8వ తరగతి ప్రాజెక్టు -3, పాఠం బండారి బసవన్న

బసవన్న వంటి పరమ భక్తుడు – భక్త రామదాసు

1. ప్రాథమిక సమాచారం

ప్రాజెక్టులో పాల్గొన్న విద్యార్థి పేరు: ........................................
తరగతి: 8వ తరగతి
సెక్షన్: (  )
క్రమసంఖ్య: (  )

2. సమాచార సేకరణ విధానం

ఇంటర్నెట్ నుండి సేకరణ

3. సంక్షిప్త వివరణ –

విశేష ప్రాచుర్యం పొందిన కంచర్ల గోపన్న

కంచర్ల గోపన్నను అందరూ భక్త రామదాసు లేదా భద్రాచల రామదాసు అని పిలుస్తారు. ఆయన 17వ శతాబ్దానికి చెందిన గొప్ప శ్రీరామ భక్తుడు, వాగ్గేయకారుడు. తన జీవితాన్ని శ్రీరాముని సేవకు అంకితం చేసిన పరమ భక్తుడిగా ఆయనకు తెలుగు ప్రజలలో విశేషమైన స్థానం ఉంది.

కంచర్ల గోపన్న ఖమ్మం జిల్లాలోని నేలకొండపల్లిలో 1620 ప్రాంతంలో జన్మించినట్లు ప్రసిద్ధి. గోల్కొండను పాలించిన తానీషా కాలంలో ఆయన పాల్వంచ పరగణాకు తహశీల్దారుగా పనిచేశారు. ఒకసారి భద్రాచలం ప్రాంతానికి వెళ్లినప్పుడు అక్కడి శ్రీ సీతారామచంద్ర స్వామివారి ఆలయ పరిస్థితిని చూసి ఎంతో బాధపడ్డారు. ఆలయాన్ని అభివృద్ధి చేయాలనే సంకల్పంతో తన అధికార పరిధిలోని శిస్తు సొమ్మును ఉపయోగించి ఆలయ నిర్మాణానికి ఖర్చు చేసినట్లు చరిత్రలో ప్రసిద్ధి చెందింది.

ప్రభుత్వ సొమ్మును అనుమతి లేకుండా ఆలయ నిర్మాణానికి ఉపయోగించారనే కారణంతో తానీషా గోపన్నను గోల్కొండ కోటలోని చెరసాలలో బంధించాడు. ఎన్నో సంవత్సరాలు చెరసాల కష్టాలను అనుభవించినప్పటికీ గోపన్న తన శ్రీరామ భక్తిని మాత్రం విడిచిపెట్టలేదు. చెరసాలలోనే శ్రీరాముని స్మరిస్తూ అనేక హృద్యమైన కీర్తనలు, సంకీర్తనలు రచించారు. “దాశరథీ శతకం” ఆయన ప్రసిద్ధ రచనల్లో ఒకటి.

గోపన్న భక్తికి మెచ్చిన శ్రీరాముడు తానీషా కలలో కనిపించి, గోపన్న ఖర్చు చేసిన సొమ్మును తిరిగి చెల్లించినట్లు ప్రసిద్ధమైన కథనం ఉంది. దీంతో తానీషా గోపన్నను విడుదల చేశాడని భక్తుల విశ్వాసం.

భక్త రామదాసు రచించిన కీర్తనలు నేటికీ దేవాలయాల్లో, సంగీత కార్యక్రమాల్లో ఆలపించబడుతున్నాయి. ఆయన జీవితం భక్తి, ధైర్యం, సేవ, త్యాగం, నమ్మకానికి గొప్ప ఉదాహరణ. అందువల్ల భక్త రామదాసు తెలుగు భక్తి సాహిత్యంలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయారు.

4. నేర్చుకున్న అంశాలు

భక్త రామదాసు జీవితం ద్వారా భగవంతునిపై విశ్వాసం, సేవాభావం, ధైర్యం, త్యాగం వంటి గొప్ప విలువలను నేర్చుకున్నాను. కష్టాలు ఎదురైనా తన నమ్మకాన్ని విడిచిపెట్టకూడదని తెలుసుకున్నాను. సమాజానికి ఉపయోగపడే పనులు చేయాలనే స్ఫూర్తిని ఆయన జీవితం మనకు అందిస్తుంది.

5. ప్రదర్శన – 

తరగతి గదిలో భక్త రామదాసు జీవితకథను స్పష్టంగా, ఆసక్తికరంగా చెప్పి, ఆయన భక్తి మరియు సేవాభావం గురించి సహచరులకు వివరించాను.

10వ తరగతి ప్రాజెక్టు 5 నగర గీతం పాఠం

www.siddenky.blogspot.com

ప్రాజెక్టు 5

పల్లెలు–పట్నాలలోని జీవన విధానంలోని తేడాలు

1. ప్రాథమిక సమాచారం

ప్రాజెక్టులో పాల్గొన్న విద్యార్థి పేరు: ........................................
తరగతి: 10వ తరగతి
సెక్షన్: (  )
క్రమసంఖ్య: (  )

2. సమాచార సేకరణ విధానం

ఇంటర్నెట్ నుండి సేకరణ

3. సంక్షిప్త వివరణ

పల్లె మరియు పట్నం రెండూ మన సమాజ అభివృద్ధిలో ముఖ్యమైన భాగాలు. అయితే అక్కడి ప్రజల జీవన విధానం, వృత్తులు, వాతావరణం, రవాణా, ఆహారపు అలవాట్లు, సామాజిక సంబంధాలు, విద్యా–ఉపాధి అవకాశాలలో అనేక తేడాలు కనిపిస్తాయి. పల్లె జీవితం సాధారణంగా ప్రకృతికి దగ్గరగా, ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. పట్న జీవితం వేగవంతంగా, ఆధునిక సౌకర్యాలతో కూడి ఉంటుంది.

క్రమసంఖ్య	అంశం	పల్లె జీవన విధానం	పట్న జీవన విధానం
1	ఉపాధి	వ్యవసాయం, పశుపోషణ, వ్యవసాయ కూలీ పనులు ప్రధానంగా ఉంటాయి.	పరిశ్రమలు, కార్యాలయాలు, వ్యాపారం, ఐటీ, వివిధ ఉద్యోగాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి.
2	వాతావరణం	పచ్చని పొలాలు, చెట్లు, స్వచ్ఛమైన గాలి ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.	వాహనాలు, పరిశ్రమలు, భవనాల కారణంగా కాలుష్యం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
3	రవాణా	రవాణా సౌకర్యాలు పరిమితంగా ఉంటాయి. సొంత వాహనాలు లేదా బస్సులపై ఆధారపడతారు.	బస్సులు, మెట్రో, ఆటోలు, క్యాబ్‌లు తదితర రవాణా సౌకర్యాలు విస్తృతంగా ఉంటాయి.
4	సామాజిక సంబంధాలు	ప్రజలు ఒకరినొకరు బాగా తెలుసుకుని, పరస్పరం సహకరించుకుంటారు.	జనాభా ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల పొరుగువారితో సంబంధాలు పరిమితంగా ఉండవచ్చు.
5	జీవన వేగం	జీవితం సాధారణంగా ప్రశాంతంగా, నెమ్మదిగా సాగుతుంది.	ఉద్యోగాలు, వ్యాపారం, ప్రయాణాల కారణంగా జీవితం వేగంగా సాగుతుంది.
6	విద్య–వైద్యం	పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ ప్రత్యేక సౌకర్యాలు కొంత పరిమితంగా ఉంటాయి.	పాఠశాలలు, కళాశాలలు, ప్రత్యేక ఆసుపత్రులు, వైద్య నిపుణులు ఎక్కువగా అందుబాటులో ఉంటారు.
7	ఆహారం–వినోదం	స్థానికంగా లభించే తాజా ఆహారం, పండుగలు, జాతరలు, గ్రామీణ ఆటలు ప్రధానంగా ఉంటాయి.	రెస్టారెంట్లు, షాపింగ్ మాల్స్, సినిమా థియేటర్లు, ఆధునిక వినోద సౌకర్యాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి.

పల్లె–పట్న జీవన విధానాలను పరిశీలించినప్పుడు రెండింటికీ ప్రత్యేకమైన ప్రయోజనాలు, సమస్యలు ఉన్నాయని తెలుస్తుంది. పల్లెల్లో ప్రకృతితో అనుబంధం, ఆత్మీయమైన మానవ సంబంధాలు ఎక్కువగా ఉంటే, పట్నాల్లో విద్య, వైద్యం, ఉపాధి, సాంకేతిక సౌకర్యాలు విస్తృతంగా ఉంటాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మౌలిక వసతులు మరింత మెరుగుపడితే పల్లె జీవితం కూడా సౌకర్యవంతంగా మారుతుంది.

4. నేర్చుకున్న అంశాలు

పల్లె, పట్న జీవన విధానాలలో ఉపాధి, రవాణా, వాతావరణం, సామాజిక సంబంధాలు, విద్య, వైద్యం, వినోదం వంటి అంశాల్లో తేడాలు ఉన్నాయని తెలుసుకున్నాను. రెండు ప్రాంతాలకూ ప్రత్యేకమైన ప్రయోజనాలు ఉన్నాయని గ్రహించాను. సమానమైన అభివృద్ధి, మౌలిక సదుపాయాలు, సామాజిక న్యాయం ఉంటే ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడతాయని నేర్చుకున్నాను.

5. ప్రదర్శన 

“పల్లె–పట్నాల జీవన విధానంలోని ఏడు తేడాలను పట్టిక ద్వారా వివరించాను. సమాన అభివృద్ధి, సామాజిక న్యాయం అవసరాన్ని దాశరథి గేయం ద్వారా తెలియజేశాను.”

10వ తరగతి ప్రాజెక్టు 3. వీర తెలంగాణ పాఠం 3

www.siddenky.blogspot.com

తెలంగాణ పోరాట నేపథ్యంలో వచ్చిన ఏవైనా రెండు మూడు పాటలు సేకరించండి వాటిని పాడి వినిపించండి

1. ప్రాథమిక సమాచారం
   ప్రాజెక్టులో పాల్గొన్న విద్యార్థి పేరు: ....................................... 
2. తరగతి: 10వ తరగతిసెక్షన్: ( )క్రమసంఖ్య: ( )         2. సమాచార సేకరణ విధానం: ఇంటర్నెట్ నుండి సేకరణ
3. సంక్షిప్త వివరణ
   జయ జయహే తెలంగాణ జననీ జయకేతనం
   ముక్కోటి గొంతుకలు ఒక్కటైన చేతనం
   తరతరాల చరితగల తల్లీ నీరాజనం
   పదపదాన నీ పిల్లలు ప్రణమిల్లిన శుభతరుణం
   జై తెలంగాణ – జై జై తెలంగాణ!

పోతనది పురిటిగడ్డ, రుద్రమది వీరగడ్డ
గండరగండడు కొమురం భీముడే నీ బిడ్డ
కాకతీయ కళాప్రభల కాంతిరేఖ రామప్ప
గొలుకొండ నవాబుల గొప్ప వెలుగే చార్ మినార్
జై తెలంగాణ – జై జై తెలంగాణ!

జానపద జన జీవన జావలీలు జాలువారే
కవి గాయక వైతాళిక కళలా మంజీరాలు
జాతిని జాగృత పరిచే గీతాల జన జాతర
అనునిత్యం నీ గానం అమ్మ నీవే మా ప్రాణం
జై తెలంగాణ – జై జై తెలంగాణ!

గొదావరి కృష్ణమ్మలు మన బీళ్ళకు మళ్ళాలి
పచ్చని మాగాణాల్లో పసిడి సిరులు పండాలి
సుఖశాంతుల తెలంగాణ సుభిక్షంగా ఉండాలే
స్వరాష్ట్రమై తెలంగాణ స్వర్ణ యుగం కావాలి
జై తెలంగాణ – జై జై తెలంగాణ!

వీరులార వందనం విద్యార్థి
అమరులారా వందనం పాదాలకు
మా త్యాగదానులారా మరిచిపొము మేము
గుండెల్లో గుడి కడతాం పోరు దండం పెడతాం....వీరులారా

కాలేజిలో మండే నిప్పుకణికలు మీరు
విద్యార్థి సంఘాల వీరాయోదులు మీరు
నెత్తుటి మడుగుల్లో ఎత్తిండ్రు పిడికిళ్లు..వీరులారా...

చదువుకో కొడుకని సాగనంపిన తండ్రి
సదువుల్లో సారాన్ని విప్పి జెప్పిన సారు
చావువార్త వింటు గుండే పగిలిన తల్లి...వీరులారా..

ప్రపంచ చరితాల్లో పరిశోదించిన గానీ
మీలాంటి త్యాగాలు యాడ కానారావు
పాలబుగ్గల పసిడి యాడ ఉన్నారో మీరు...వీరులారా...

మల్లెపువ్వుల్లారా మట్టివాసనలారా
చేను సెలకల్లారా గోరువంకల్లారా
మీరన్న జుసిండ్రా బాలాకిశొరాలా...వీరులారా...

పొద్దు పొడుపులో మీరూపు జుస్త్ జున్త అమ్
పుస్తకాలల్లో మీ పేరు రాసుకుంటాం
కన్నీళ్లతో పదును కథలు జెప్పుకుంటాం...వీరులారా...

జోహారు తెలంగాణ అమరవీరులకు

4. నేర్చుకున్న అంశాలు -

5. ప్రదర్శన-నాయకులకు చెప్పాలి లేదా చదవాలి

(లేదా)

దాశరథి కృష్ణమాచార్యుల “ఆ చల్లని సముద్ర గర్భం” – నివేదిక

1. ప్రాథమిక సమాచారం

ప్రాజెక్టులో పాల్గొన్న విద్యార్థి పేరు: ........................................
తరగతి: 10వ తరగతి
సెక్షన్: (  )
క్రమసంఖ్య: (  )

2. సమాచార సేకరణ విధానం

ఇంటర్నెట్ నుండి సేకరణ

3. సంక్షిప్త వివరణ

దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు. ఆయన కవిత్వంలో దేశభక్తి, సామాజిక చైతన్యం, మానవతావాదం, సమానత్వం, పేదల పట్ల సానుభూతి వంటి భావాలు బలంగా కనిపిస్తాయి. 

“ఆ చల్లని సముద్ర గర్భం” అనే పాటలో కవి మానవజాతి చరిత్రను, ప్రపంచంలో జరిగిన అనేక విషాద పరిణామాలను, మానవుల కష్టాలను మన కళ్లముందు నిలుపుతారు. సముద్ర గర్భంలో దాగి ఉన్న బడబానలాన్ని, ఆకాశంలో కనిపించని సూర్యులను ప్రస్తావించడం ద్వారా ప్రకృతి వెనుక దాగి ఉన్న అపారమైన శక్తులను సూచిస్తారు.

“భూగోళం పుట్టుక కోసం రాలిన సురగోళాలెన్నో” అంటూ భూమి ఆవిర్భావానికి దారితీసిన పరిణామాలను కవి గుర్తుచేస్తారు. మానవ నాగరికత అభివృద్ధి వెనుక ఎన్నో త్యాగాలు, పోరాటాలు, ప్రాణనష్టాలు ఉన్నాయని తెలియజేస్తారు. ఒక రాజును గెలిపించడం కోసం ఎన్నో మానవ ప్రాణాలు బలయ్యాయని, కులమతాల పేరుతో అనేక పవిత్రమైన జీవితాలు నాశనమయ్యాయని కవి ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తారు.

మూడవ చరణంలో యుద్ధాల వల్ల సంభవించిన విధ్వంసాన్ని కవి తీవ్రంగా ప్రశ్నిస్తారు. మానవ కళ్యాణం కోసం ఎంతో రక్తం చిందిందని, యుద్ధ రాక్షసి నృత్యానికి ఎన్నో పసిప్రాణాలు బలయ్యాయని చెబుతారు. 

చివరి చరణంలో కవి తన ఆశయాన్ని స్పష్టంగా వ్యక్తం చేస్తారు. “అన్నార్తులు అనాథలుండని ఆ నవయుగం” ఎప్పుడు వస్తుందో అని ప్రశ్నిస్తారు. కరువు, కాటకం లేని సమాజాన్ని, ప్రతి ఒక్కరికీ అన్నం, భద్రత, గౌరవం లభించే సమాన సమాజాన్ని ఆయన ఆకాంక్షిస్తారు. పసిపాపల నిద్రలో దాగి ఉన్న భవిష్యత్తు గురించి ఆలోచిస్తూ, బాధలతో గాయపడిన కవి హృదయంలో ఇంకా రాయబడని ఎన్నో కావ్యాలు ఉన్నాయని చెబుతారు.

ఈ పాటలో మానవతావాదం, సమానత్వం, సామాజిక న్యాయం, శాంతి, దోపిడీ వ్యతిరేకత ప్రధాన భావాలుగా కనిపిస్తాయి. మానవ సమాజం యుద్ధాలు, కులమత భేదాలు, పేదరికం, దోపిడీ నుంచి బయటపడి శాంతి, సమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వంతో ముందుకు సాగాలని దాశరథి ఆకాంక్షించారు. అందువల్ల ఈ పాట కేవలం గేయం మాత్రమే కాకుండా మానవ సమాజానికి ఒక సామాజిక సందేశంగా నిలుస్తుంది.

4. నేర్చుకున్న అంశాలు 

దాశరథి కవిత్వం ద్వారా మానవతావాదం, సమానత్వం, సామాజిక న్యాయం విలువలను నేర్చుకున్నాను. కులమత భేదాలు, పేదరికం, దోపిడీ, యుద్ధాలను వ్యతిరేకించి శాంతియుత సమాజాన్ని నిర్మించాలనే సందేశాన్ని అర్థం చేసుకున్నాను. కవి రచనలు ప్రజల్లో చైతన్యం, ప్రశ్నించే తత్వం, సామాజిక బాధ్యతను పెంపొందిస్తాయని తెలుసుకున్నాను.

5. ప్రదర్శన – 

“ఆ చల్లని సముద్ర గర్భం” పాటను భావయుక్తంగా చదివి, దాశరథి మానవతా సందేశాన్ని నాయకులకు వివరిస్తాను.