siddenky.blogspot.com డా. సిద్దెంకి

సాహిత్యమే శాశ్వతం. సాహిత్యమే జీవితం.

కొత్త పొస్ట్



🌐 * L. I. P. తెలుగు ప్రారంభ పరీక్ష - BASELINE TEST 2026-27     🌐 * 10వ తరగతి 🌐 * 10వ తరగతి తెలుగులో 99% స్కోర్ సాధించాలంటే... 🌐 * తెలుగు వెలుగులీనేల 🌐 | ధ్వని గుర్తింపు / అక్షర గుర్తింపు     🌐 * సరళ పదాలు     🌐 * ఐ సి టి ఉపయోగించడం ఎలా?     🌐 * * DIKSHA WEB         🌐 SCERT         🌐 School Edu Dept.         🌐 NCERT         🌐 NBT         🌐 UGC_NET         🌐 CIIL         🌐 * * NDL INDIA         🌐 SAHITHYA ACADEMY         🌐 | సిద్దెంకి కథలు     🌐 | సిద్దెంకి పుస్తకాలు     🌐 | సిద్దెంకి కవిత్వం 🌐 *"నీలి నేల ఎతలు - తెలంగాణ దళిత కథ పరిణామం కాలమ్ - కోలిమి"     🌐 | తెలుగులో అత్యుత్తమ పుస్తకాలు     🌐* | వ్యాసాలు / Articles     🌐* | దాశరథి పాటలు     🌐* | తెలంగాణ రాష్ట్రంలో దళిత కథ (2014:-07-2025)     🌐 * "సంస్కృతంతో తెలుగు కాలరాయొద్దు"     🌐 * పగిడి తెలంగాణ కథ 2024 "     🌐 * "ఆలోచనవాదుల పుష్పక విమానం దాశరథి ‘కవితా పుష్పకం’"     🌐 * Articles on Dr. Siddenky    

17, ఆగస్టు 2026, సోమవారం

8వ తరగతి ప్రాజెక్టు -4 పాఠం అసామాన్యులు

వివిధ వృత్తుల వారి పాటలు – బెస్తవాళ్ల పాటపై నివేదిక

1. ప్రాథమిక సమాచారం

ప్రాజెక్టులో పాల్గొన్న విద్యార్థి పేరు: ........................................
తరగతి: 8వ తరగతి
సెక్షన్: (  )
క్రమసంఖ్య: (  )

ప్రాజెక్టు అంశం: వివిధ వృత్తుల వారు పాడుకునే పాటల సేకరణ
ఎంపిక చేసుకున్న పాట: బెస్తవాళ్ల పాట

2. సమాచార సేకరణ విధానం

ఇంటర్నెట్ నుండి సేకరణ

3. సంక్షిప్త వివరణ

ఏలియాలా - ఏలియాలా
ఏలియాలా
ఐలేసా జోరిసెయ్యి! ఐలేసా బారుసెయ్యి॥

గంగమ్మ తల్లీకి చెంగల్వ పూదండ
కాళిందికీ తెల్లకల్వదండ
జోర్సెయ్యి బార్సెయ్యి జోర్సెయ్యి బార్సెయ్యి॥

గోదారి తల్లికి గొజ్జంగిపూదండ
సరస్వతికి సన్నజాజిదండ
కృష్ణవేణమ్మకు గేదంగి పూదండ
కావేరికీ చంద్రకాంతదండా
ఐలేసా జోరుసెయ్యి ఐలేసా బారుసెయ్యి॥

ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా బెస్తవాళ్ల పాటను సేకరించాను. బెస్తవారు ప్రధానంగా చేపల వేట, నదులు, చెరువులు, సముద్రంతో అనుబంధం కలిగిన వృత్తిని కొనసాగించే ప్రజలు. వారి జీవితం నీటితో ముడిపడి ఉండటంతో వారి పాటల్లో నదులు, జలాలు, చేపల వేట, ప్రకృతి, దేవతలపై విశ్వాసం వంటి అంశాలు కనిపిస్తాయి.

“ఏలియాలా – ఏలియాలా ఏలియాలా
ఐలేసా జోరిసెయ్యి! ఐలేసా బారుసెయ్యి”
అనే పల్లవితో ఈ పాట ఉత్సాహభరితమైన శ్రామిక గీతంలా సాగుతుంది. 

పాటలో గంగమ్మ తల్లి, కాళింది, గోదారి తల్లి, సరస్వతి, కృష్ణవేణమ్మ, కావేరి వంటి నదులు, దేవతలను ప్రస్తావించారు. ఆయా నదులకు వివిధ రకాల పూల దండలను సమర్పిస్తున్నట్లుగా కవి వర్ణించాడు. దీని ద్వారా బెస్తవారి జీవితంలో నదులకు ఉన్న ప్రాధాన్యత, ప్రకృతిపట్ల వారి గౌరవం, భక్తి భావం తెలుస్తుంది.

పాట చివరలో “పిల్ల జెల్లల్నంత సల్లంగ రక్షించి యిల్లుచేర్చండి ఓ తల్లులారా” అంటూ తమ పిల్లలను క్షేమంగా కాపాడి ఇంటికి చేర్చాలని తల్లులను ప్రార్థించడం కనిపిస్తుంది. ఇందులో బెస్తవారి జీవనంలోని ప్రమాదాలు, కుటుంబంపై ప్రేమ, పిల్లల పట్ల బాధ్యత స్పష్టంగా వ్యక్తమవుతున్నాయి.

4. నేర్చుకున్న అంశాలు

వివిధ వృత్తుల వారికి ప్రత్యేకమైన పాటలు ఉంటాయని తెలుసుకున్నాను. బెస్తవారి పాట ద్వారా వారి వృత్తి, నదులతో అనుబంధం, ప్రకృతిపై గౌరవం, భక్తి, కుటుంబ ప్రేమ గురించి తెలుసుకున్నాను. జానపద పాటలు ప్రజల జీవన విధానాన్ని, సంస్కృతిని, భావోద్వేగాలను సహజంగా ప్రతిబింబిస్తాయని నేర్చుకున్నాను.

5. ప్రదర్శన

“నేను సేకరించిన బెస్తవాళ్ల పాటను చదివి వినిపిస్తాను. ఈ పాటలో వారి వృత్తి, ప్రకృతి, భక్తి, కుటుంబ ప్రేమను వివరిస్తాను.”

8వ తరగతి ప్రాజెక్టు -3, పాఠం బండారి బసవన్న

బసవన్న వంటి పరమ భక్తుడు – భక్త రామదాసు

1. ప్రాథమిక సమాచారం

ప్రాజెక్టులో పాల్గొన్న విద్యార్థి పేరు: ........................................
తరగతి: 8వ తరగతి
సెక్షన్: (  )
క్రమసంఖ్య: (  )

2. సమాచార సేకరణ విధానం

ఇంటర్నెట్ నుండి సేకరణ

3. సంక్షిప్త వివరణ –

విశేష ప్రాచుర్యం పొందిన కంచర్ల గోపన్న

కంచర్ల గోపన్నను అందరూ భక్త రామదాసు లేదా భద్రాచల రామదాసు అని పిలుస్తారు. ఆయన 17వ శతాబ్దానికి చెందిన గొప్ప శ్రీరామ భక్తుడు, వాగ్గేయకారుడు. తన జీవితాన్ని శ్రీరాముని సేవకు అంకితం చేసిన పరమ భక్తుడిగా ఆయనకు తెలుగు ప్రజలలో విశేషమైన స్థానం ఉంది.

కంచర్ల గోపన్న ఖమ్మం జిల్లాలోని నేలకొండపల్లిలో 1620 ప్రాంతంలో జన్మించినట్లు ప్రసిద్ధి. గోల్కొండను పాలించిన తానీషా కాలంలో ఆయన పాల్వంచ పరగణాకు తహశీల్దారుగా పనిచేశారు. ఒకసారి భద్రాచలం ప్రాంతానికి వెళ్లినప్పుడు అక్కడి శ్రీ సీతారామచంద్ర స్వామివారి ఆలయ పరిస్థితిని చూసి ఎంతో బాధపడ్డారు. ఆలయాన్ని అభివృద్ధి చేయాలనే సంకల్పంతో తన అధికార పరిధిలోని శిస్తు సొమ్మును ఉపయోగించి ఆలయ నిర్మాణానికి ఖర్చు చేసినట్లు చరిత్రలో ప్రసిద్ధి చెందింది.

ప్రభుత్వ సొమ్మును అనుమతి లేకుండా ఆలయ నిర్మాణానికి ఉపయోగించారనే కారణంతో తానీషా గోపన్నను గోల్కొండ కోటలోని చెరసాలలో బంధించాడు. ఎన్నో సంవత్సరాలు చెరసాల కష్టాలను అనుభవించినప్పటికీ గోపన్న తన శ్రీరామ భక్తిని మాత్రం విడిచిపెట్టలేదు. చెరసాలలోనే శ్రీరాముని స్మరిస్తూ అనేక హృద్యమైన కీర్తనలు, సంకీర్తనలు రచించారు. “దాశరథీ శతకం” ఆయన ప్రసిద్ధ రచనల్లో ఒకటి.

గోపన్న భక్తికి మెచ్చిన శ్రీరాముడు తానీషా కలలో కనిపించి, గోపన్న ఖర్చు చేసిన సొమ్మును తిరిగి చెల్లించినట్లు ప్రసిద్ధమైన కథనం ఉంది. దీంతో తానీషా గోపన్నను విడుదల చేశాడని భక్తుల విశ్వాసం.

భక్త రామదాసు రచించిన కీర్తనలు నేటికీ దేవాలయాల్లో, సంగీత కార్యక్రమాల్లో ఆలపించబడుతున్నాయి. ఆయన జీవితం భక్తి, ధైర్యం, సేవ, త్యాగం, నమ్మకానికి గొప్ప ఉదాహరణ. అందువల్ల భక్త రామదాసు తెలుగు భక్తి సాహిత్యంలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయారు.

4. నేర్చుకున్న అంశాలు

భక్త రామదాసు జీవితం ద్వారా భగవంతునిపై విశ్వాసం, సేవాభావం, ధైర్యం, త్యాగం వంటి గొప్ప విలువలను నేర్చుకున్నాను. కష్టాలు ఎదురైనా తన నమ్మకాన్ని విడిచిపెట్టకూడదని తెలుసుకున్నాను. సమాజానికి ఉపయోగపడే పనులు చేయాలనే స్ఫూర్తిని ఆయన జీవితం మనకు అందిస్తుంది.

5. ప్రదర్శన – 

తరగతి గదిలో భక్త రామదాసు జీవితకథను స్పష్టంగా, ఆసక్తికరంగా చెప్పి, ఆయన భక్తి మరియు సేవాభావం గురించి సహచరులకు వివరించాను.

10వ తరగతి ప్రాజెక్టు 5 నగర గీతం పాఠం

www.siddenky.blogspot.com

ప్రాజెక్టు 5

పల్లెలు–పట్నాలలోని జీవన విధానంలోని తేడాలు

1. ప్రాథమిక సమాచారం

ప్రాజెక్టులో పాల్గొన్న విద్యార్థి పేరు: ........................................
తరగతి: 10వ తరగతి
సెక్షన్: (  )
క్రమసంఖ్య: (  )

2. సమాచార సేకరణ విధానం

ఇంటర్నెట్ నుండి సేకరణ

3. సంక్షిప్త వివరణ

పల్లె మరియు పట్నం రెండూ మన సమాజ అభివృద్ధిలో ముఖ్యమైన భాగాలు. అయితే అక్కడి ప్రజల జీవన విధానం, వృత్తులు, వాతావరణం, రవాణా, ఆహారపు అలవాట్లు, సామాజిక సంబంధాలు, విద్యా–ఉపాధి అవకాశాలలో అనేక తేడాలు కనిపిస్తాయి. పల్లె జీవితం సాధారణంగా ప్రకృతికి దగ్గరగా, ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. పట్న జీవితం వేగవంతంగా, ఆధునిక సౌకర్యాలతో కూడి ఉంటుంది.

క్రమసంఖ్య అంశం పల్లె జీవన విధానం పట్న జీవన విధానం
1 ఉపాధి వ్యవసాయం, పశుపోషణ, వ్యవసాయ కూలీ పనులు ప్రధానంగా ఉంటాయి. పరిశ్రమలు, కార్యాలయాలు, వ్యాపారం, ఐటీ, వివిధ ఉద్యోగాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి.
2 వాతావరణం పచ్చని పొలాలు, చెట్లు, స్వచ్ఛమైన గాలి ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. వాహనాలు, పరిశ్రమలు, భవనాల కారణంగా కాలుష్యం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
3 రవాణా రవాణా సౌకర్యాలు పరిమితంగా ఉంటాయి. సొంత వాహనాలు లేదా బస్సులపై ఆధారపడతారు. బస్సులు, మెట్రో, ఆటోలు, క్యాబ్‌లు తదితర రవాణా సౌకర్యాలు విస్తృతంగా ఉంటాయి.
4 సామాజిక సంబంధాలు ప్రజలు ఒకరినొకరు బాగా తెలుసుకుని, పరస్పరం సహకరించుకుంటారు. జనాభా ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల పొరుగువారితో సంబంధాలు పరిమితంగా ఉండవచ్చు.
5 జీవన వేగం జీవితం సాధారణంగా ప్రశాంతంగా, నెమ్మదిగా సాగుతుంది. ఉద్యోగాలు, వ్యాపారం, ప్రయాణాల కారణంగా జీవితం వేగంగా సాగుతుంది.
6 విద్య–వైద్యం పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ ప్రత్యేక సౌకర్యాలు కొంత పరిమితంగా ఉంటాయి. పాఠశాలలు, కళాశాలలు, ప్రత్యేక ఆసుపత్రులు, వైద్య నిపుణులు ఎక్కువగా అందుబాటులో ఉంటారు.
7 ఆహారం–వినోదం స్థానికంగా లభించే తాజా ఆహారం, పండుగలు, జాతరలు, గ్రామీణ ఆటలు ప్రధానంగా ఉంటాయి. రెస్టారెంట్లు, షాపింగ్ మాల్స్, సినిమా థియేటర్లు, ఆధునిక వినోద సౌకర్యాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి.

పల్లె–పట్న జీవన విధానాలను పరిశీలించినప్పుడు రెండింటికీ ప్రత్యేకమైన ప్రయోజనాలు, సమస్యలు ఉన్నాయని తెలుస్తుంది. పల్లెల్లో ప్రకృతితో అనుబంధం, ఆత్మీయమైన మానవ సంబంధాలు ఎక్కువగా ఉంటే, పట్నాల్లో విద్య, వైద్యం, ఉపాధి, సాంకేతిక సౌకర్యాలు విస్తృతంగా ఉంటాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మౌలిక వసతులు మరింత మెరుగుపడితే పల్లె జీవితం కూడా సౌకర్యవంతంగా మారుతుంది.


4. నేర్చుకున్న అంశాలు

పల్లె, పట్న జీవన విధానాలలో ఉపాధి, రవాణా, వాతావరణం, సామాజిక సంబంధాలు, విద్య, వైద్యం, వినోదం వంటి అంశాల్లో తేడాలు ఉన్నాయని తెలుసుకున్నాను. రెండు ప్రాంతాలకూ ప్రత్యేకమైన ప్రయోజనాలు ఉన్నాయని గ్రహించాను. సమానమైన అభివృద్ధి, మౌలిక సదుపాయాలు, సామాజిక న్యాయం ఉంటే ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడతాయని నేర్చుకున్నాను.

5. ప్రదర్శన 

“పల్లె–పట్నాల జీవన విధానంలోని ఏడు తేడాలను పట్టిక ద్వారా వివరించాను. సమాన అభివృద్ధి, సామాజిక న్యాయం అవసరాన్ని దాశరథి గేయం ద్వారా తెలియజేశాను.”