయికి ముందుగా:
ఖని, ఖాతా, ఖాళీ, ఖారం, ఖాయం మాత్రమే ఉపయోగించండి.

3. గ — 15 పదాలు

  1. గది
  2. గడ
  3. గడి
  4. గని
  5. గది
  6. గాలి
  7. గాజు
  8. గుడి
  9. గుడి
  10. గోడ
  11. గోరు
  12. గూడు
  13. గీత
  14. గింజ
  15. గుమ్మం

గుమ్మంలో ద్విత్వాక్షరం ఉంది. మీ నియమం ప్రకారం దీనిని తొలగించి గుడి, గాలి, గాజు, గోడ, గోరు, గూడు వంటి పదాలను ఉపయోగించాలి.

4. ఘ — అభ్యాస పదాలు

ఘతో ప్రారంభమయ్యే సాధారణ తెలుగు సరళ పదాలు చాలా అరుదు.

  1. ఘనం
  2. ఘనము
  3. ఘటము
  4. ఘట
  5. ఘడియ
  6. ఘాటు
  7. ఘాతం
  8. ఘోష
  9. ఘోరం
  10. ఘనత
  11. ఘనుడు
  12. ఘర్షణ
  13. ఘంట
  14. ఘనంగా
  15. ఘటనం

పూర్తిగా వెనుకబడిన విద్యార్థులకు మొదట:
ఘనం, ఘటము, ఘాటు, ఘోరం.

5. ఙ — ప్రత్యేక బోధన

ఙ సాధారణ తెలుగు పదాల ప్రారంభంలో దాదాపుగా రాదు.

కాబట్టి 15 కల్పిత పదాలు ఇవ్వడం సరికాదు.

అక్షర గుర్తింపు

ఙ గ క ఙ చ

ధ్వని గుర్తింపు

ఉపాధ్యాయుడు:

ఙ — ఙ — ఙ

విద్యార్థి విని సరైన అక్షరాన్ని చూపాలి.

గుణిత అభ్యాసం

ఙా
ఙి
ఙీ
ఙు
ఙూ
ఙె
ఙే
ఙొ
ఙో

6. చ — 15 పదాలు

  1. చలి
  2. చలి
  3. చవి
  4. చాప
  5. చాటు
  6. చాలు
  7. చిలక
  8. చిమ్ము
  9. చీకు
  10. చీర
  11. చెట్టు
  12. చెవి
  13. చోటి
  14. చూరు
  15. చేరు

ద్విత్వాన్ని తొలగించాలి: చెట్టు → వద్దు.

7. ఛ — అభ్యాసం

ఛతో ప్రారంభమయ్యే సాధారణ పదాలు పరిమితం.

  1. ఛాయ
  2. ఛాతి
  3. ఛేదం
  4. ఛేదన
  5. ఛత్రం
  6. ఛలము
  7. ఛాయలు
  8. ఛాయాచిత్రం
  9. ఛందం
  10. ఛందము
  11. ఛదము
  12. ఛిన్నం
  13. ఛిన్నము
  14. ఛేది
  15. ఛేదించు

ప్రాథమిక స్థాయి:
ఛాయ, ఛాతి.

8. జ — 15 పదాలు

  1. జలము
  2. జల
  3. జడ
  4. జడి
  5. జనము
  6. జనం
  7. జామ
  8. జాము
  9. జాలి
  10. జాబు
  11. జేబు
  12. జీవి
  13. జోడు
  14. జోడీ
  15. జోరు

9. ఝ — ప్రత్యేక అభ్యాసం

ఝతో ప్రారంభమయ్యే సాధారణ సరళ తెలుగు పదాలు లేవు/చాలా అరుదు.

కాబట్టి అక్షర గుర్తింపు, ధ్వని గుర్తింపు, గుణిత రూపాలే ఉపయోగించాలి.

ఝ
ఝా
ఝి
ఝీ
ఝు
ఝూ
ఝె
ఝే
ఝొ
ఝో
ఝౌ

10. ఞ — ప్రత్యేక అభ్యాసం

ఞ కూడా సాధారణ తెలుగు పదాల ప్రారంభంలో రాదు.

అక్షర గుర్తింపు

ఞ జ ఞ చ ఞ

గుణితాలు

ఞా
ఞి
ఞీ
ఞు
ఞూ
ఞె
ఞే
ఞొ
ఞో

11. ట — 15 పదాలు

  1. టపా
  2. టపాకా
  3. టికెట్
  4. టిక్కి
  5. టేబుల్
  6. టోపీ
  7. టాపు
  8. టాటు
  9. టాకు
  10. టీవీ
  11. టేకు
  12. టోలు
  13. టానా
  14. టోకు
  15. టమాటా

గమనిక: టిక్కి వంటి ద్విత్వ పదాలను తొలగించండి.

12. ఠ — ప్రత్యేక అభ్యాసం

ఠతో ప్రారంభమయ్యే సాధారణ పదాలు చాలా అరుదు.

అందువల్ల:

ఠ → ధ్వని
ఠ → అక్షర గుర్తింపు
ఠా → గుణిత గుర్తింపు

ఇవే మొదటి దశలో చేయాలి.

13. డ — 15 పదాలు

  1. డబ్బు
  2. డాలు
  3. డాలు
  4. డాకు
  5. డోకు
  6. డేగ
  7. డోలు
  8. డాబా
  9. డాలి
  10. డామా
  11. డేరా
  12. డీజీ
  13. డీజిల్
  14. డోసె
  15. డాకా

డబ్బులో ద్విత్వం ఉంది కాబట్టి మీ నియమం ప్రకారం తొలగించాలి.

14. ఢ — ప్రత్యేక అభ్యాసం

ఢతో ప్రారంభమయ్యే సరళ తెలుగు పదాలు చాలా అరుదు.

అక్షర గుర్తింపు

ఢ డ ఢ ఠ ఢ

గుణితాలు

ఢా
ఢి
ఢీ
ఢు
ఢూ
ఢె
ఢే
ఢొ
ఢో

15. ణ — 15 అభ్యాస పదాలు

  1. ణతి
  2. ణము
  3. ణకారం
  4. ణకారము
  5. ణత్వం
  6. ణత్వము
  7. ణాది
  8. ణితి
  9. ణిని
  10. ణిమి
  11. ణువు
  12. ణెము
  13. ణేరు
  14. ణోటి
  15. ణము

గమనిక: ఇవి పిల్లల సాధారణ పదసంపదకు అనువైన పదాలు కావు. అందువల్ల ణ అక్షర గుర్తింపు, గుణిత గుర్తింపు మాత్రమే మొదటి దశలో చేయడం ఉత్తమం.

16. త — 15 పదాలు

  1. తల
  2. తల్లి
  3. తడి
  4. తాడు
  5. తాత
  6. తాత
  7. తామర
  8. తాటి
  9. తేనె
  10. తీగ
  11. తీరం
  12. తోట
  13. తోలు
  14. తూకం
  15. తుల

తల్లిలో ద్విత్వం ఉంది. తొలగించండి.

17. థ — 15 పదాలు

  1. థాలి
  2. థాటు
  3. థాతి
  4. థానం
  5. థానము
  6. థర్మం
  7. థర్మము
  8. థీమ్
  9. థేర
  10. థోరం
  11. థోలి
  12. థాప
  13. థాపన
  14. థనం
  15. థనము

ప్రాథమిక స్థాయిలో థ ధ్వని కోసం గుణితాభ్యాసం ఎక్కువగా ఉపయోగించాలి.

18. ద — 15 పదాలు

  1. దడి
  2. దడ
  3. దనం
  4. దారి
  5. దానం
  6. దాత
  7. దినం
  8. దీపం
  9. దారి
  10. దీవి
  11. దూరం
  12. దోస
  13. దోని
  14. దేవి
  15. దేశం

19. ధ — 15 పదాలు

  1. ధనం
  2. ధనము
  3. ధాన్యం
  4. ధారం
  5. ధార
  6. ధైర్యం
  7. ధారం
  8. ధూళి
  9. ధోరణి
  10. ధార
  11. ధామం
  12. ధామము
  13. ధేనువు
  14. ధృతి
  15. ధనం

ప్రారంభ దశ: ధనం, ధార, ధూళి.

20. న — 15 పదాలు

  1. నది
  2. నడక
  3. నడుము
  4. నరము
  5. నలుపు
  6. నలుగు
  7. నాన్న
  8. నాని
  9. నాటు
  10. నాడు
  11. నీరు
  12. నీడ
  13. నూనె
  14. నోరు
  15. నెల

నాన్న ద్విత్వం కావడంతో తొలగించాలి.

21. ప — 15 పదాలు

  1. పది
  2. పడు
  3. పడవ
  4. పని
  5. పది
  6. పాము
  7. పాలు
  8. పాప
  9. పాత
  10. పాలు
  11. పిలక
  12. పువ్వు
  13. పూట
  14. పేరు
  15. పోరు

పువ్వులో ద్విత్వం ఉంది. తొలగించాలి.

22. ఫ — 15 పదాలు

  1. ఫలం
  2. ఫలము
  3. ఫలితం
  4. ఫిరంగి
  5. ఫోటో
  6. ఫోన్
  7. ఫైలు
  8. ఫారం
  9. ఫీజు
  10. ఫోటా
  11. ఫలదం
  12. ఫలద
  13. ఫలితం
  14. ఫలకం
  15. ఫలము

ప్రాథమికంగా ఫలం, ఫోటో, ఫోన్, ఫైలు, ఫీజు సరిపోతాయి.

23. బ — 15 పదాలు

  1. బడి
  2. బతుకు
  3. బడి
  4. బలము
  5. బలం
  6. బడి
  7. బాణం
  8. బాబు
  9. బాతు
  10. బామ్మ
  11. బాలు
  12. బీడు
  13. బూటు
  14. బేలు
  15. బోడి

బామ్మ ద్విత్వం కావడంతో తొలగించాలి.

24. భ — 15 పదాలు

  1. భయం
  2. భవనం
  3. భవము
  4. భావం
  5. భావము
  6. భారం
  7. భూమి
  8. భూగోళం
  9. భోజనం
  10. భోజనము
  11. భాష
  12. భాను
  13. భానుడు
  14. భక్తి
  15. భద్రం

భక్తి, భద్రం వంటి పదాలు సంయుక్తాక్షరాలు కలిగి ఉంటాయి. మీ నియమం ప్రకారం తొలగించాలి.

25. మ — 15 పదాలు

  1. మన
  2. మనం
  3. మది
  4. మడి
  5. మగ
  6. మామ
  7. మామిడి
  8. మాలు
  9. మాలు
  10. మీది
  11. మీను
  12. మీసం
  13. మూత
  14. మేక
  15. మోము

26. య — 15 పదాలు

  1. యమ
  2. యముడు
  3. యతి
  4. యతి
  5. యవ
  6. యవము
  7. యానం
  8. యాత్ర
  9. యాదీ
  10. యావ
  11. యోగి
  12. యోగం
  13. యోగా
  14. యూనిట్
  15. యుక్తి

యాత్ర, యుక్తి సంయుక్తాక్షరాల కారణంగా తొలగించాలి.

27. ర — 15 పదాలు

  1. రవి
  2. రసం
  3. రతి
  4. రథం
  5. రవి
  6. రాము
  7. రాయి
  8. రాక
  9. రాగం
  10. రాగి
  11. రేగు
  12. రేఖ
  13. రోటి
  14. రోమం
  15. రేపు

28. ల — 15 పదాలు

  1. లత
  2. లలి
  3. లవ
  4. లవణం
  5. లాభం
  6. లాగు
  7. లాడు
  8. లేఖ
  9. లేడు
  10. లేని
  11. లోకం
  12. లోపం
  13. లోటు
  14. లేడి
  15. లూడు

29. వ — 15 పదాలు

  1. వడి
  2. వడ
  3. వనం
  4. వనము
  5. వల
  6. వలము
  7. వాన
  8. వాడు
  9. వాము
  10. వీడు
  11. వీణ
  12. వేడి
  13. వేరు
  14. వోటు
  15. వాసి

30. శ — 15 పదాలు

  1. శశి
  2. శమ
  3. శరము
  4. శరం
  5. శని
  6. శివ
  7. శివుడు
  8. శీలా
  9. శీతం
  10. శీతము
  11. శాల
  12. శాల
  13. శోభ
  14. శోకం
  15. శారం

31. ష — 15 పదాలు

షతో ప్రారంభమయ్యే సాధారణ పదాలు తక్కువ.

  1. షడ
  2. షణ్ముఖ
  3. షరా
  4. షాకు
  5. షో
  6. షాపు
  7. షాలు
  8. షేడ్
  9. షీట్
  10. షోకేసు
  11. షర్టు
  12. షాపు
  13. షాక్
  14. షేర్
  15. షోరు

ప్రాథమిక విద్యార్థులకు షాపు, షర్టు, షో, షీట్ వంటి పరిచిత పదాలు ఉపయోగించవచ్చు.

32. స — 15 పదాలు

  1. సరి
  2. సడి
  3. సగం
  4. సగము
  5. సమం
  6. సమము
  7. సరము
  8. సరం
  9. సాయి
  10. సాకు
  11. సారి
  12. సీత
  13. సీత
  14. సోము
  15. సొమ్ము

సొమ్ము ద్విత్వం కావడంతో తొలగించాలి.

33. హ — 15 పదాలు

  1. హరి
  2. హరము
  3. హలము
  4. హలం
  5. హను
  6. హాసం
  7. హాసము
  8. హారం
  9. హారి
  10. హిమం
  11. హిమము
  12. హీరం
  13. హేలు
  14. హోమం
  15. హోము

34. ళ — ప్రత్యేక అభ్యాసం

ళతో ప్రారంభమయ్యే సాధారణ పదాలు చాలా తక్కువ.

కాబట్టి:

ళ – ళా – ళి – ళీ – ళు – ళూ – ళె – ళే – ళొ – ళో – ళౌ

అక్షర గుర్తింపు, ధ్వని గుర్తింపు, గుణిత గుర్తింపు చేయాలి.

35. క్ష — ప్రత్యేక గమనిక

క్ష సంయుక్తాక్షరం.

అందువల్ల మీరు ఇచ్చిన “సంయుక్తాక్షరాలు వద్దు” అనే నియమంలో క్షను పదాభ్యాసంలో చేర్చకూడదు.

ప్రత్యేకంగా తరువాతి స్థాయిలో:

క్ + ష = క్ష

అనే సంశ్లేషణను బోధించవచ్చు.

36. ఱ — ప్రత్యేక అభ్యాసం

ఱ ఆధునిక సాధారణ తెలుగు వాడుకలో చాలా పరిమితంగా ఉంది.

కాబట్టి పూర్తిగా వెనుకబడిన విద్యార్థులకు:

ఱ – ధ్వని గుర్తింపు – అక్షర గుర్తింపు – గుణిత గుర్తింపు

మాత్రమే మొదటి దశలో చేయించడం మంచిది.

🎯 కృత్యం–1: హల్లు గుర్తించండి

సరైన అక్షరాన్ని చుట్టండి.

క

క　గ　చ　ప　మ

గ

క　గ　త　ద　బ

ప

ఫ　బ　ప　మ　వ

మ

ન　મ　પ　మ　బ

ర

લ　વ　ర　య　ల

🔊 కృత్యం–2: ధ్వని గుర్తింపు

ఉపాధ్యాయుడు ఒక ధ్వని పలకాలి.

ఉదాహరణ:

క

విద్యార్థి:

క / గ / చ

లో సరైన అక్షరాన్ని ఎంచుకోవాలి.

తరువాత:

మ

మ / బ / ప

త

త / ద / న

ప

ప / బ / ఫ

ర

ర / ల / వ

🧩 కృత్యం–3: హల్లు–పదం జతపరచండి

హల్లు పదం
క ఆకు
గ గాలి
చ చిలక
జ జామ
త తల
ద దీపం
ప పాలు
బ బడి
మ మామ
ర రవి
ల లత
వ వాన

విద్యార్థి పని: సరైన జతను గీతతో కలపాలి.

✏️ కృత్యం–4: ఖాళీలు పూరించండి

  1. __లం → కలం
  2. __లి → చలి
  3. __మ → జామ
  4. __డి → బడి
  5. __వి → రవి
  6. __త → లత
  7. __న → వనం
  8. __లు → పాలు
  9. __ము → మోము
  10. __రు → వేరు

❓ కృత్యం–5: మొదటి అక్షరం గుర్తించండి

1. కలం

క / గ / ప

2. గాలి

చ / గ / జ

3. జామ

జ / త / ద

4. పాలు

బ / ప / మ

5. బడి

ప / బ / వ

6. రవి

ర / ల / వ

7. లత

ల / ర / య

8. వాన

వ / బ / మ

✅ కృత్యం–6: తప్పొప్పులు

సరైతే ✓, తప్పైతే ✗

  1. కలం → కతో మొదలవుతుంది. □
  2. గాలి → కతో మొదలవుతుంది. □
  3. చిలక → చతో మొదలవుతుంది. □
  4. జామ → జతో మొదలవుతుంది. □
  5. తల → దతో మొదలవుతుంది. □
  6. పాలు → పతో మొదలవుతుంది. □
  7. బడి → పతో మొదలవుతుంది. □
  8. మామ → మతో మొదలవుతుంది. □
  9. రవి → లతో మొదలవుతుంది. □
  10. వాన → వతో మొదలవుతుంది. □

🎮 కృత్యం–7: అక్షరాలు కలపండి

ఉదాహరణ

క + ల + మ = కలం

ఇప్పుడు:

గ + ల + మ = ______

ర + వి = ______

జ + ఆ + మ = ______

బ + డి = ______

ప + లు = ______

వ + ా + న = ______

🧠 కృత్యం–8: తారుమారు చేసిన అక్షరాలను సరిచేయండి

1.

లం – క

సరైన పదం: __________

2.

వి – ర

సరైన పదం: __________

3.

డి – బ

సరైన పదం: __________

4.

మ – జా

సరైన పదం: __________

5.

త – ల

సరైన పదం: __________

🎲 కృత్యం–9: పదకేళి

క్రింది అక్షరాలను ఉపయోగించి వీలైనన్ని పదాలు తయారు చేయండి:

క – ల – మ – గ – ర – వ – ప – బ – త – ద

ఉదాహరణ:

కలం

గలము

బలం

పలము

దారి

రవి

👀 కృత్యం–10: ఒకే అక్షరాన్ని గుర్తించండి

క

క　గ　క　చ　ప　క

మ

બ　મ　પ　મ　વ　મ

ર

ర　ల　వ　ర　య　ర

ప

ప　బ　ఫ　ప　మ　ప

🔤 కృత్యం–11: హల్లు + అచ్చు

విద్యార్థి ముందుగా హల్లు, తరువాత అచ్చు గుర్తించాలి.

క + అ = క

క + ఆ = కా

క + ఇ = కి

క + ఈ = కీ

క + ఉ = కు

క + ఊ = కూ

క + ఎ = కె

క + ఏ = కే

క + ఒ = కొ

క + ఓ = కో

క + ఔ = కౌ

ఇదే విధంగా:

గ, చ, జ, ట, డ, త, ద, ప, బ, మ, య, ర, ల, వ, స, హ

హల్లులకు అభ్యసించాలి.

🔊 కృత్యం–12: విని గుర్తించండి

ఉపాధ్యాయుడు లేదా HTML ఆడియోలో ఒక పదాన్ని వినిపించాలి.

ఉదాహరణ:

🔊 “పాలు”

విద్యార్థి ఎంచుకోవాలి:

పాలు / బాలు / మాలు

తరువాత:

🔊 “రవి”

రవి / లవి / వవి

తరువాత:

🔊 “గాలి”

గాలి / కాలి / తాలి

ఇది ధ్వని గుర్తింపు లోపం ఉన్న విద్యార్థులకు అత్యంత ఉపయోగకరమైన కృత్యం.

⭐ కృత్యం–13: సరైన పదానికి నక్షత్రం

క అక్షరంతో మొదలయ్యే పదానికి ⭐ పెట్టండి.

□ గాలి
□ కలం ⭐
□ పాలు
□ కవి ⭐
□ బడి
□ కాలు ⭐

🖼️ కృత్యం–14: చిత్రం చూసి మొదటి హల్లు

చిత్రం చూపించి విద్యార్థిని అడగాలి:

🌴 చెట్టు

చ / జ / త

🐘 ఏనుగు

ఎ / ఏ / ఆ

🐟 చేప

చ / స / జ

🐄 ఆవు

ఆ / అ / ఉ

🦌 జింక

జ / చ / గ

🏆 కృత్యం–15: అభినందన స్థాయి

విద్యార్థి:

  • 5 పదాలు సరైనవి → ⭐
  • 10 పదాలు సరైనవి → ⭐⭐
  • 15 పదాలు సరైనవి → ⭐⭐⭐
  • 20 పదాలు సరైనవి → 🏆

అభినందన

“చాలా బాగా చేశారు!”

“మీరు అక్షరాలను చక్కగా గుర్తించారు!”

“అద్భుతం! ఇంకా ప్రయత్నించండి!”

“అభినందనలు! మీరు పదాన్ని తయారు చేయగలిగారు!”

📌 ముఖ్యమైన బోధనా క్రమం

పూర్తిగా వెనుకబడిన 5వ తరగతి విద్యార్థులకు 36 హల్లులను ఒకేసారి బోధించకూడదు.

స్థాయి–1

క గ చ జ త ద ప బ మ

స్థాయి–2

న ర ల వ య స హ

స్థాయి–3

ఖ ఘ ట డ ణ థ ధ ఫ భ శ

స్థాయి–4

ఛ ఝ ఠ ఢ ష ళ

ప్రత్యేక అక్షరాలు

ఙ ఞ ఱ

సంయుక్తాక్షర స్థాయి

క్ష



By at కామెంట్‌లు లేవు:

ధ్వని గుర్తింపు / అక్షర గుర్తింపు అచ్చులు పద అభ్యాసం

.

తెలుగు అచ్చులు – పదాభ్యాసం

1. అ — 10 పదాలు

  1. అడుగు
  2. అరటి
  3. అటు
  4. అటవి
  5. అగరు
  6. అగ్ని
  7. అణువు
  8. అనువు
  9. అమృతం
  10. అవసరం

ధ్వని గుర్తింపు:
🔊 అ అని పలకండి. అ ధ్వనితో ప్రారంభమయ్యే పదాన్ని గుర్తించండి.

అక్షర గుర్తింపు:
అ ఆ ఇ అ ఉ

2. ఆ — 10 పదాలు

  1. ఆకు
  2. ఆవు
  3. ఆట
  4. ఆరు
  5. ఆకు
  6. ఆమ
  7. ఆకాశం
  8. ఆదివారం
  9. ఆహారం
  10. ఆనందం

ధ్వని గుర్తింపు:
🔊 ఆ అని పలకండి. ఆ ధ్వనితో మొదలయ్యే పదాన్ని గుర్తించండి.

అక్షర గుర్తింపు:
అ ఆ ఇ ఈ ఉ

3. ఇ — 10 పదాలు

  1. ఇల
  2. ఇటు
  3. ఇటుక
  4. ఇసుక
  5. ఇరుగు
  6. ఇనుము
  7. ఇడ్లీ
  8. ఇరుకు
  9. ఇతి
  10. ఇష్టం

అక్షర గుర్తింపు:
ఈ ఉ ఇ ఎ ఐ

ధ్వని గుర్తింపు:
🔊 ఇ – ఇ – ఇ
ఇ ధ్వని ఉన్న పదాన్ని ఎంచుకోండి:
ఇటుక / ఆకు / ఊయల

4. ఈ — 10 పదాలు

  1. ఈగ
  2. ఈత
  3. ఈడు
  4. ఈర
  5. ఈశ్వరుడు
  6. ఈశుడు
  7. ఈనాడు
  8. ఈసారి
  9. ఈదురు
  10. ఈతరం

అక్షర గుర్తింపు:
ఇ ఈ ఉ ఊ ఏ

5. ఉ — 10 పదాలు

  1. ఉడత
  2. ఉడుకు
  3. ఉడుము
  4. ఉరము
  5. ఉరుము
  6. ఉసురు
  7. ఉలవ
  8. ఉంగరం
  9. ఉప్పు
  10. ఉతుకు

6. ఊ — 10 పదాలు

  1. ఊయల
  2. ఊరు
  3. ఊట
  4. ఊపిరి
  5. ఊరగాయ
  6. ఊరేగు
  7. ఊహ
  8. ఊహలు
  9. ఊదటం
  10. ఊపడం

7. ఋ — 10 పదాలు

  1. ఋషి
  2. ఋణం
  3. ఋతువు
  4. ఋజువు
  5. ఋజువు
  6. ఋణదాత
  7. ఋణపడి
  8. ఋగ్వేదం
  9. ఋషిక
  10. ఋతువు

ధ్వని గుర్తింపు:
🔊 ఋ – ఋ – ఋ

అక్షర గుర్తింపు:
ఉ ఊ ఋ ఎ ఏ

సాధారణ ప్రాథమిక తెలుగు పదసంపదలో ఋతో ప్రారంభమయ్యే పదాలు చాలా పరిమితం. పైవి ప్రధానంగా సంస్కృత మూల పదాలు.

8. ౠ — ప్రత్యేక గుర్తింపు

ౠ అచ్చుతో ఆధునిక తెలుగు సాధారణ వాడుకలో సరళ పదాలు దాదాపు లేవు.

అక్షర గుర్తింపు

ౠ ఋ ఊ ౠ ఆ

ధ్వని గుర్తింపు

🔊 ౠ అనే అచ్చును ఉపాధ్యాయుడు పలికి, విద్యార్థితో పునరావృతం చేయించాలి.

గుణిత గుర్తింపు

క + ౄ = కౄ

9. ఌ — ప్రత్యేక గుర్తింపు

ఌ అచ్చుతో సాధారణ తెలుగు పదాలు చాలా అరుదు.

అక్షర గుర్తింపు

ఋ ఌ ఎ ఇ ఉ

ధ్వని గుర్తింపు

🔊 ఌ అని పలికి గుర్తించండి.

గుణిత గుర్తింపు

క + ౢ = కౢ

10. ౡ — ప్రత్యేక గుర్తింపు

ౡ అచ్చుతో సాధారణ తెలుగు వాడుకలో పదాలు లేవు.

అక్షర గుర్తింపు

ఌ ఋ ౡ ఏ ఐ

గుణిత గుర్తింపు

క + ౣ = కౣ

11. ఎ — 10 పదాలు

  1. ఎలుక
  2. ఎర
  3. ఎరుపు
  4. ఎడమ
  5. ఎగురు
  6. ఎగర
  7. ఎండు
  8. ఎత్తు
  9. ఎరువు
  10. ఎలుగు

12. ఏ — 10 పదాలు

  1. ఏనుగు
  2. ఏరు
  3. ఏడు
  4. ఏది
  5. ఏట
  6. ఏకము
  7. ఏకాంతం
  8. ఏలిక
  9. ఏలుగు
  10. ఏరడం

13. ఐ — 10 పదాలు

  1. ఐదు
  2. ఐక్యం
  3. ఐతే
  4. ఐశ్వర్యం
  5. ఐకమత్యం
  6. ఐదు
  7. ఐనా
  8. ఐతిహ్యం
  9. ఐక్యము
  10. ఐహికం

ఐక్యం, ఐకమత్యం వంటి పదాల్లో సంయుక్తాక్షరాలు ఉన్నందున ప్రారంభ స్థాయి పిల్లలకు ఇవ్వకుండా, అవసరమైతే ఐదు, ఐతే, ఐనా వంటి సులభ పదాలనే ఉపయోగించండి.

14. ఒ — 10 పదాలు

  1. ఒంటె
  2. ఒడ్డు
  3. ఒడిలో
  4. ఒర
  5. ఒలుకు
  6. ఒరుగు
  7. ఒత్తు
  8. ఒలిచు
  9. ఒంటరి
  10. ఒరుసు

ఒడ్డు, ఒత్తు వంటి పదాల్లో ద్విత్వ అక్షరాలు ఉన్నాయి. మీ నియమం ప్రకారం వాటిని తొలగిస్తే: ఒంటె, ఒర, ఒలుకు, ఒరుగు, ఒలిచు, ఒరుసు వంటి పదాలను మాత్రమే ఉపయోగించాలి.

15. ఓ — 10 పదాలు

  1. ఓడ
  2. ఓటు
  3. ఓటమి
  4. ఓపిక
  5. ఓర
  6. ఓల
  7. ఓదార్పు
  8. ఓనం
  9. ఓటరు
  10. ఓపికగా

16. ఔ — 10 పదాలు

  1. ఔషధం
  2. ఔను
  3. ఔతారం
  4. ఔన్నత్యం
  5. ఔదార్యం
  6. ఔత్సాహిక
  7. ఔపచారిక
  8. ఔచిత్యం
  9. ఔదాసీన్యం
  10. ఔరా

ప్రారంభ స్థాయి కోసం ఔను, ఔషధం, ఔరా వంటి పదాలనే ముందుగా ఉపయోగించడం మంచిది.

🎯 కృత్యం–1: అక్షర గుర్తింపు

సూచన: ఇచ్చిన అచ్చులలో ప్రశ్నలో ఉన్న అచ్చును గుర్తించి ○ చుట్టండి.

1. అ

అ　ఆ　ఇ　ఉ　ఎ

2. ఈ

ఇ　ఈ　ఉ　ఊ　ఏ

3. ఎ

అ　ఇ　ఎ　ఏ　ఐ

4. ఓ

ఒ　ఓ　ఔ　ఆ　ఉ

5. ఔ

ఔ　ఓ　ఐ　ఏ　అ

🔊 కృత్యం–2: ధ్వని గుర్తింపు

ఉపాధ్యాయుడు పదాన్ని చదవాలి. విద్యార్థి మొదటి ధ్వనిని గుర్తించాలి.

ఉదాహరణ:

ఆవు → ఆ
ఇటుక → ఇ
ఈగ → ఈ
ఉడత → ఉ
ఊయల → ఊ
ఎలుక → ఎ
ఏనుగు → ఏ
ఐదు → ఐ
ఒంటె → ఒ
ఓడ → ఓ
ఔషధం → ఔ

విద్యార్థి గుర్తించాలి:

పదం అ ఆ ఇ ఈ ఉ ఊ
ఆకు □ □ □ □ □ □
ఇసుక □ □ □ □ □ □
ఊయల □ □ □ □ □ □
ఉడత □ □ □ □ □ □

🎲 కృత్యం–3: పదకేళి

క్రింది పదాలను సరైన అచ్చు కింద రాయండి.

ఆకు – ఇటుక – ఈగ – ఉడత – ఊయల – ఎలుక – ఏనుగు – ఐదు – ఒంటె – ఓడ – ఔషధం

అ ఆ ఇ ఈ ఉ ఊ
ఎ ఏ ఐ ఒ ఓ ఔ

✏️ కృత్యం–4: ఖాళీలు పూరించండి

సరైన అచ్చును పెట్టి పదాన్ని పూర్తి చేయండి.

  1. __కు → ఆకు
  2. __టుక → ఇటుక
  3. __గ → ఈగ
  4. __డత → ఉడత
  5. __యల → ఊయల
  6. __లుక → ఎలుక
  7. __నుగు → ఏనుగు
  8. __దు → ఐదు
  9. __ంటె → ఒంటె
  10. __డ → ఓడ
  11. __షధం → ఔషధం

✅ కృత్యం–5: తప్పొప్పులు

సరైనదానికి ✓, తప్పుకు ✗ పెట్టండి.

  1. ఆకు → ఆ తో మొదలవుతుంది. □
  2. ఇటుక → ఈ తో మొదలవుతుంది. □
  3. ఈగ → ఈ తో మొదలవుతుంది. □
  4. ఉడత → ఉ తో మొదలవుతుంది. □
  5. ఊయల → ఉ తో మొదలవుతుంది. □
  6. ఎలుక → ఎ తో మొదలవుతుంది. □
  7. ఏనుగు → ఏ తో మొదలవుతుంది. □
  8. ఐదు → ఐ తో మొదలవుతుంది. □
  9. ఓడ → ఒ తో మొదలవుతుంది. □
  10. ఔషధం → ఔ తో మొదలవుతుంది. □

🧩 కృత్యం–6: అచ్చు–పదం జతపరచండి

అచ్చును పదంతో కలపండి.

అ ─── ఏనుగు
ఆ ─── ఆకు
ఇ ─── ఇటుక
ఈ ─── ఈగ
ఉ ─── ఉడత
ఊ ─── ఊయల
ఎ ─── ఎలుక
ఏ ─── ఏనుగు
ఐ ─── ఐదు
ఒ ─── ఒంటె
ఓ ─── ఓడ
ఔ ─── ఔషధం

📌 ఉపాధ్యాయునికి ముఖ్య సూచన

మీరు చెప్పిన “ద్విత్వ, సంయుక్త, సంశ్లేష అక్షరాలు వద్దు” అనే నియమాన్ని కచ్చితంగా పాటిస్తే, అగ్ని, ఇష్టం, ఉంగరం, ఐక్యం, ఒత్తు, ఓదార్పు వంటి పదాలను ప్రాథమిక పదజాబితా నుంచి తొలగించడం మంచిది.

అలాగే ౠ, ఌ, ౡలకు 10 చొప్పున కల్పిత పదాలు తయారు చేయడం కంటే, అక్షర గుర్తింపు → ధ్వని గుర్తింపు → గుణిత రూపం → సరళ పదం లభ్యత అనే క్రమంలో బోధించడం శాస్త్రీయంగా సరైన విధానం.


By at కామెంట్‌లు లేవు:

తెలుగు అచ్చులు ధ్వని గుర్తింపు అక్షర గుర్తింపు శబ్దంతో

తెలుగు అచ్చులు - ధ్వని మరియు అక్షర గుర్తింపు

🌸 తెలుగు అచ్చులు 🌸

ధ్వని గుర్తింపు • అక్షర గుర్తింపు • పదకేళి

🔤 అక్షర గుర్తింపు

👉 అక్షరాన్ని నొక్కండి — ఆ అక్షరం మాత్రమే వినిపిస్తుంది.

🔊 ధ్వని గుర్తింపు

👉 పదాన్ని నొక్కండి — పదం మాత్రమే వినిపిస్తుంది.

🎮 అక్షరాలు తారుమారు చేసే ఆట

క్రింద ఉన్న అక్షరాలను సరైన క్రమంలో నొక్కి పదాన్ని తయారు చేయండి.

⭐ స్కోర్: 0    |    ప్రశ్న: 1
ఈ అచ్చుతో పదం తయారు చేయండి: అ
మీ సమాధానం ఇక్కడ కనిపిస్తుంది

👩‍🏫 విద్యార్థికి సూచనలు

1️⃣ అక్షరాన్ని నొక్కి దాని ధ్వనిని వినండి.

2️⃣ పదాన్ని నొక్కి పదాన్ని వినండి.

3️⃣ తారుమారు చేసిన అక్షరాలను ఒక్కొక్కటిగా నొక్కండి.

4️⃣ సరైన పదాన్ని తయారు చేయండి.

5️⃣ సరైన సమాధానం వస్తే 👏 చప్పట్ల శబ్దం వినిపిస్తుంది.

6️⃣ అభినందన సందేశం కూడా శబ్దంతో వినిపిస్తుంది.

తెలుగు అభ్యసన కృత్యాలు
By at కామెంట్‌లు లేవు:
దీనికి సబ్‌స్క్రయిబ్ చేయి: పోస్ట్‌లు (Atom)